Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları İle Derse Katılım Düzeyleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmada öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ve derse katılım düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır.  Araştırmanın katılımcıları 2017-2018 yılında Trakya Üniversitesi, Abant İzzet Baysal Üniversitesi ve Zonguldak Karaelmas Üniversitesine devam eden özel eğitim ve zihin engelliler bölümünde okuyan yaklaşık 446 öğrencidir. Araştırmada genel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre öğretmen adaylarının mesleğe yönelik olarak “yüksek” düzeyde tutuma sahip oldukları ve derslere “yüksek” düzeyde katılım gösterdikleri görülmüştür. Kadın öğretmen adayların erkek adaylara göre daha yüksek oranda tutum ve derslere katılımda bulundukları söylenebilir. Öğretmen adaylarının derse katılımları cinsiyete göre anlamlı bir farklılık göstermezken, bölüm, alanda çalışmak isteme ve sınıf değişkenlerine göre anlamlı farklılıklar görülmüştür. Adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları kimi değişkenler açısından karşılaştırıldığında ise cinsiyette kadınlar, bölümler arasında özel eğitim ve mezun olduktan sonra meslekte çalışmak isteyenlerin lehine anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Sınıflar arasında da 1.sınıflar lehine diğer sınıflarla arasında anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları ile derse katılım düzeyleri arasında anlamlı düzeyde r=.502 oranında yüksek düzey bir ilişki gözlenmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarında derse ilişkin tutum, derse katılım düzeyini tek başına %25 oranında yordayabilmektedir. 

Anahtar Kelimeler

• Öğretmen yetiştirme,derse katılım,mesleğe yönelik tutum

Kaynakça

1. Açışlı, S. ve Kolomuç, A.(2012). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine Yönelik Tutumlarının İncelenmesi. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, 1 (2), 266-271.
2. Adıyaman, Y. Z. (2008). İlköğretim okullarında öğretmenin kullandığı yöntem, teknik ve etkinliklerin öğrencinin derse katılımına etkisi ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Yeditepe Üniversitesi, İstanbul
3. Akbulut, Y. (2010). Sosyal bilimlerde SPSS uygulamaları. İstanbul: İdeal Kültür Yayıncılık
4. Aksoy, M. E. (2010). Öğretmen Adaylarının Öğretmenlik Mesleğine İlişkin Tutumları (Gaziosmanpaşa Üniversitesi Örneği). Sosyal Bilimler Araştırmaları Dergisi. 2, 197–212.
5. Aşkar P. ve Erden M. (1987). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeği. Çağdaş Eğitim, 121 8-11.
6. Bogler, R. (2002). Two profiles of school teachers: a discriminant analysis of job satisfaction. Teaching and Teacher Education, 18(6), 665–673.
7. Bohner, G. ve Wanke, M. (2002). Attitude and attitude change. First Edition, USA:Psychology Press.
8. Brophy, J. (1999). Tovard a model of the value aspects of motivation in education: developing appreciation for particular learning domains and activities. Educational Psychologist, 34 (2), 75-86

