EN
TR
ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI
Öz
Bu araştırmanın amacı, öğretmenlerin çocuk haklarına yönelik farkındalık düzeylerini belirlemek amacıyla geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı geliştirmektir. Araştırmada nicel araştırma desenlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Ölçek geliştirme sürecinde, alanyazın ve ilgili belgeler doğrultusunda 70 maddelik bir ön form hazırlanmış ve bu form 821 öğretmene uygulanarak Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) gerçekleştirilmiştir. AFA sonucunda ölçek, beş faktörlü bir yapıya indirgenmiş ve 24 maddeye düşürülmüştür. Bu beş faktörün toplam varyansa katkısı %70.089 olarak bulunmuştur. Elde edilen bu yapı, 374 kişiden oluşan farklı öğretmen grubuna uygulanarak Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) ile test edilmiştir. DFA sonucunda elde edilen model uyum değerleri (χ²/sd = 2.029, RMSEA = .052, CFI = .948, TLI = .940, GFI = 904) modelin veriye mükemmel ve kabul edilebilir düzeyde uyum sağladığını göstermektedir. Faktörler sırasıyla dijital ortamda çocuk hakkı, adaletli olma, çocuk hakkı ve ihlali, korunma hakkı ve katılım hakkı olarak adlandırılmıştır. Cronbach’s Alpha güvenirlik katsayıları boyutlar için .825 ile .907 arasında, ölçeğin geneli için ise .921 olarak bulunmuştur. Bulgular, geliştirilen ölçeğin öğretmenlerin çocuk haklarına yönelik farkındalık düzeylerini geçerli ve güvenilir şekilde ölçebileceğine işaret etmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akyüz, E. (2000). Ulusal ve uluslararası hukukta çocuğun haklarının ve güvenliğinin korunması (Protection of Children’s Rights and Safety in National and International Law). Ankara: Milli Eğitim Basımevi.
- Bland, J. M., & Altman, D. G. (1997). Statistics notes: Cronbach's alpha. BMJ, 314(7080), 572. https://doi.org/10.1136/bmj.314.7080.572
- Brown, T. A. (2015). Confirmatory factor analysis for applied research. Guilford Publications.
- Büyüköztürk, Ş. (2002). Faktör analizi: Temel kavramlar ve ölçek geliştirmede kullanımı (Factor Analysis: Basic Concepts and Its Use in Scale Development). Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 32(32), 470–483.
- Büyüköztürk, Ş. (2012). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (Manual of Data Analysis for Social Sciences). Pegem Akademi.
- Cameron, A. (2004). Kurtosis. In Lewis-Beck, M., Bryman, A., & Liao, T. (Eds.), The Sage Encyclopedia of Social Science Research Methods (pp. 544–545). SAGE Publications.
- Costello, A. B., & Osborne, J. W. (2005). Best practices in exploratory factor analysis: Four recommendations for getting the most from your analysis. Practical Assessment, Research & Evaluation, 10(7), 1–9. https://doi.org/10.7275/jyj1-4868
- Covell, K., & Howe, R. B. (2002). The Challenge of Children's Rights for Canada. Canadian Public Policy, 28(4), 613–613.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Eğitim Yönetimi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Ocak 2026
Gönderilme Tarihi
8 Mayıs 2025
Kabul Tarihi
7 Temmuz 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 16 Sayı: 1
APA
Serin, H., & Tokgöz, E. Ö. (2026). ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi, 16(1), 455-489. https://doi.org/10.24315/tred.1695510
AMA
1.Serin H, Tokgöz EÖ. ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2026;16(1):455-489. doi:10.24315/tred.1695510
Chicago
Serin, Hüseyin, ve Elif Öznur Tokgöz. 2026. “ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 16 (1): 455-89. https://doi.org/10.24315/tred.1695510.
EndNote
Serin H, Tokgöz EÖ (01 Ocak 2026) ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. Trakya Eğitim Dergisi 16 1 455–489.
IEEE
[1]H. Serin ve E. Ö. Tokgöz, “ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”, TRED, c. 16, sy 1, ss. 455–489, Oca. 2026, doi: 10.24315/tred.1695510.
ISNAD
Serin, Hüseyin - Tokgöz, Elif Öznur. “ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi 16/1 (01 Ocak 2026): 455-489. https://doi.org/10.24315/tred.1695510.
JAMA
1.Serin H, Tokgöz EÖ. ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 2026;16:455–489.
MLA
Serin, Hüseyin, ve Elif Öznur Tokgöz. “ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI”. Trakya Eğitim Dergisi, c. 16, sy 1, Ocak 2026, ss. 455-89, doi:10.24315/tred.1695510.
Vancouver
1.Hüseyin Serin, Elif Öznur Tokgöz. ÖĞRETMENLERİN ÇOCUK HAKLARI FARKINDALIĞI ÖLÇEĞİ: GEÇERLİLİK VE GÜVENİLİRLİK ÇALIŞMASI. TRED. 01 Ocak 2026;16(1):455-89. doi:10.24315/tred.1695510