Ergenlerde Aile Aidiyet Duygusu İle İntihar Eğilimi Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

İntihar eğilimi, kişilerde var olan intihar etme riski olarak ifade edilmektedir. Aile aidiyeti ise, bireylerin aileleri ile bilişsel, sosyal ve duygusal yönlerden bağ ve ilişki kurması durumudur. Ergenlerde aile aidiyetinin pek çok sağlık ve toplumsal sorunun meydana gelmesini önlemeye yardımcı olduğu belirtilmektedir. Bu çalışmada ergenlik döneminde olan lise öğrencilerinin algıladıkları aile aidiyet duygusu ile intihar eğilimi risk düzeyi arasındaki ilişkinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmada Şanlıurfa ili merkez ilçelerinde bulunan altı okuldan 675 öğrenciye “Aile Aidiyet Ölçeği”, “Riskli Davranışlar Ölçeği-İntihar Eğilimi” alt boyutu ve “Kişisel Bilgi Formu” uygulanmıştır. Bulgular, lise öğrencilerinin aile aidiyeti toplam düzeyi arttıkça intihar eğilimi risk düzeyinin azaldığı sonucunu göstermiştir. Sonuç olarak çalışmamızda, riskli davranışlar sergileme ihtimali olan ergenlerin sorunlarıyla başa çıkma konusunda koruyucu-önleyici ve rehabilite edici değerlendirmeler yapmak, ailelere yönelik destek hizmetleri sağlamak konusunda okul sosyal hizmetinin önemi vurgulanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Aidiyet
• aile
• ergenlik
• intihar eğilimi

Examining The Relationship Between The Sense Of Family Belonging And Suicide Tendency In Adolescents

Öz

Suicidal tendencies are defined as the risk of suicide that exists in individuals. Family belonging is the state in which individuals establish cognitive, social and emotional bonds and relationships with their families. It is stated that family belonging in adolescents helps prevent the occurrence of many health and social problems. This study aims to examine the relationship between the sense of family belonging perceived by high school students in adolescence and the risk level of suicide. In the study, the “Family Belonging Scale”, the “Risky Behavior Scale-Suicidal Tendency” sub-dimension and the “Personal Information Form” were applied to 675 students from six schools in the central districts of Şanlıurfa. The findings showed that as the total level of family belonging of high school students increased, the risk level of suicide tendency decreased. As a result, the importance of school social services is emphasized in our study in terms of making protective-preventive and rehabilitative evaluations in coping with the problems of adolescents who are likely to exhibit risky behaviors and in providing support services for families.

Anahtar Kelimeler

• Belonging
• family
• adolescence
• suicidal tendencies

Kaynakça

1. KAYNAKÇA Adrian, M., Berk, M. S., Korslund, K., Whitlock, K., McCauley, E. & Linehan, M. (2018). Parental validation and invalidation predict adolescent self-harm. Professional Psychology: Research and Practice, 49(4), 274–281. https://doi.org/10.1037/pro0000200
2. Aranda, A. B., Santiago, J. E. S., Carballo, J. R., Nango, P. A. P., Pérez, M. C. & Villa, V. M. V. (2016). Suicidal ıdeation and hopelessness among mexican adolescents studying ın public and private schools: the role of family factors. The International Journal of Indian Psychology, 4(1), 126-139.
3. Arslan, K., Şahin, H. ve Erkal, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin aile aidiyetinin aile içi şiddete ilişkin görüşlerine ve bireysel özelliklerine göre karşılaştırılması. Researcher Social Science Studies, 7(1), 168-80.
4. Asante, K. O., Kugbey, N., Osafo, J., Quarshie, E. N. B. & Sarfo, J. O. (2017). The prevalence and correlates of suicidal behaviours (ideation, plan and attempt) among adolescents in senior high schools in Ghana. SSM Popul Health, 3, 427-434. https://doi.org/10.1016/j.ssmph.2017.05.005
5. Aslantürk, H. (2017). Tam aileye ve tek ebeveynli aileye sahip üniversite öğrencilerinin aile aidiyetlerinin karşılaştırılması [Yayımlanmamış doktora tezi]. Selçuk Üniversitesi.
6. Avşar, E. (2019). Boşanmış ve boşanmamış ailelerin çocuklarının aile aidiyeti ve psikolojik sağlamlığının karşılaştırılması [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
7. Başar, G. G. (2019). Ergenlerin aile aidiyeti ve ebeveyn ilişkileri ile ahlaki olgunluk düzeyleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Karabük Üniversitesi.
8. Bean, S., Rolleri, L. A. & Wilson, P. (2016). Parent-Child connectedness. ETR Associations.

