Etik İlkeler ve Yayın Politikası

1. Genel İlkeler ve Yayın Etiği

Troia Medical Journal, bilimsel bilginin tarafsız, güvenilir, şeffaf ve etik ilkelere uygun biçimde üretilmesini ve yayımlanmasını destekleyen, hakemli ve açık erişimli bir tıp dergisidir.

Derginin editoryal ve yayın süreçleri, başta Committee on Publication Ethics (COPE) ve International Committee of Medical Journal Editors (ICMJE) olmak üzere uluslararası kabul görmüş araştırma ve yayın etiği ilkeleri ile Principles of Transparency and Best Practice in Scholarly Publishing çerçevesindeki ilgili öneriler dikkate alınarak yürütülür.

Yazarlar, hakemler, editörler ve yayıncı; bilimsel dürüstlüğün, editoryal bağımsızlığın, gizliliğin, fikri mülkiyet haklarının ve araştırma etiğinin korunmasından kendi görev ve yetkileri kapsamında sorumludur.

Dergi; intihal, veri uydurma veya çarpıtma, yanıltıcı görüntü manipülasyonu, kaynak manipülasyonu, mükerrer veya tekrarlayan yayın, uygunsuz yazarlık ve diğer araştırma veya yayın etiği ihlallerini kabul etmez. Şüpheli durumlar olayın niteliği ve mevcut kanıtlar dikkate alınarak değerlendirilir ve gerekli olduğunda ilgili COPE rehberleri ve akış şemaları izlenir.

2. Editoryal Bağımsızlık ve Tarafsızlık

Troia Medical Journal'ın tüm editoryal kararları bilimsel nitelik, özgünlük, metodolojik yeterlilik, etik uygunluk ve derginin kapsamına uygunluk temelinde verilir.

Derginin sahibi veya yayıncısı, kurumsal ilişkiler, finansal çıkarlar, siyasi görüşler veya diğer dış etkenler makalelerin değerlendirilmesi, hakem seçimi ya da kabul ve ret kararlarını etkilemez.

Baş Editör, derginin editoryal içeriği ve yayın kararları üzerinde nihai yetkiye sahiptir. Editörler; yazarların milliyeti, etnik kökeni, cinsiyeti, dini veya siyasi görüşleri, kurumsal bağlantıları ya da diğer bilimsel olmayan özelliklerinden bağımsız olarak karar verir.

Editörler ve yayın kurulu üyeleri, değerlendirdikleri makalelerle ilgili çıkar çatışmalarını açıklamak ve gerektiğinde editoryal süreçten çekilmekle yükümlüdür.

3. Araştırma ve Yayın Etiği İhlallerinin Önlenmesi ve Yönetimi

Gönderilen makaleler benzerlik tespit yazılımları kullanılarak taranabilir. Benzerlik raporları editörler tarafından içerik ve bağlam dikkate alınarak değerlendirilir. Belirli bir benzerlik yüzdesi tek başına intihal kararı veya ret nedeni oluşturmaz.

İntihal, metin tekrar kullanımı, veri uydurma veya çarpıtma, yanıltıcı görüntü manipülasyonu, kaynak manipülasyonu, uygunsuz yazarlık, mükerrer yayın ve diğer şüpheli araştırma veya yayın etiği ihlallerine ilişkin bildirimler gizlilik içinde ve tarafsız biçimde değerlendirilir.

Etik ihlal şüphesi bulunan durumlarda dergi;

• yazarlardan açıklama veya destekleyici belge isteyebilir,
• ham veri veya analiz kayıtlarının sunulmasını talep edebilir,
• makalenin değerlendirmesini durdurabilir veya makaleyi reddedebilir,
• gerekli olduğunda yazarların kurumları veya araştırmanın fon sağlayıcıları ile iletişime geçebilir,
• yayımlanmış makaleler için düzeltme, endişe bildirimi veya geri çekme süreci başlatabilir.

Her olay kendi özelliklerine göre değerlendirilir. Yazarlar hakkında otomatik veya süresiz bir yayın yasağı uygulanması derginin standart yaklaşımı değildir.

4. Etik Gözetim, İnsan Araştırmaları ve Hayvan Çalışmaları

İnsan katılımcıları, insanlara ait verileri, dokuları veya biyolojik materyalleri içeren araştırmalar, Helsinki Bildirgesi ve geçerli ulusal, kurumsal ve etik düzenlemelere uygun olarak yürütülmelidir.

