Türkiye’deki Mevduat Bankalarının Kârlılık Düzeylerinin Analizi

Bu çalışma, Türkiye’deki mevduat bankalarının kârlılık düzeylerini panel veri analizi yöntemi kulla- narak analiz etmeyi amaçlamaktadır. Kârlılık, bankaların mali sağlığını yansıtan önemli bir gösterge olup, bankaların sektördeki sürdürülebilirliklerinin ve rekabet üstünlüklerinin belirlenmesi açısın- dan büyük önem taşımaktadır. Bu çalışmada, Türkiye’deki mevduat bankalarının kârlılık düzeyle- rini etkileyen faktörler araştırılmaktadır. Bu faktörler bankaların büyüklüğü, aktif kalitesi, sermaye yeterliliği ve likidite durumu gibi değişkenleri içermektedir. Çalışmada panel veri analizi yöntemi ile 2010–2020 dönemine ait yıllık veriler kullanılmış ve CIPS birim kök testi ve Dumitrescu–Hurlin nedensellik analizi yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, mevduat bankalarında banka kazanç- ları ile ortalama aktif getirisi arasında karşılıklı bir nedensellik ilişkisi bulunmaktadır. Ayrıca likidite oranından ortalama aktif getirisine doğru tek yönlü bir nedensellik ilişkisi olduğu tespit edilmiştir. Ancak, sermaye yeterliliği ile ortalama aktif getirisi arasında nedensellik ilişkisi yoktur. Büyüklüğü artan bankaların genel olarak daha yüksek kârlılık seviyelerine sahip olduğu, aktif kalitesi düşük olan bankaların ise kârlılık açısından zorluklarla karşılaştıkları tespit edilmiştir. Bu bulgular, ban- kaların kârlılık düzeylerini artırmak için alabilecekleri olası önlemler konusunda yol gösterici niteliktedir. Çalışma, sektördeki bankaların performanslarının daha iyi anlaşılmasına ve gelecek stratejilerinin belirlenmesine katkı sağlamayı amaçlamaktadır.

This study aims to analyze the profitability levels of deposit banks in Turkey by using the panel data analysis method. Profitability is an important indicator reflecting the financial health of banks and is of great importance in terms of determining the sustainability and competitive advan- tages of banks in the sector. In this study, the factors affecting the profitability levels of deposit banks in Turkey are investigated. These factors include variables such as size, asset quality, capital adequacy, and liquidity status of banks. In the study, annual data for the period 2010–2020 were used through panel data analysis method, and CIPS (Cross Sectionally Augmented IPS) unit root test and Dumitrescu–Hurlin causality analysis were performed. According to the findings, there is a reciprocal causality relationship between bank earnings and return on average assets in deposit banks. In addition, it was determined that there is a unidirectional causality relationship between liquidity ratio and return on average assets. However, there is no causality relationship between capital adequacy and return on average assets. It was found that banks with increasing size gen- erally have higher profitability levels, whereas banks with low asset quality face difficulties in terms of profitability. These findings provide guidance on potential measures that banks can take to increase their profitability levels. The study aims to contribute to a better understanding of the performance of banks in the sector and to determine their future strategies.