9. Beckmann, H. (2014). Related self and sense of belonging as protective factors against suicidal tendency in Turkish adolescents during transition to university [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Koç Üniversitesi.
10. Brooks, F. M., Magnusson, J., Spencer, N. & Morgan, A. (2012). Adolescent multiple risk behaviour: An asset approach to the role of family school and community. Journal of Public Health. 34(Supplement 1): i48-i56. doi: https://doi.org/10.1093/pubmed/fds001
11. Brunstein Klomek, A., Barzilay, S., Apter, A., Carli, V., Hoven, C. W., Sarchiapone, M., Hadlaczky, G., Balazs, J., Kereszteny, A., Brunner, R., Kaess, M., Bobes, J., Saiz, P. A., Cosman, D., Haring, C., Banzer, R., McMahon, E., Keeley, H., Kahn, J-P. et al (2019). Bi-directional longitudinal associations between different types of bullying victimization, suicide ideation/attempts, and depression among a large sample of European adolescents. J Child Psychol Psychiatry, 60(2), 209-215. https://doi.org/10.1111/jcpp.12951
12. Büyüköztürk, Ş., Kılıç-Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri (14. Basım). Pegem Akademi Yayıncılık.
13. Campisi, S. C., Carducci, B., Akseer, N. et al. (2020). Suicidal behaviours among adolescents from 90 countries: a pooled analysis of the global school-based student health survey. BMC Public Health, 20, 1102. https://doi.org/10.1186/s12889-020-09209-z
14. Cavelti, M. & Kaess, M. (2021). Adolescent suicide: an individual disaster, but a systemic failure. Eur Child Adolesc Psychiatry, 30, 987-990. https://doi.org/10.1007/s00787-021-01834-2
15. Cha, C. B., Franz, P. J., Guzmán, E. M., Glenn, C. R., Kleiman, E. M. & Nock, M. K. (2018). Annual Research Review: Suicide among youth - epidemiology, (potential) etiology, and treatment. J Child Psychol Psychiatry, 59(4), 460-482.
16. Coyne-Beasley, T. (2017). Cultivating connectedness and equity: A call to action for the global adolescent health community. Journal of Adolescent Health, 61(3), 392-5.
17. Cunningham, R. M., Walton, M. A. & Carter, P. M. (2018). The major causes of death in children and adolescents in the United States. N Engl J Med, 379(25), 2468-2475. https://doi.org/10.1056/NEJMsr1804754
18. Çıngı, H. (2009). Örnekleme kuramı (3. Baskı). Hacettepe Üniversitesi Basımevi.
19. Decarlo, L. T. (1997). On the meaning and use of kurtosis. Psychological Methods, 2(3), 292-307. https://psycnet.apa.org/doi/10.1037/1082-989X.2.3.292
20. Dinç, A. (2013). Çocuk suçluluğunda ailenin rolü [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Kırıkkale Üniversitesi.
21. Durkheim, E. (1992). İntihar. (Çev: Ö. Özankaya). İmge Kitabevi.
22. Durlanık, H. K. (2019). Orta çocukluk döneminde algılanan ebeveyn tutumları, aile aidiyeti ve empatik eğilimler arasındaki ilişkiler ve bunların bazı değişkenler açısından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi.
23. Dünya Sağlık Örgütü. (2025, 23 Mayıs). Suicide worldwide in 2021: global health estimates. https://www.who.int/publications/i/item/9789240110069
24. Erdem, E., Kesgin, B. ve Zengin, O. (2023). Klinik sosyal hizmet alanında intiharın yeri. Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 23(1), 22-41.
25. Forster, M., Grigsby, T. J., Gower, A. L., Mehus, C. J. & McMorris, B. J. (2020). The role of social support in the association between childhood adversity and adolescent self-injury and suicide: findings from a statewide sample of high school students. J Youth Adolesc, 49(6), 1195-1208. https://doi.org/10.1007/s10964-020-01235-9
26. Fortune, S., Cottrell, D. & Fife, S. (2016). Family factors associated with adolescent self-harm: A narrative review. Journal of Family Therapy, 38(2), 226–256. https://doi.org/10.1111/1467-6427.12119
27. Gençtanırım, D. ve Ergene, T. (2014). Riskli davranışlar ölçeğinin geliştirilmesi: geçerlik ve güvenirlik çalışmaları. International Journal of Social Science, 25(1), 125-138.