Uygun olduğu durumlarda araştırma başlamadan önce yetkili bir etik kurul veya kurumsal değerlendirme kurulundan onay veya muafiyet kararı alınmalıdır. Makalede kurulun adı, karar veya referans numarası ve mevcutsa karar tarihi belirtilmelidir. Editörler gerekli gördüğünde ilgili belgenin bir kopyasını isteyebilir.

Araştırmaya katılım için bilgilendirilmiş onam, çalışma tasarımı, geçerli mevzuat ve etik kurul kararına uygun şekilde alınmalıdır. Onam alınması zorunlu değilse veya etik kurul tarafından muafiyet verilmişse bu durum makalede açıkça belirtilmelidir.

Hastanın kimliğinin doğrudan veya dolaylı olarak belirlenmesine yol açabilecek bilgiler, bilimsel açıdan gerekli olmadıkça yayımlanmamalıdır. Kimliği belirlenebilir hasta bilgilerinin veya görsellerinin yayımlanması için uygun yazılı yayın onamı alınmalıdır.

Troia Medical Journal'a gönderilen olgu sunumlarında hastadan veya yasal olarak yetkili temsilcisinden yazılı yayın onamı alınması zorunludur.

Hayvan çalışmaları, ilgili kurumsal ve ulusal düzenlemeler ile deney hayvanlarının bakımı ve kullanımına ilişkin kabul edilmiş etik standartlara uygun olarak yürütülmelidir. Gerekli etik kurul veya hayvan deneyleri etik kurulu onayı makalede belirtilmelidir.

5. Yazarlık ve Katkı

Troia Medical Journal, ICMJE yazarlık ölçütlerini benimser. Bir kişinin yazar olarak gösterilebilmesi için aşağıdaki dört ölçütün tümünü karşılaması gerekir:

1. Çalışmanın tasarımına veya planlanmasına ya da verilerin elde edilmesi, analizi veya yorumlanmasına önemli katkı sağlamış olmak.
2. Makaleyi hazırlamış veya önemli bilimsel ve entelektüel içerik açısından eleştirel biçimde gözden geçirmiş olmak.
3. Yayımlanacak son sürümü onaylamış olmak.
4. Çalışmanın tüm yönlerinin doğruluğu ve bütünlüğüyle ilgili soruların uygun biçimde araştırılması ve çözümlenmesinden sorumlu olmayı kabul etmek.

Yalnızca finansman sağlanması, veri toplanması, genel idari destek verilmesi veya araştırma grubunun genel gözetimi yazarlık için yeterli değildir.

Yazarlık ölçütlerini karşılamayan ancak çalışmaya katkıda bulunan kişiler, izinleri alınarak Teşekkür bölümünde belirtilmelidir.

Sorumlu yazar, tüm yazarların yazarlık ölçütlerini karşıladığını, uygun kişilerin yazar listesinden çıkarılmadığını ve tüm yazarların gönderilen son sürümü onayladığını güvence altına almakla yükümlüdür.

Makale gönderildikten sonra yazar eklenmesi, çıkarılması veya yazar sırasının değiştirilmesi talebi gerekçelendirilmelidir. Bu tür değişiklikler, tüm mevcut ve ilgili yeni veya çıkarılacak yazarların yazılı onayı ve editoryal değerlendirme sonrasında istisnai olarak kabul edilebilir.

6. Çıkar Çatışmaları ve Finansal Destek

Yazarlar, hakemler ve editörler; bilimsel değerlendirmeyi etkileyebilecek veya etkiliyor gibi algılanabilecek tüm finansal ve finansal olmayan ilişkileri ve faaliyetleri açıklamalıdır.

Yazarlar, makaleyle ilişkili tüm finansman, hibe, materyal veya kurumsal desteği ve varsa destekleyicinin çalışma tasarımı, veri toplama, analiz, yorumlama veya makalenin hazırlanmasındaki rolünü açıklamalıdır.

Çıkar çatışması bulunmuyorsa bu durum açıkça belirtilmelidir.

Hakem veya editörün bir makale ile ilgili önemli bir çıkar çatışması bulunması halinde ilgili kişi değerlendirme veya karar sürecinden çekilmelidir.

7. Özgünlük, Eşzamanlı Gönderim ve Tekrarlayan Yayın

Troia Medical Journal'a gönderilen çalışmalar özgün olmalı ve aynı anda başka bir dergide değerlendirmede bulunmamalıdır.

