Determining the Opinions of Special Education Teachers Working in TRNC on the Use of Assistive Technology in Special Education Classrooms

Yıl 2026, Cilt: 16 Sayı: 2 , 705 - 765 , 25.04.2026

Alperen Özen , Hacer Yigit Figen Yaman Lesinger

https://doi.org/10.24315/tred.1647358

https://izlik.org/JA37PB63TL

Öz

This study investigates the views of special education teachers in TRNC on the use of assistive technology in special education classrooms. The study evaluates how demographic factors such as teachers' professional seniority, level of education and their habits of using technology affect the use of assistive technology. Descriptive survey model was used and 106 special education teachers took part in the study. Data were collected with the "Assistive Technology Use Questionnaire". The results revealed that teachers were mostly knowledgeable about assistive technologies, but they had various problems in accessing and using them. While smartphones and tablets are among the most frequently used assistive technologies, problems such as lack of technical support and lack of access to sufficient information are common. In addition, it was determined that professional experience was effective in teachers' ability to select appropriate technologies for students' needs. The research showed that teachers mostly think that technology supported education tools increase the learning speed and motivation of students. However, it is emphasised that they need expert support about the difficulties in accessing technologies and the effective use of these technologies in the classroom. The study draws attention to the importance of meeting the training and technical support needs of teachers for more efficient use of assistive technologies in special education.

Anahtar Kelimeler

Special education teachers , Technology supported education , Assistive technology use

KKTC’DE GÖREV YAPAN ÖZEL EĞİTİM ÖĞRETMENLERİNİN ÖZEL EĞİTİM SINIFLARINDA YARDIMCI TEKNOLOJİ KULLANIMINA İLİŞKİN GÖRÜŞLERİNİN BELİRLENMESİ

https://izlik.org/JA37PB63TL

Öz

Bu çalışma, KKTC'deki özel eğitim öğretmenlerinin özel eğitim sınıflarında yardımcı teknoloji kullanımına ilişkin görüşlerini araştırmaktadır. Araştırma, öğretmenlerin mesleki kıdemi, eğitim düzeyi ve teknolojiyi kullanma alışkanlıkları gibi demografik faktörlerin yardımcı teknoloji kullanımını nasıl etkilediğini değerlendirmektedir. Betimsel tarama modeli kullanılan çalışmada, 106 özel eğitim öğretmeni yer almıştır. Veriler, “Yardımcı Teknoloji Kullanım Anketi” ile toplanmıştır. Sonuçlar, öğretmenlerin çoğunlukla yardımcı teknolojiler hakkında bilgi sahibi olduklarını, ancak teknolojilere erişim ve kullanımda çeşitli sorunlar yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Akıllı telefonlar ve tabletler en sık kullanılan yardımcı teknolojiler arasında yer alırken, teknik destek eksikliği ve yeterli bilgiye ulaşamama gibi problemler yaygındır. Ayrıca, öğretmenlerin öğrencilerin ihtiyaçlarına uygun teknolojileri seçebilme becerilerinde mesleki deneyimin etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırma, öğretmenlerin çoğunlukla teknoloji destekli eğitim araçlarının öğrencilerin öğrenme hızını ve motivasyonunu artırdığını düşündüklerini göstermiştir. Ancak, teknolojilere erişimde yaşanan güçlükler ve bu teknolojilerin sınıf içinde etkin kullanımı konusunda uzman desteğine ihtiyaç duydukları vurgulanmaktadır. Çalışma, özel eğitimde yardımcı teknolojilerin daha verimli kullanılması için öğretmenlerin eğitim ve teknik destek ihtiyaçlarının karşılanmasının önemine dikkat çekmektedir.

Anahtar Kelimeler

Özel eğitim öğretmenleri , Teknoloji destekli eğitim , Yardımcı teknoloji kullanımı