28. Glenn, C. R., Esposito, E. C., Porter, A. C., & Robinson, D. J. (2019). Evidence base update of psychosocial treatments for self-ınjurious thoughts and behaviors in youth. Journal of Clinical Child & Adolescent Psychology, 48(3), 357–392. https://doi.org/10.1080/15374416.2019.1591281
29. Görgülü, T. (2017). Madde kullanımı olan bireylerde umutsuzluk ve intihar düşünceleri: Ankara denetimli serbestlik örneği. Toplum ve Sosyal Hizmet, 28(2), 7-26. https://izlik.org/JA79DT88UF
30. Görmüş, K. (2021). Lise öğrencilerinin bağlanma stilleri ile benlik saygısı, aile aidiyeti ve yaşadıkları güçlükler arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
31. Groeneveld, R. A. & Meeden, G. (1984). Measuring skewness and kurtosis. The Statistician, 33, 391-399. https://doi.org/10.2307/2987742
32. Güneş, A. (2018). Aile ile bağlanma: Aidiyet. (7. Baskı). Timaş Yayınları.
33. Haenya, A. M., Littlefield, A. K., Wood, P. & Sherc, K. J. (2018). Method effects of the relation between family history of alcoholism and parent reports of offspring ımpulsive behavior. Addictive Behaviors, 87, 251-25.
34. Halstead, R. M., Pavkov, T. W., Hecker, L. L. & Seliner, M. M. (2014). Family dynamics and self-injury behaviors: A review of the literature. Journal of Marital and Family Therapy, 40(4), 464–475.
35. Hamilton, S. M. & Rolf, K. A. (2010). Suicide in adolescent American Indians: Preventative social work programs. Child and Adolescent Social Work Journal, 27(4), 283-290.
36. Hopkins, K. D. & Weeks, D. L. (1990). Tests for normality and measures of skewness and kurtosis: Their place in research reporting. Educational and Psychological Measurement, 50(4), 717–729. https://doi.org/10.1177/0013164490504001
37. Iyengar, U., Snowden, N., Asarnow, J. R., Moran, P., Tranah, T. & Ougrin, D. (2018). A further look at therapeutic interventions for suicide attempts and self-harm in adolescents: an updated systematic review of randomized controlled trials. Front Psych, 9, 583. https://doi.org/10.3389/fpsyt.2018.00583
38. İlik, D. A. (2019). Ergenlerde bağlanma stilleri ve aile aidiyetinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
39. İzgi, İ. (2019). Ergenlerde riskli davranışlar, benlik saygısı ve ölüm kaygısı arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Beykent Üniversitesi.
40. Karagöz, Y. (2017). SPSS ve Amos uygulamalı nitel ve nicel karma bilimsel araştırma yöntemleri ve yayın etiği. Nobel Yayıncılık.
41. Karasar, N. (2002). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
42. King, C.A., Grupp-Phelan, J., Brent, D., Dean, J. M., Webb, M., Bridge, J. A., Spirito, A., Chernick, L. S., Mahabee-Gittens, E. M., Mistry, R. D., Rea, M., Keller, A., Rogers, A., Shenoi, R., Cwik, M., Busby, D. R., Casper, T. C., the Pediatric Emergency Care Applied Research Network (2019). Predicting 3-month risk for adolescent suicide attempts among pediatric emergency department patients. J Child Psychol Psychiatry, 60(10), 1055-1064. https://doi.org/10.1111/jcpp.13087
43. King, V. & Boyd, L. M. (2016). Factors associated with perceptions of family belonging among adolescents. Journal of Marriage and Family, 78(4), 1114-30.
44. King, V., Boyd, L. M. & Thorsen, M. L. (2015). Adolescents’ perceptions of family belonging in stepfamilies. Journal of Marriage and Family, 77, 761–774.
45. Kiraz-Can, A. B. (2021), Ergenlerde duygusal özerkliğin yurtta kalma, algılanan duygusal istismar ve aile aidiyeti bağlamında incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.
46. Kiremitçi, S. (2020). Lise öğrencilerinde aile aidiyeti ve şiddet eğilimi arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
47. Koyanagi, A., Oh, H., Carvalho, A. F., Smith, L., Haro, J. M., Vancampfort, D., Stubbs, B. & DeVylder, J. E. (2019). Bullying victimization and suicide attempt among adolescents aged 12–15 years from 48 countries. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 58(9), 907-918.e4. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2018.10.018