Bir makale daha önce yayımlanmış, kabul edilmiş veya başka bir dergide değerlendirilmekte olan bir çalışma ile önemli ölçüde örtüşüyorsa bu durum başvuru sırasında editörlüğe açıklanmalı ve ilgili çalışmalar uygun biçimde kaynaklandırılmalıdır.

Bir çalışmanın bilimsel toplantıda özet veya poster olarak sunulmuş olması tek başına önceki yayın olarak değerlendirilmez; ancak bu durum başvuru sırasında açıkça belirtilmelidir.

Mükerrer veya tekrarlayan yayın, açıklanmamış önemli metin veya veri örtüşmesi ve uygunsuz metin tekrar kullanımı ilgili yayın etiği ilkeleri doğrultusunda değerlendirilir.

8. Veri Paylaşımı ve Yeniden Üretilebilirlik

Troia Medical Journal, araştırma şeffaflığını ve yeniden üretilebilirliği destekler.

Yazarların etik, hukuki, ticari veya gizlilik açısından uygun olduğu ölçüde araştırmalarını destekleyen veri, protokol, kod ve diğer materyalleri güvenilir kurumsal veya alan temelli arşivlerde paylaşmaları teşvik edilir.

Uygun olduğunda makalede bir veri erişilebilirlik beyanına yer verilmelidir. Veriler açık olarak paylaşılamıyorsa bunun gerekçesi belirtilmelidir.

Editörler ve hakemler, bilimsel değerlendirme veya etik inceleme için gerekli olması halinde yazarlardan anonimleştirilmiş ham verileri, analiz kayıtlarını veya ilgili destekleyici belgeleri talep edebilir.

Yazarlar, araştırmanın geçerli mevzuat ve kurumsal politikalara uygun olarak doğrulanmasına imkân sağlayacak araştırma kayıtlarını makul bir süre boyunca korumalıdır.

9. Yayıncının Etik Sorumlulukları

Yayıncı, editoryal bağımsızlığın korunmasını ve yayın kararlarının kurumsal, finansal veya siyasi etkilerden bağımsız biçimde alınmasını destekler.

Yayıncı;

• bilimsel ve yayın etiğinin korunmasına yönelik uygun altyapıyı sağlamayı,
• editoryal süreçlerin gizliliğini korumayı,
• fikri mülkiyet ve yazar haklarına saygı göstermeyi,
• bilimsel suistimal iddialarının uygun biçimde ele alınmasına destek olmayı,
• yayımlanmış bilimsel kaydın gerektiğinde düzeltilmesini veya güncellenmesini desteklemeyi taahhüt eder.

Yayıncı veya dergi sahibi, bireysel makalelerin kabul veya ret kararlarına müdahale etmez.

10. Editörlerin Etik Sorumlulukları

Editörler, kendilerine gönderilen makalelerin bilimsel ve etik açıdan uygun şekilde değerlendirilmesinden sorumludur.

Editörler;

• makaleleri bilimsel önem, özgünlük, metodolojik yeterlilik, açıklık, etik uygunluk ve derginin kapsamına uygunluk temelinde değerlendirmeli,
• çift anonimleştirilmiş hakem değerlendirme sürecinin bütünlüğünü korumalı,
• uygun uzmanlığa sahip ve çıkar çatışması bulunmayan hakemler seçmeli,
• gönderilen makaleler ve hakem raporlarıyla ilgili gizliliği korumalı,
• hakem değerlendirmelerinin yapıcı, bilimsel ve saygılı olmasını sağlamalı,
• olumsuz veya beklenmeyen sonuçları yalnızca sonuçların yönü nedeniyle dışlamamalı,
• olası etik ihlalleri tarafsız biçimde araştırmalı,
• yayımlanmış makalelerde ortaya çıkan önemli hata veya etik sorunları uygun şekilde düzeltmeli,
• yazar, hakem ve okuyuculardan gelen şikâyet ve itirazları adil biçimde değerlendirmelidir.

Baş Editör tüm yayın kararlarında nihai yetkiye sahiptir.

11. Hakemlerin Etik Sorumlulukları

Hakemler yalnızca yeterli bilimsel veya metodolojik uzmanlığa sahip oldukları ve değerlendirmeyi belirlenen süre içinde tamamlayabilecekleri makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidir.

