Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı

Mehpare Saka; Hikmet Sürmeli

doi:10.24315/trkefd.305999

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı

Öz

Çalışmanın amacı fen bilgisi öğretmen adaylarının bilimi bilim olmayandan (sözdebilimden) nasıl ayırt ettikleri ve sözde bilimsel içeriklerde karar verirken bilimin doğası (NOS) düşüncelerini kullanıp kullanmadıklarını tespit etmektir. Araştırmanın örneklemi bir üniversitenin fen bilgisi öğretmenliği bölümü 2. sınıfında okuyan 47 öğretmen adayından oluşmaktadır. Çalışmada iki senaryonun kullanıldığı nitel yöntem kullanılmıştır. Her öğretmen adayı iki senaryoyu da okuyarak ilgili sorulara cevaplar vermiştir. Ayrıca öğretmen adaylarından bir örnekle bilimi sözde bilimden nasıl ayırt edebildiklerini açıklamaları istenmiştir. Veriler içerik analizi yöntemiyle öğrencilerin verdiği yanıtlara göre oluşturulan tema ve kodlarla ile gerçekleştirilmiştir. Veriler iki araştırmacı tarafından bağımsız olarak analiz edilip kodlar ve temalar oluşturulmuş, daha sonra benzerlik ve farklılıklar karşılaştırılmıştır. Araştırmadan elde edilen sonuçlar, öğretmen adaylarının bilim ve sözde bilimi ayırt etmede öncelikle kanıtlama, bilimsel yöntem, deney ve gözlem yapma kriterlerini kullandıklarını göstermiştir. Ayrıca araştırma kapsamında sunulan ve karşılaşabilme olasılıklarının olduğu bilimsel olmayan örnek olayları değerlendirirken bilimsellik dışındaki faktörlerden de etkilendikleri belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

Bilim,Sözde bilim,Bilimin doğası

Kaynakça

Abd-El-Khalick, F. (2001). Embedding nature of science in pre-service elementary science courses: abandoning scientism, but... Journal of Science Teacher Education, 12(3), 215–233.
Abd-El-Khalick, F., & Lederman, N. G. (2000). Improving science teachers’ conceptions of nature of science: a critical review of the literature. International Journal of Science Education, 22(7),665- 701.
Abd-El-Khalick, F., Bell, R.L., & Lederman, N.G. (1998). The nature of science and instructional practice: Making the unnatural natural. Science Education, 82, 417–437.
Afonso, A.S., & Gilbert, J. K. (2009). Pseudo-science: A meaningful context for assessing nature of science. International Journal of ScienceEducation. 32(3), 329-348.
Ayvacı, H. Ş., & Bağ, H. (2016). Sınıf Öğretmeni Adaylarının Bilim Sözde-Bilim Ayrımına İlişkin Görüşlerinin İncelenmesi. Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(2), 539-566.
Ayvacı, H.Ş., & Çoruhlu, Ş.N. (2012). Fen ve teknoloji öğretmen adaylarının bilim ve fen kavramları ile ilgili sahip oldukları görüşlerin araştırılması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 19, 29-37.
Baran GR, Kiana MF, & Samuel SP (2014). “Chapter 2: Science, Pseudoscience, and Not Science: How Do They Differ?” . Healthcare and Biomedical Technology in the 21st Century (Springer). 19-57. doi:10.1007/978-1-4614-8541-4_2. ISBN 978-1-4614-8540-7.
Barnes, B. (2008). T.S. Kuhn ve Sosyal Bilimler. (1. Baskı). (Çev. Hüsamettin Arslan). İstanbul: Paradigma Yayınları.