48. Lee, E. & Kourgiantakis, T. (2023). Applying behavioural activation (BA) and simulation-based learning (SBL) approaches to enhance MSW students’ competence in suicide risk assessment, prevention, and intervention (SRAPI). Social Work Education, 42(4), 511–530. https://doi.org/10.1080/02615479.2021.1976136
49. Li, L., You, D., Ruan, T., Xu, S., Mi, D., Cai, T. & Han, L. (2021). The prevalence of suicidal behaviors and their mental risk factors among young adolescents in 46 low- and middle-income countries. J Affect Disord, 281, 847-855. https://doi.org/10.1016/j.jad.2020.11.050
50. Mata, R., Josef, A. K. & Hertwig, R. (2016). Propensity for risk taking across the life span and around the globe. Psychological Science, 27(2), 231–243. https://doi.org/10.1177/0956797615617811
51. Mavili, A., Kesen, N. F. ve Daşbaş, S. (2014). Aile aidiyeti ölçeği: Bir ölçek geliştirme çalışması. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, (33), 29-45. http://dx.doi.org/10.21560/spcd.19507
52. McLaren, S., Gomez, R., Bailey, M. & Van Der Horst R. K. (2007). The association of depression and sense of belonging with suicidal ıdeation among older adults: Applicability of resiliency models. Suicide Life Threat Behav, 37(1), 89-102.
53. Moors, J. J. A. (1988). A quantile alternative for kurtosis. Journal of the Royal Statistical Society. Series D (The Statistician), 37(1), 25-32. doi:10.2307/2348376
54. Osteen, P. J., Jacobson, J. M. & Sharpe, T. L. (2014). Suicide prevention in social work education: how prepared are social work students?. Journal of Social Work Education, 50(2), 349-364.
55. Ougrin, D., Tranah, T., Stahl, D., Moran, P. & Asarnow, J. R. (2015). Therapeutic interventions for suicide attempts and self-harm in adolescents: systematic review and meta-analysis. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry, 54(2), 97-107.e2. https://doi.org/10.1016/j.jaac.2014.10.009
56. Özmen-Doğan, S. (2014). ilköğretim öğrencilerinin aile bağları ve ailede şiddet görme durumunun benlik saygısı üzerine etkisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gazi Üniversitesi.
57. Öztürk, N. (2020). Lise dönemindeki ergenlerin riskli yaşam deneyimleri. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(37), 100-113.
58. Petrakis, M. & Joubert, L. (2013). A social work contribution to suicide prevention through assertive brief psychotherapy and community linkage: Use of the Manchester Short Assessment of Quality of Life (MANSA). Social Work in Health Care, 52(2-3), 239-257.
59. Ploskonka, R. A. & Servaty-Seib, H. L. (2015). Belongingness and suicidal ıdeation in college students. Journal of American College Health, 63(2), 81-87.
60. Polat, O. (2019). Ergenlerde aile aidiyetinin psiko-sosyal değişkenler bakımından incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
61. Rasnayake, S., Navrátil, P., Orock, A.N., Chandrasekara, D., Wanniarachchi, I. & Gamage, T. (2024). A systematic review of the role of social work in dealing with suicide. Kontakt, 26(4), 383-391. doi: 10.32725/kont.2024.053
62. Rathinam, B., Cherian, A. V., Loganathan, S., Chandra, P. S. & Armstrong, G. (2024). Development of a suicide prevention training module for social work students in India. Indian Journal of Psychological Medicine, 46(2), 165-170. doi:10.1177/02537176231223305
63. Sağlam, Ö. (2025). Ergenlik döneminde kendine zarar verme davranışı: bir mesleki uygulama olarak klinik sosyal hizmet. Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, (25), 39-60.
64. Sanford, R. L., Frey, L. M. & Maple, M. (2025). A Missing Link in Suicide Prevention and Intervention: Preparing the Bachelor of Social Work Workforce to Respond to Suicide in Practice. Journal of Social Work Education, 61(4), 595–607. https://doi.org/10.1080/10437797.2025.2560822