9. Bulut, İ. (2009). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumlarının değerlendirilmesi (dicle ve fırat üniversitesi örneği). Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 13–24.
10. Cengiz, C., İnce, M. L. ve Çiçek, Ş. (2009). Üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyleri ve fiziksel aktivite tercihleri. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi 2, 23 – 32
11. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behovioral sciences (2nd ed). Hillsdale, NJ:Erlbaum
12. Clark, A. E. (1996). Job Satisfaction in Britain. British Journal of Industrial Relations,
13. Coşkun, S. (2017). An exploratory study on the relatıonshıp between the ambıguıty tolerance and partıcıpatıon of the englısh language learners. Instıtute Of Educatıonal Scıences Department Of Foreıgn Languages Englısh Language Teachıng Department. İzmir
14. Çapa, Y. ve Çil, N. (2000). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi, Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi,S.16, s.69-73.
15. Çapri, B. ve Çelikkaleli, Ö. (2008). Öğretmen adaylarının öğretmenliğe ilişkin tutum ve mesleki yeterlik inançlarının cinsiyet, program ve fakültelerine göre incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt, 9(15), 33–53.
16. Çeliköz, N., Çetin, F. (2004). Anadolu öğretmen lisesi öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarını etkileyen etmenler. Milli Eğitim Dergisi, Yıl:32, Sayı:162, Sayfa:136–145.
17. Demirtaş, H., Cömert, M. ve Özer, N. (2011). Öğretmen adaylarının özyeterlik inançları ve öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Eğitim ve Bilim, 3(6) 159.
18. Ekici, F. Y. (2014). öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının çeşitli değişkenler açısından incelenmesi (istanbul sabahattin zaim üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(35), 658-665.
19. Erdem, A. R. ve Anılan, H. (2000). PAÜ. Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 144–149.
20. Eryılmaz, A. (2014). Üniversite öğrencileri için derse katılım ölçeklerinin geliştirilmesi. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 7(2), 203-214.
21. Eryılmaz, A. ve Dereli, E. (2011). Derse katılmama durumundaki zaman yönelimi ölçeğinin psikometrik özellikleri. İlköğretim Online, 10(3), 1178-1190.
22. Ewell, P. T. & Jones, D. P. (1996) Indicators of ‘good practice’ in undergraduate education: a handbook for development and implementation (Colorado, National Centre for Higher Education Management Systems).
23. Foster, T. & Newman, E. (2005). Just a knock back? Identity bruising on their route to becoming a male primary school teacher. Teachers and Teaching: Theory and Practice, 11(4), 341-358.
24. Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., ve Paris, A. H. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59–109.
25. Gürbüz, H., ve Kışoğlu, M. (2007). (Atatürk Üniversitesi örneği). Erzincan Eğitim Fakültesi Dergisi, 9 (2), 71–83.
26. Johnson, G. & Howell, A. (2005). Attitude toward instructional technology following required versus optional WebCT usage. Journal of Technology and Teacher Education, 13(4), 643-654.
27. Kağıtçıbaşı, C. (1999). Yeni insan ve insanlar. Sosyal Psikoloji Dizisi: 1. İstanbul: Evrim Basım Yayım ve Dağıtım Yayıncılık.
28. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma yöntemi (31.bs). Nobel Akademik Yayıncılık.
29. Kılıç F. (1997), İlköğretim okullarına sınıf öğretmeni olarak atanmakta olan adayların öğretmenlik meslek bilgisi düzeyleri ile öğretmenlik mesleğine yönelik tutumları, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
30. Kuh, G. D. (2003). What we’re learning about student engagement from NSSE. Change 35(2): 24—32
31. Kuh, G. D., Kinzie, J., Buckley, J. A., Bridges, B. K., & Hayek, J. C. (2011). Piecing together the student success puzzle: Research, propositions, and recommendations: ASHE higher education report. San Francisco: John Wiley & Sons.
32. Kuleyin, B., Çelik, B. Ve Kaya, A. Y. (2014). İlk Kez “Seyir” Dersine Giren Öğrencilerin Derse Yönelik Algıları Üzerine Bir Değerlendirme: Dokuz Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Uygulaması. JEMS, 2(2), 99-104
33. Kumaş, V. ve Deniz, L. (2010). Öğretmenlerin iş doyum düzeylerinin incelenmesi. M.Ü. Atatürk Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, (32), 123 – 139
34. Ngang, T.K. (2012). A comparative study on teacher leadership in special education classroom between China and Malaysia. Procedia - Social and Behavioral Sciences 31, 231 – 235.
35. Palland, J. (2002). SPSS survival manual (11.bs). PA: Open University Press
36. Phillips, S. L. (2003). Contributing factors to music attitude in sixth, seventh and eighth grade students, Non-published Dissertation, Iowa.
37. Renold, E. (2006). Gendered Classroom Experiences. In C. Skelton, B. Francis ve L. Smulyan (Edit.), The sage handbook of gender and education. (439-450). London: Sage Pub.
38. Sadker, D.M., Sadker, M.P. ve Zittleman, K.R. (2009). Still Failing at Fairness: How gender bias cheats girls and boys in school and what we can do about it. NewYork: Simon ve Schuster.
39. Sezer, F. (2012). Engelli bireylere yönelik olumlu tutum geliştirmeye yönelik önleyici rehberlik çalışması; deneysel bir uygulama, E-Journal of New World Science Academy,7 (1). 16-26.
40. Shaukat, H. Riasat, H. A., Saeed, K. M., Muhammad, R. ve Zagham, Q. M. (2011). Attitude of secondary school teachers towards teaching profession. International Journal of Academic Research 3(1), 985-990.
41. Shulman, L. S. (2002). Making differences: A table of learning. Change 34(6): 36--45.
42. Smedley, S. (2007). Learning to be a primary school teacher: reading one man’s story. Gender and Education, 19(3), 369-385.
43. Sünbül, A. M. (2001) Bir meslek olarak öğretmenlik. (Edit: Ö. Demirel-Z. Kaya) öğretmenlik mesleğine giriş. Ankara: Pegem Yayıncılık.
44. Şimşek, Ö. F. (2007). Yapısal Eşitlik Modellemesine Giriş, Temel İlkeler ve Lisrel Uygulamaları. Ankara: Ekinoks Yayınları
45. Tekerek, M. ve Polat, S. (2011). Öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin tutumları. 5th International Computer & Instructional Technologies Symposium, Elazığ.
46. Ulusoy, A. Ve Yazçayır, N. (2005). Öğrenme-Öğretme Sürecinde Öğrenci Katılımını Etkileyen Faktörler. XIV. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi, 28–30 Eylül, Denizli.
47. Üstün, E., Erkan S. ve B. Akman (2004). Türkiye'de okul öncesi öğretmenliği öğrencilerinin öğretmenlik mesleğine yönelik tutumlarının incelenmesi. Manas Dergisi, 10, 10–12.
48. Üstüner, M. (2006). Öğretmenlik mesleğine yönelik tutum ölçeğinin geçerlik ve güvenirlik çalışması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 45, 109-127
49. Wang, Z, Bergin, C., & Bergin, D. A. (2014). Measuring engagement in fourth to twelfth grade classrooms: The classroom engagement ınventory. School Psychology Quarterly, 29(4), 517-535.
50. Wood, W. (2000). Attitude change: persuasion and social influence. Annual Review of Psychology, 51, 539-570.