Bektaşlı, B. (2013). The Effect of Medıa on Preservıce Scıence Teachers’ Attıtudes Toward Astronomy and Achıevement in Astronomy Class. The Turkish Online Journal of Educational Technology. TOJET.12(1), 139- 146.
Bell, R. L., & Lederman, N.G. (2003). Understandings of the nature of science and decision making on science and technology based ıssues. Science Education, 87, 352-377.
Chalmers, A. F. (1997). Bilim Dedikleri (3. Baskı). (Çev: Hüsamettin Arslan). İstanbul: Vadi Yayıncılık. (Özgün çalışma, 1976).
Creswell, J. W. (2014). Nitel araştırma yöntemleri (Çev Edt: Bütün, M. ve Demir, S. B). Ankara: Siyasal Kitap.
Delice, E. (2007). Aristoteles felsefesinde tasımsal tanıt ve diyalektik ilişkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Ankara Üniveritesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Felsefe (Sistematik Felsefe Ve Mantık) Anabilim Dalı. Ankara.
Driver, R., Leach, J., Millar, R., & Scott, P. (1996). Young people’s images of science. Buckingham, UK: Open University Press.
Erdoğan, E. (2009). Platon ve Aristoteles’in Bilimlere İlişkin Sınıflamaları. Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 7 (1),137-162.
Greaves-Fernandez, N. (2010). Influence of views about the nature of science indecision-making about socio-scientific and pseudo-scientific issues (Unpublished doctoral dissertation). The University of York, Department of Education, United Kingdom.
Hurd, P.D. (1998). Scientific literacy: new minds for a changing world. Science Education, 82(3), 407-416.
Kuhn, T. S. (2014). Bilimsel Devrimlerin Yapısı (9.Baskı). (Çev: Nilüfer Kuyaş). İstanbul: Kırmızı Yayınları. (Özgün çalışma, 1962).
Lakatos, I. (2014). Bilimsel Araştırma Programlarının Metodolojisi. (Çev. Duygu Uygun). İstanbul: Alfa Yayınları. (Özgün çalışma, 1978).
Lambert, K., & Brittan G. G. (2011). Bilim Felsefesine Giriş. (1. Baskı). (Çev. Ed. Hüseyin Gazi Topdemir, Çev: S. Ertan Tağman).İstanbul: Nobel Yayınevi. (Özgün çalışma, 1992)
Lederman, N.G., & Zeidler, D.L. (1987). Science teachers' conceptions of the nature of science: Do they really influence teaching behavior? Science Education. 71 (5), 721- 734.
Lederman, N. G. (1999). Teachers’ understanding of the nature of science and classroom practice: Factors that facilitate or impede the relationship. Journal of Research in Science Teaching, 36(8), 916–929.
Lederman, N.G. (2007). Nature of science: Past, present, and future. In S.K. Abell, & N.G. Lederman, (Editors), Handbook of research in science education (pp 831-879). Mahwah, New Jersey: Lawrence Erlbaum Publishers.
Lundström, M., & Jakobsson, A. (2009). Students’ Ideas Regarding Science and Pseudo-science in Relation to the Human Body and Health. Nordic Studies in Science Education. 5(1), 3- 15.
Martin, M. (1994). Pseudoscience, the Paranormal, and Science. Science& Education. 3, 357- 371. doi: 10.1007/BF00488452
McComas, W. F., Clough, M. P., & Almazroa, H. (1998). The role and character of the nature of science. In W. F. McComas (Ed.), The nature of science in science education: Rationales and strategies. (pp. 3-40). Dordrecht: Kluwer.
MEB, (2013). İlköğretim kurumları (İlkokullar ve Ortaokullar) Fen bilimleri dersi (3, 4, 5, 6, 7 ve 8. sınıflar) öğretim programı. Ankara: MEB Yayınevi.
Merriam, S. B. (2013). Nitel araştırma desen ve uygulama için bir rehber (Çev. Turan, S.). Ankara: Nobel Yayıncılık (Özgün çalışma, 2009).
Metin, D., & Ertepinar, H. (2016). Inferring pre-service science teachers’ understanding of science by using socially embedded pseudoscientific context. International Journal of Education in Mathematics, Science and Technology, 4(4), 340-358. DOI:10.18404/ijemst.93129.
Norris, S. P., & Phillips, L. M. (2003). How literacy in its fundamental sense is central to scientific literacy. Science Education, 87, 224–240.
Oothoudt, B. (2008). Development of an Instrument to Measure Understanding of The Nature of Science as a Process of Inquıry in Comparison to Pseudoscience. (Unpublished Master Thesis) California State University, Department of Science Education.
Shein, P.P., Li, Y. Y., & Huang, T. C. (2014). Relationship between scientific knowledge and fortune-telling. Public Understanding of Science. 23(7) 780– 796. DOI: 10.1177/0963662514522169.
Solomon, J. (1992) The Classroom Discussion of Science-Based Social Issues Presented on Television: Knowledge, Attitudes and Values, International Journal of Science Education 14 (4), 431-444.
Popper, K. R. (2005). Bilimsel araştırmanın mantığı (3.Baskı). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları. (Özgün çalışma, 1986).
Saygılı, S. (2011). Paul K. Feyerabend’in bilim anlayışı: Çoğulcu bilim kuramı. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 15(2), 83-94.
Tao, P.-K. (2003). Eliciting and developing junior secondary students’ understanding of the nature of science through a peer collaboration instruction in science stories International Journal of Science Education, 25(2), 147–171.
Tatar, E., Karakuyu, Y., & Tüysüz, C. (2011). Sınıf öğretmeni adaylarının bilimin doğası kavramları: Teori, yasa ve hipotez. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 363-370.
Topdemir, H. G. (2002). Kuhn ve Bilimsel Devrimlerin Yapısı Üzerine Bir Değerlendirme. Felsefe Dünyası, 36, 45-62.
Turgut, H. (2009). Fen ve Teknoloji Öğretmen Adaylarının Bilimsel Sözde-Bilimsel Ayrımına Yönelik Algıları. Education and Science, 54(134), 50-68.
Turgut, H., Akçay, H., & İrez, S. (2010). Bilim sözde-bilim ayrımı tartışmasının öğretmen adaylarının bilimin doğası inanışlarına etkisi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri 10(4), 2621-2663.
Uslu, F. (2011). Bilimselliğin Kriteri Ve Sınırları Problemi - Bilim, Bilim Olmayan Ve Sahte Bilim - Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 110 (19), 5- 35. Yıldırım, C. (2000). Bilim Felsefesi (7.Basım). İstanbul: Remzi Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Mehpare Saka
TRAKYA ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Hikmet Sürmeli
MERSİN ÜNİVERSİTESİ
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