65. Savi Çakar, F., Tagay, Ö., Karataş, Z. ve Yavuzer, Y. (2015). Lise öğrencileri ile öğretmenlerin riskli davranışlara ilişkin görüşleri1. Mehmet Akif Ersoy University Journal of Social Sciences Institute, 7(12), 1-13.
66. Sever, G. (2015). Lise öğrencilerinin madde kullanma eğilimlerinin algılanan sosyal destek ve riskli davranışlarla ilişkisinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Gaziantep Üniversitesi.
67. Sheafor, B. W. & Horejsi, C. J. (2016). Sosyal hizmet uygulaması temel teknikler ve ilkeler. (3. Baskı). Nika Yayınevi.
68. Shilubane, H. N., Ruiter, R. A. C., Bos, A. E. R. et al. (2014). Psychosocial Correlates of Suicidal Ideation in Rural South African Adolescents. Child Psychiatry Hum Dev, 45, 153–162. https://doi.org/10.1007/s10578-013-0387-5
69. Smith, P. N., Selwyn, C. N., Wolford-Clevenger, C. & Mandracchia, J. T. (2014). Psychopathic personality traits, suicide ideation, and suicide attempts in male prison inmates. Criminal Justice and Behavior, 41(3), 364-379.
70. Sormunen, M., Goranskaya, S., Kirilina, V., Bykachev, K. & Tossavainen, K. (2018). Home and school responsibilities for children’s health literacy development: The views of finnish and russian parents and teachers. Russian Journal of Communication, 10(1), 70-90. Telef, B. (2014). Ergenlerde olumlu olumsuz duygular ile riskli davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 22(2), 591-604.
71. Tunç, S. (2019). Üniversite öğrencilerinin aile aidiyeti, evlilik beklentileri ve evlilik tutumları arasındaki ilişki [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Arel Üniversitesi.
72. Tuzgöl-Dost, M. ve Keklik, İ. (2014). Sürekli kaygı, umutsuzluk ve benlik saygısının ergenlerin riskli davranışlarını yordama gücü. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 13(51). https://doi.org/10.17755/esosder.89538
73. Van Geel, M., Vedder, P. & Tanilon, J. (2014). Relationship between peer victimization, cyberbullying, and suicide in children and adolescents: a meta-analysis. JAMA Pediatr, 168(5), 435. https://doi.org/10.1001/jamapediatrics.2013.4143
74. Van Orden, K. A., Witte, T. K., Cukrowicz, K. C., Braithwaite, S. R., Selby, E. A. & Joiner, T. E. (2010). The ınterpersonal theory of suicide. Psychological Review, 117(2), 575– 600.
75. Wasserman, D., Hoven, C. W., Wasserman, C., Wall, M., Eisenberg, R., Hadlaczky, G., Kelleher, I., Sarchiapone, M., Apter, A., Balazs, J., Bobes, J., Brunner, R., Corcoran, P., Cosman, D., Guillemin, F., Haring, C., Iosue, M., Kaess, M., Kahn, J. P., Keeley, H., Musa, G. J., Nemes, B., Postuvan, V., Saiz, P., Reiter-Theil, S., Varnik, A., Varnik, P. & Carli, V. (2015). School-based suicide prevention programmes: the SEYLE cluster-randomised controlled trial. The Lancet, 385(9977), 1536-1544. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(14)61213-7
76. Wyman, P. A., Pickering, T. A., Pisani, A. R., Rulison, K., Schmeelk-Cone, K., Hartley, C., Gould, M., Caine, E. D., LoMurray, M., Brown, C. H. & Valente, T. W. (2019). Peer-adult network structure and suicide attempts in 38 high schools: implications for network-informed suicide prevention. J Child Psychol Psychiatry, 60(10), 1065-1075. https://doi.org/10.1111/jcpp.13102
77. Yavuz, M. (2022). Ergenlerin aile aidiyeti ve prososyal davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Selçuk Üniversitesi.
78. Yıldırım, B. ve Başer, A.O. (2019). Acil servis tıbbi sosyal hizmet müdahaleleri, müracaatçı profili ve sosyal hizmet mülakatında dikkat edilmesi gereken durumlar. Toplum ve Sosyal Hizmet, 30(1), 286-308.
79. Yolcuoğlu, İ. G. (2014). Bireylerle, ailelerle, gruplarla ve toplumla sosyal hizmet. Nar Yayınevi.
80. Zastrow, C. (2016). Sosyal hizmete giriş. Nika Yayınevi.
81. Zimmermann, G. (2010). Risk perception, emotion regulation and impulsivity as predictors of risk behaviours among adolescents in Switzerland. Journal of Youth Studies, 13(1), 83–99. https://doi.org/10.1080/13676260903173488