Hakemler;

• değerlendirmelerini tarafsız, bilimsel, yapıcı ve saygılı bir dille hazırlamalı,
• makaleyi ve içerdiği tüm bilgi, veri ve fikirleri gizli tutmalı,
• yazarlarla doğrudan iletişime geçmemeli veya yazarların kimliğini belirlemeye çalışmamalı,
• makaledeki yayımlanmamış bilgi veya fikirleri kendi çıkarları için kullanmamalı,
• olası çıkar çatışmalarını editöre bildirmeli ve gerekli olduğunda değerlendirmeden çekilmeli,
• fark ettikleri intihal, mükerrer yayın, veri veya görüntü manipülasyonu ya da diğer olası etik sorunları editöre bildirmeli,
• değerlendirme tamamlandıktan sonra makalenin kendilerinde bulunan kopyalarını güvenli biçimde silmeli veya imha etmelidir.

Hakem raporları editoryal sistem üzerinden gönderilmelidir.

12. Yazarların Etik Sorumlulukları

Yazarlar gönderilen çalışmanın özgünlüğünden, bilimsel doğruluğundan, araştırma etiğine uygunluğundan ve sunulan verilerin güvenilirliğinden sorumludur.

Yazarlar;

• çalışmayı derginin yazım ve etik kurallarına uygun hazırlamalı,
• tüm kaynakları doğru ve eksiksiz biçimde göstermeli,
• eşzamanlı veya tekrarlayan yayın yapmamalı,
• gerekli etik kurul ve onam süreçlerini tamamlamalı,
• tüm yazarlık ve katkı bilgilerini doğru olarak bildirmeli,
• finansman ve çıkar çatışmalarını açıklamalı,
• editörlerin gerekli görmesi halinde araştırma verileri ve destekleyici belgeleri sunmaya hazır olmalı,
• yayımlanmış veya erken çevrimiçi yayımlanmış çalışmalarında önemli bir hata fark etmeleri halinde editörlüğü gecikmeden bilgilendirmeli ve düzeltme veya geri çekme sürecinde iş birliği yapmalıdır.

13. Şikâyetler ve Editoryal Kararlara İtiraz

Yazarlar, hakemler veya okuyucular; editoryal süreç, etik uygulamalar veya yayımlanmış içerikle ilgili şikâyetlerini Baş Editöre yazılı olarak iletebilir.

Bir editoryal karara yapılan itiraz, kararın bilimsel veya prosedürel açıdan neden yeniden değerlendirilmesi gerektiğini açıkça belirtmeli ve mümkünse destekleyici bilgi veya kanıt içermelidir.

İtirazlar ve şikâyetler tarafsız biçimde değerlendirilir. Şikâyetin doğrudan Baş Editörü ilgilendirdiği veya çıkar çatışması oluşturduğu durumlarda değerlendirme uygun başka bir editör, yayın kurulu üyesi veya yayıncı tarafından yürütülür.

Şikâyet ve itiraz süreçlerinde ilgili COPE rehberleri dikkate alınır. Bir itirazın yapılması, makalenin kabul edileceği veya önceki kararın değiştirileceği anlamına gelmez.

14. Yayın Sonrası Tartışmalar, Düzeltmeler ve Geri Çekmeler

Troia Medical Journal, yayımlanmış çalışmalar hakkında bilimsel tartışmayı destekler. Okuyucular yayımlanmış bir makaleyle ilgili bilimsel eleştiri, yorum veya olası hata bildirimlerini editörlüğe veya uygun olduğunda Editöre Mektup olarak iletebilir.

Yayımlanan bir makalede bilimsel kayıt açısından önemli bir hata saptanırsa uygun bir düzeltme bildirimi yayımlanır ve özgün makaleyle bağlantılandırılır.

Makalede ciddi ancak henüz sonuçlanmamış bilimsel veya etik kaygılar bulunması halinde, gerekli olduğunda Endişe Bildirimi yayımlanabilir.

Bulguların güvenilirliğini ciddi biçimde etkileyen hata veya bilimsel suistimal, intihal, mükerrer yayın ya da etik açıdan kabul edilemez araştırma saptanması halinde makale ilgili COPE ve ICMJE ilkeleri doğrultusunda geri çekilebilir.

Geri çekilen makaleler bilimsel kayıttan silinmez; geri çekildiği açıkça belirtilir ve geri çekme bildirimi ile özgün makale birbirine bağlantılı olarak sunulur. Geri çekme bildiriminde kararın gerekçesi açıkça belirtilir.

15. Üretken Yapay Zekâ ve AI Destekli Teknolojilerin Kullanımı

Troia Medical Journal, yapay zekâ ve üretken yapay zekâ destekli teknolojilerin bilimsel yayıncılıkta kullanımında şeffaflık, gizlilik, insan sorumluluğu ve bilimsel bütünlük ilkelerini benimser.