Kaynakça

• Alsolami, A. S. (2022). Teachers of special education and assistive technology: Teachers' perceptions of knowledge, competencies, and professional development. SAGE Open, 12(1). https://doi.org/10.1177/21582440221079900
• Abu-Alghayth, K. (2022). Teachers’ use of assistive technology in Saudi special education schools: A mixed-methods enquiry. International Journal of Developmental Disabilities, 68(4), 547-557.
• Albalhareth, A. H., & Saleem, S. S. (2023). Teacher satisfaction with the availability of assistive technologies for students with sensory impairments in inclusive schools. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 11(5), 1204–1218. https://doi.org/10.46328/ijemst.3541
• Alghamdi, R. (2022). Teachers’ perceptions of assistive technology use for students with disabilities. Journal of Digital Learning in Teacher Education, 38(2), 56–70. https://doi.org/10.1080/21532974.2021.1998812
• Alper, S., & Raharinirina, S. (2006). Assistive technology for individuals with disabilities: A review and synthesis of the literature. Journal of Special Education Technology, 21(2), 47–64. https://doi.org/10.1177/016264340602100204
• Anderson, S. E., & Putman, R. S. (2020). Special education teachers’ experience, confidence, beliefs, and knowledge about integrating technology. Journal of Special Education Technology, 35(1), 37-50.
• Aslan, C. (2017). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknolojilere yönelik tutumları. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama, 8(1), 102-120.
• Aslan, C. (2017). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknolojilere yönelik tutumları. Eğitim Teknolojisi Kuram ve Uygulama Dergisi, 8(1),102-120
• Atanga, C., Jones, B. A., Krueger, L. E., & Lu, S. (2020). Teachers of students with learning disabilities: Assistive technology knowledge, perceptions, interests, and barriers. Journal of Special Education Technology, 35(4), 236-248.
• Baxter, A., & Reeves, L. M. (2023). Inclusion of digital literacy skills in transition planning for students with intellectual disabilities. Journal of Special Education Technology, 38(3), 384–391. https://doi.org/10.1177/01626434221120416
• Bayrak, T., & Bayrak, E. (2021). Özel eğitimde hizmet içi eğitimlerin öğretmen tutumları üzerindeki etkisi. İstanbul Kültür Üniversitesi Eğitim Dergisi, 13(2), 102-118. https://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/article/view/618
• Bewick, V., Cheek, L. & Ball, J. (2003). Statistics review 8: Qualitative data–tests of association. Critical care, 8, 1-8. http://dx.doi.org/10.1186/cc2428.
• Blackwell, C. K., Lauricella, A. R., & Wartella, E. (2014). Factors influencing digital technology use in early childhood education. Computers & Education, 77, 82–90. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2014.04.013
• Borova, M., Nuri, C., & Bağlama, B. (2023). The relationship between special education teachers’ attitudes towards assistive technologies and classroom management skills. Turkish International Journal of Special Education and Guidance & Counselling, 12(1).
• Bouck, E. C., & Long, H. (2020). Assistive technology for students with disabilities: An updated snapshot. Journal of Special Education Technology, 36(4), 249–257. https://doi.org/10.1177/0162643420914624
• Bouck, EC ve Long, H. (2021). Engelli öğrenciler için yardımcı teknoloji: Güncellenmiş bir anlık görüntü. Özel Eğitim Teknolojisi Dergisi, 36 (4), 249-257.
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2012). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi Yayıncılık.
• Cahyani, L. A., Azizah, N., & Evans, D. (2021). Technological pedagogical and content knowledge (TPACK) of special education teachers in science instruction for students with special needs. Formatif: Jurnal Ilmiah Pendidikan MIPA, 11(1), 103–112. https://doi.org/10.30998/formatif.v11i1.8580
• Chukwuemeka, E. J., & Samaila, D. (2020). Teachers’ perception and factors limiting the use of high-tech assistive technology in special education schools in North‒West Nigeria. Contemporary Educational Technology, 11(1), 99–109. https://doi.org/10.30935/cet.646841
• Chukwuemeka, E. J., & Samaila, D. (2020). Teachers’ perception and factors limiting the use of high-tech assistive technology in special education schools in North-West Nigeria. Contemporary Educational Technology, 11(1), 99-109.
• Çakmak, S. (Ed.). (2016). Özel eğitim ve yardımcı teknolojiler. Ankara: Vize Yayıncılık.
• Çay, S., & Yıkmış, A. (2020). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknoloji kullanımında karşılaştıkları güçlükler. Eğitim ve Araştırma Dergisi, 22(2), 102-118. https://doi.org/10.18666/TAR522590
• Çuhadar, S. İletisim ve Alternatif Iletisim Sistemleri, Ulusal, Bölüm: Alternatif ve Destekleyici Iletisim Uygulamalari: Düsük, Orta ve Ileri Düzey Teknoloji Gerektiren Uygulamalar, Basim Türü: Basili, pp. 209-231, TÜRKIYE-Eskisehir, ISBN978-975-06-2279-3, Anadolu Üniversitesi Açikögretim Fakültesi Yayinlari, 20171. Basim
• Demirok, M., Haksız, M., & Nuri, C. (2019). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknoloji kullanımına yönelik tutumlarının incelenmesi: KKTC örneği. Yakın Doğu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2), 145-162.
