EN
TR
Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi
Öz
Anne-babanın uyguladığı fiziksel ceza, ilk ve ortaöğretim çocukları arasında zorba ve kurban olunma süreçleri açısından önemli bir risk faktörüdür. Anne-baba tarafından çocuklarına uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olunma sürecini nasıl etkilediğini ve bu etkinin altında yatan dinamiklerinin neler olabileceğini ortaya koyan sınırlı sayıda çalışma yapılmıştır. Kesitsel tasarımın kullanıldığı bu çalışmada, anne-babanın çocuklarını disipline etmek için kullandıkları fiziksel ceza ile zorba-kurban olunma süreçleri arasındaki̇ i̇li̇şki̇de sürekli öfkenin aracı rolünü i̇ncelemi̇şti̇r. Toplam 416 ortaokul öğrencisinden (%49 kız; yaşort = 12,89) veri elde edilmiştir. Sonuçlar, fiziksel cezanın ortaokul öğrencilerinde hem zorba hem kurban olunma sürecini pozitif yönde etkilediğini ve bu etkiye sürekli öfkenin pozitif yönde aracılık ettiğini göstermiştir. Ayrıca bu çalışma, anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın olumsuz sonuçlarına ilişkin artan kanıtlara katkıda bulunarak aile içi dinamiklerin çocukların okuldaki sosyal yaşamları üzerindeki etkilerine dair yeni bilgiler sunmuştur. Ailelerin farkındalığını artırmak ve klinik destek sağlamak, fiziksel cezanın sürekli öfkenin aracılığıyla çocuklarda oluşturabilecek zorba ve kurban olunma süreçlerinin etkilerini hafifletebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Afifi, T. O., Brownridge, D. A., Cox, B. J., & Sareen, J. (2006). Physical punishment, childhood abuse and psychiatric disorders. Child Abuse & Neglect, 30(10), 1093–1103. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2006.04.006.
- Afifi, T. O., Ford, D., Gershoff, E. T., Merrick, M., Grogan-Kaylor, A., Ports, K. A., ... Peters Bennett, R. (2017). Spanking and adult mental health impairment: The case for the designation of spanking as an adverse childhood experience. Child Abuse & Neglect, 71, 24–31. https://doi.org/10.1016/j.chiabu.2017.01.014.
- Arhuis-Inca, W., Ipanaqué-Zapata, M., Bazalar-Palacios, J., Quevedo-Calderón, N., & Gaete, J. (2021). Violence at School and Bullying in School Environments in Peru: Analysis of a Virtual Platform. Frontiers in psychology, 11, 543991. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2020.543991
- Atli, A., Şad, S. N., & Özer, N. (2022). A mixed methods approach to developing a scale on parents' practices to reward and punish their children. Research in Pedagogy, 12(2), 339-357. https://scindeks.ceon.rs/article.aspx?artid=2217-73372202339A
- Bettencourt, B. A., Talley, A., Benjamin, A. J., & Valentine, J. (2006). Personality and aggressive behavior under provoking and neutral conditions: A meta-analytic review. Psychological Bulletin, 132(5), 751–777. https://doi.org/10.1037/0033-2909.132.5.751
- Bowers, L., Smith, P. K., & Binney, V. (1994). Perceived Family Relationships of Bullies, Victims and Bully/Victims in Middle Childhood. Journal of Social and Personal Relationships, 11(2), 215–232. https://doi.org/10.1177/0265407594112004
- Bowes, L., Arseneault, L., Maughan, B., Taylor, A., Caspi, A., & Moffitt, T. E. (2009). School, neighborhood, and family factors are associated with children's bullying involvement: A nationally representative longitudinal study. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry, 48(5), 545–553.
- Bradshaw, C. P. (2014). The role of families in preventing and buffering the effects of bullying. JAMA Pediatrics, 168(11), 991–993. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2014.1627
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Aile Kaynakları Eğitimi, Danışmanlık, Refah ve Toplum Hizmetleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
29 Temmuz 2025
Gönderilme Tarihi
16 Mayıs 2024
Kabul Tarihi
20 Mayıs 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 36 Sayı: 3
APA
Özmen, M., & Atli, A. (2025). Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 36(3), 347-364. https://doi.org/10.33417/tsh.1485354
AMA
1.Özmen M, Atli A. Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2025;36(3):347-364. doi:10.33417/tsh.1485354
Chicago
Özmen, Mustafa, ve Abdullah Atli. 2025. “Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi”. Toplum ve Sosyal Hizmet 36 (3): 347-64. https://doi.org/10.33417/tsh.1485354.
EndNote
Özmen M, Atli A (01 Temmuz 2025) Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet 36 3 347–364.
IEEE
[1]M. Özmen ve A. Atli, “Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi”, Toplum ve Sosyal Hizmet, c. 36, sy 3, ss. 347–364, Tem. 2025, doi: 10.33417/tsh.1485354.
ISNAD
Özmen, Mustafa - Atli, Abdullah. “Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi”. Toplum ve Sosyal Hizmet 36/3 (01 Temmuz 2025): 347-364. https://doi.org/10.33417/tsh.1485354.
JAMA
1.Özmen M, Atli A. Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 2025;36:347–364.
MLA
Özmen, Mustafa, ve Abdullah Atli. “Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi”. Toplum ve Sosyal Hizmet, c. 36, sy 3, Temmuz 2025, ss. 347-64, doi:10.33417/tsh.1485354.
Vancouver
1.Mustafa Özmen, Abdullah Atli. Anne-baba tarafından uygulanan fiziksel cezanın zorba ve kurban olma üzerindeki etkisi: Sürekli öfkenin aracılık etkisi. Toplum ve Sosyal Hizmet. 01 Temmuz 2025;36(3):347-64. doi:10.33417/tsh.1485354
Cited By
Koruyucu Aile Hizmeti Alan Çocukların Psikolojik İyi Oluşları Üzerine Bir Araştırma Literatür Temelli Bir İnceleme
Türkiye Bütüncül Psikoterapi Dergisi
https://doi.org/10.56955/bpd.1967803