Yazarlar

Yapay zekâ sistemleri, büyük dil modelleri, chatbotlar veya diğer AI destekli araçlar yazar veya ortak yazar olarak gösterilemez.

Yazarlar, makalenin hazırlanmasında üretken yapay zekâ veya AI destekli teknolojiler kullanmışlarsa kullanımın niteliğini ve amacını başvuru sırasında Ön Yazıda ve uygun olduğunda makalenin ilgili bölümünde açıklamalıdır.

AI bir araştırma yöntemi, veri üretimi, veri analizi, kodlama, görüntü analizi veya sonuçların yorumlanmasında kullanılmışsa kullanılan araç ve yöntem, çalışmanın yeniden üretilebilirliğini sağlayacak yeterlilikte Gereç ve Yöntem bölümünde açıklanmalıdır.

Yazarlar, AI destekli tüm içeriğin doğruluğunu, bütünlüğünü, özgünlüğünü ve uygun şekilde kaynaklandırılmasını kontrol etmekten tamamen sorumludur. AI tarafından üretilen içeriğin hatalı, eksik veya yanlı olabileceği dikkate alınmalıdır.

Yapay zekâ araçları bilimsel bir iddia için birincil kaynak olarak kullanılamaz. Veri, görüntü, kaynak veya diğer bilimsel içeriğin uydurulması, manipüle edilmesi veya yanıltıcı biçimde sunulması amacıyla AI kullanılması araştırma etiği ihlali olarak değerlendirilir.

Hakemler

Gönderilen makaleler gizli ve imtiyazlı iletişim niteliğindedir. Hakemler, makale metnini, özetini, tablolarını, şekillerini, ek dosyalarını veya yayımlanmamış verilerini gizliliğin garanti edilmediği harici yapay zekâ sistemlerine yüklememelidir.

Hakem değerlendirmesinde AI kullanılması düşünülüyorsa derginin politikasına uyulmalı ve gerektiğinde editörlükten önceden izin alınmalıdır. Kullanılan AI, hakemin bağımsız bilimsel değerlendirmesinin yerini alamaz. Hakem değerlendirmesinin doğruluğu ve içeriğinden hakemin kendisi sorumludur.

Editörler

Editörler de gönderilen makalelerin gizliliğini korumakla yükümlüdür ve gizliliğin güvence altına alınmadığı AI sistemlerine makale içeriğini yüklememelidir.

AI destekli araçlar uygun güvenlik ve gizlilik koşullarında teknik kontroller, metadata işlemleri veya etik tarama süreçlerine yardımcı olmak amacıyla kullanılabilir. Ancak AI sistemleri bir makalenin kabul, revizyon veya ret kararını bağımsız olarak veremez. Tüm editoryal kararlar insan editörlerin bilimsel değerlendirmesine dayanır.

16. Fikri Mülkiyet, Açık Erişim ve Arşivleme

Yazarlar yayımlanan çalışmalarının telif hakkını korur. Troia Medical Journal'da yayımlanan makaleler Creative Commons Attribution-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-ND 4.0) lisansı altında yayımlanır.

Açık erişim, telif hakkı, lisanslama ve öz arşivlemeye ilişkin ayrıntılı bilgiler derginin Açık Erişim Politikası, Telif Hakkı ve Lisanslama Politikası ve Öz Arşivleme ve Kurumsal Arşiv Politikası'nda açıklanmaktadır.

Derginin yayımlanmış içeriğinin uzun süreli korunması DergiPark'ın dijital arşivleme altyapısı tarafından desteklenmektedir.

17. Finansman, İş Modeli, Reklam ve Doğrudan Pazarlama

Troia Medical Journal, Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Tıp Fakültesi tarafından yayımlanan ve kurumsal destekle faaliyet gösteren Diamond Açık Erişim bir dergidir.

Yazarlardan makale gönderimi, değerlendirme, makale işlem ücreti (APC), yayın, sayfa, renkli görsel veya diğer yayın süreçleri için herhangi bir ücret alınmaz. Okuyucular da yayımlanmış içeriğe ücretsiz olarak erişebilir.

Dergi ticari reklam kabul etmez.

Dergi adına yürütülebilecek makale daveti, duyuru veya diğer doğrudan pazarlama faaliyetleri hedefli, ölçülü, uygun ve şeffaf olmalıdır. Derginin kapsamı, indekslenme durumu, hakemlik süreci, açık erişim modeli veya ücret politikası hakkında yanıltıcı bilgi verilmez.