• Ertmer, P. A., & Ottenbreit-Leftwich, A. T. (2010). Teacher technology change: How knowledge, confidence, beliefs, and culture intersect. Journal of Research on Technology in Education, 42(3), 255–284. https://doi.org/10.1080/15391523.2010.10782551
• Hasselbring, T. S., & Glaser, C. H. W. (2000). Use of computer technology to help students with special needs. The Future of Children, 10(2), 102–122. https://doi.org/10.2307/1602691
• Khasawneh, M. A. S. (2024). Evaluating the efficacy of tablet-based assistive technology in Saudi special education settings. International Journal of Learning, Teaching and Educational Research, 23(6), 547-561.
• Kurt, A., & Erden, M. K. (2024). Investigation of the opinions of pre-service special education teachers on the use of assistive technologies in special education. Education and Information Technologies, 29(1), 51-76.
• Kutlu, M., Schreglmann, S., & Cinisli, N. A. (2018). Özel eğitim alanında çalışan öğretmenlerin özel eğitimde yardımcı teknolojilerin kullanımına ilişkin görüşleri. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1540-1569. Kutlu, Ö., Altun, Y., & Şahin, S. (2018). Özel eğitimde yardımcı teknolojilerin kullanımı: Öğretmen görüşleri. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 345-364. https://doi.org/10.23891/yyuefd.40566
• Lee, C., & Vega, L. A. (2005). Perceptions of special education teachers on assistive technology training. Journal of Special Education Technology, 20(2), 30-38. https://doi.org/10.1177/016264340502000203
• Medina-García, M., Higueras-Rodríguez, L., García-Vita, M. D. M., & Doña-Toledo, L. (2021). ICT, disability, and motivation: Validation of a measurement scale and consequence model for inclusive digital knowledge. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(13), 6770. https://doi.org/10.3390/ijerph18136770
• Memet, Ö., & Şentürk, M. (2021). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknoloji kullanımına ilişkin tutumlarının incelenmesi. Journal of Educational Research, 16(4), 245-262. https://doi.org/10.1016/j.jeres.2021.04.005
• Michaels, C. A., & McDermott, J. (2003). Assistive technology integration in special education teacher preparation: Program coordinators’ perceptions of current attainment and importance. Journal of Special Education Technology, 18(3), 29-41. https://doi.org/10.1177/016264340301800304
• Miliazim Memet, N., & Şentürk, Ş. (2021). Özel eğitim öğretmenlerinin yardımcı teknoloji kullanımına ilişkin tutumları. Disiplinlerarası Eğitim Araştırmaları Dergisi, 5(10), 221-230.
• Özdamar, O. (2016). Öğretmenlerin özel eğitim sınıflarında yardımcı teknoloji kullanımına ilişkin görüşlerinin belirlenmesi. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi), Anadolu Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
• Parette, H. P., & Blum, C. (2013). Using flexible participation in technology-supported, universally designed preschool activities. Teaching Exceptional Children, 45(6), 60–67. https://doi.org/10.1177/004005991304500606
• Park, J., Gremp, M., & Ok, M. W. (2024). Effects of assistive technology instruction on pre-service teachers: A systematic review. Journal of Special Education Technology, 39(3), 349-362.
• Rao, K., Torres, C., & Smith, S. J. (2021). Digital tools and UDL-based instructional strategies to support students with disabilities online. Journal of Special Education Technology, 36(2), 105–112. https://doi.org/10.1177/0162643421998327
• Sani-Bozkurt, S. (2016). Özel eğitimde dijital destek sağlayan yardımcı teknolojilerin kullanımına ilişkin öğretmen görüşleri. Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 45-62. https://doi.org/10.21604/aeufe.378439
• Sarıtepeci, M., Çakır, H., & Deniz, M. (2016). Hizmet içi eğitimlerin etkililiği ve uygulama eksiklikleri: Özel eğitim öğretmenlerinin değerlendirmeleri. Eğitim ve Araştırma Dergisi, 22(2), 152-170. https://dergipark.org.tr/tr/pub/jier/issue/67379/956645
• Smith, S. J., & Kennedy, M. J. (2021). Assistive technology use in special education: Evidence-based practices. Remedial and Special Education, 42(4), 228–240.
• Smith, S. J., Polloway, E. A., Patton, J. R., & Dowdy, C. A. (2017). Teaching students with special needs in inclusive settings (7th ed.). Pearson.
• Sola-Özgüç, C. (2015). Zihin yetersizliği olan ortaokul öğrencilerinin bulunduğu bir sınıfta öğretim etkinliklerinin teknoloji desteği ile geliştirilmesi: Bir eylem araştırması. (Yayınlanmış Doktora Tezi), Anadolu Üniversite, sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir
• Tohara, A. J. T., Shuhidan, S. M., Bahry, F. D. S., & Nordin, M. N. B. (2021). Exploring digital literacy strategies for students with special educational needs in the digital age. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 12(9), 3345–3358.
• WanBin, S., & Yan, W. (2025). The use of ICT in teaching by special education teachers in Sichuan, China: Determinants and solutions to challenges. Humanities and Social Sciences Communications, 12(176).
• Zilz, W., & Pang, Y. (2021). Application of assistive technology in inclusive classrooms. Disability and Rehabilitation: Assistive Technology, 16(7), 684-686.