Çatışma Modeli Bağlamında Ahmet Yorulmaz’ın Romanlarında Göç ve Göçmenlik

Yıl 2026, Cilt: 30 Sayı: 1 , 56 - 68 , 14.04.2026

Tuncay Bilecen , Efnan Dervişoğlu

https://doi.org/10.20296/tsadergisi.1617662

https://izlik.org/JA65XF92MZ

Öz

Yunanistan'daki Müslüman nüfusla Türkiye'deki Hıristiyan Rum nüfusun mübadelesini düzenleyen Lozan Anlaşması, her iki ülkenin demografik ve sosyo-kültürel yapısında önemli değişiklikler yaratmıştır. Tarihî ve toplumsal olayları yansıtan edebiyat, bu olaya kayıtsız kalmamış; özellikle 2000'li yıllardan itibaren mübadeleyi farklı açılardan ele alan pek çok yapıt verilmiştir. Ahmet Yorulmaz, 1997-2010 yılları arasında yayımladığı dört romanıyla bu alana katkı sağlayan yazarlardan biridir. 1932'de Ayvalık’ta doğan ve hayatını burada geçiren yazar, mübadillerin yoğun olarak iskân edildiği bu bölgedeki tanıklıklarını da içeren romanlar kaleme almıştır. Yorulmaz'ın romanları, mübadillerin Girit ve Ayvalık'taki yaşamlarını, iki farklı coğrafyada yaşadıkları sosyo-kültürel çatışmaları ve uyum sorunlarını canlı bir şekilde yansıtmaktadır. Bu çalışmada, Ahmet Yorulmaz’ın romanlarında mübadele olgusu çatışma modeli bağlamında irdelenecektir. Disiplinler arası çalışmaları yorumlamada işlevsel bir model olan çatışma modeli mikro, mezo ve makro çatışma düzeyleriyle göçün karmaşık yapısının anlaşılması için uygun araçlar sağlamaktadır. Yorulmaz’ın yapıtları, farklı çatışma düzeylerine ilişkin sunduğu zengin örneklerle göçün çok katmanlı yapısını anlamamıza yardımcı olmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Ahmet Yorulmaz , çatışma modeli , mübadele , göç , edebiyat

In the Context of the Intertextual Relations and Conflict Model, Mahmut and Güldane’s “Almanya Acı Vatan” Adventure

https://izlik.org/JA65XF92MZ

Öz

The Treaty of Lausanne, which regulated the population exchange between the Muslim population in Greece and the Christian Greek Orthodox population in Turkey, brought about significant changes in the demographic and socio-cultural structures of both countries. Literature, reflecting historical and social events, did not remain indifferent to this phenomenon, and since the 2000s, numerous works have explored the population exchange from various perspectives. Ahmet Yorulmaz is one of the authors who contributed to this field with his four novels published between 1997 and 2010. Born in 1932 in Ayvalık and spending his life there, Yorulmaz wrote novels that include his observations from this region, where many of the exchanged population were resettled. Yorulmaz’s novels vividly depict the lives of the exchanged populations in Crete and Ayvalık, highlighting the socio-cultural conflicts and challenges of adaptation they experienced in two different geographies. This study examines the phenomenon of population exchange in Ahmet Yorulmaz’s novels through the lens of the conflict model. The conflict model, a functional framework for interpreting interdisciplinary studies, provides suitable tools for understanding the complex structure of migration through micro, meso, and macro levels of conflict. Yorulmaz's works, with their rich examples of various conflict levels, help us comprehend the multilayered nature of migration.

Anahtar Kelimeler

Ahmet Yorulmaz , conflict model , population exchange , migration , literature

Kaynakça

• Adıyeke, A.N. & Adıyeke N. (2007). Fethinden Kaybına Girit : Babıali Kültür Yayıncılığı.