9 Haziran 2017

Gönderilme Tarihi

13 Nisan 2017

Kabul Tarihi

9 Haziran 2017

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2017 Cilt: 7 Sayı: 2

DOI

https://doi.org/10.24315/trkefd.305999

IZ

https://izlik.org/JA99TJ74HN

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Saka, M., & Sürmeli, H. (2017). Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 504-525. https://doi.org/10.24315/trkefd.305999

AMA

1.Saka M, Sürmeli H. Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2017;7(2):504-525. doi:10.24315/trkefd.305999

Chicago

Saka, Mehpare, ve Hikmet Sürmeli. 2017. “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı”. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 7 (2): 504-25. https://doi.org/10.24315/trkefd.305999.

EndNote

Saka M, Sürmeli H (01 Temmuz 2017) Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 7 2 504–525.

IEEE

[1]M. Saka ve H. Sürmeli, “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı”, Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 2, ss. 504–525, Tem. 2017, doi: 10.24315/trkefd.305999.

ISNAD

Saka, Mehpare - Sürmeli, Hikmet. “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı”. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 7/2 (01 Temmuz 2017): 504-525. https://doi.org/10.24315/trkefd.305999.

JAMA

1.Saka M, Sürmeli H. Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2017;7:504–525.

MLA

Saka, Mehpare, ve Hikmet Sürmeli. “Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı”. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 7, sy 2, Temmuz 2017, ss. 504-25, doi:10.24315/trkefd.305999.

Vancouver

1.Mehpare Saka, Hikmet Sürmeli. Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2017;7(2):504-25. doi:10.24315/trkefd.305999

Cited By

How Do Prospective Elementary and Gifted Education Teachers of Gifted Students Perceive Scientists and Distinguish Science from Pseudoscience?

JOURNAL OF EDUCATION IN SCIENCE ENVIRONMENT AND HEALTH

https://doi.org/10.21891/jeseh.487304

Effects of the Activities Designed in the Context of Science-Pseudoscience Distinction on the 7th Grade Students’ Pseudoscientific Beliefs, Criteria for Scientific Validity and Critical Thinking Skills

Journal of Computer and Education Research

https://doi.org/10.18009/jcer.1691866

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı

Fen Bilgisi Öğretmen Adaylarının Sözde Bilimsel Senaryolarda Bilimin Doğasını Kullanımı

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster

Cited By

How Do Prospective Elementary and Gifted Education Teachers of Gifted Students Perceive Scientists and Distinguish Science from Pseudoscience?

Development of students’ views on the demarcation between science and pseudoscience

Ortaokul Öğrencilerinin Bilim-Sözde Bilim Algılarının Kavram Karikatürleri Aracılığıyla İncelenmesi

Pseudoscientific beliefs and media literacy

Pre-Service Teachers' Levels of Distinguishing Science and Pseudoscience

Effects of the Activities Designed in the Context of Science-Pseudoscience Distinction on the 7th Grade Students’ Pseudoscientific Beliefs, Criteria for Scientific Validity and Critical Thinking Skills