The Limits of Gender Equality Education in Higher Education: A Mixed Method Attitude Analysis

Öz

This study is a mixed-method research project that aims, first, to examine university students’ attitudes towards traditional gender roles, and second, to deepen these findings through the perspectives of academics who have previously or currently worked at Maltepe University in the field of gender equality. Adopting feminist theory as its theoretical framework, the study conceptualises gender not merely as a matter of individual attitudes but as a construct shaped by structural relations and ideological patterns. Within the scope of the study, the Gender Roles Attitude Scale was administered to 401 associate and undergraduate students enrolled at Maltepe University. Additionally, semi-structured in-depth interviews were conducted with five academics specialising in gender equality. Quantitative findings reveal that male students hold significantly more traditional attitudes than their female counterparts, with a large effect size observed. While it was initially hypothesised that attitudes would be more traditional during the early years of university education, no statistically significant relationship was found between gender course enrolment and students’ attitudes. Qualitative findings suggest that the lack of critical and dialogic approaches in the content of gender courses may function as a mechanism that reinforces traditional gender perceptions among students in their initial academic years. As emphasised in the literature, gender equality should not be assessed solely in terms of numerical representation but must also consider content and pedagogical implementation. The study concludes that gender equality policies in universities should move beyond institutional documentation and be supported through critical pedagogical approaches and holistic transformation strategies.

Anahtar Kelimeler

• Traditional Gender Roles
• Feminist Theory
• Mixed Method Research
• Higher Education
• Gender Equality.

Proje Numarası

2025BAP01

Yükseköğretimde Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitiminin Sınırları: Karma Yöntemle Bir Tutum Analizi

Öz

Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin geleneksel toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumlarını incelemeyi ve elde edilen bulguları, Maltepe Üniversitesinde geçmişte ya da halen görev yapan, toplumsal cinsiyet eşitliği alanında çalışan akademisyenlerin görüşleriyle derinleştirmeyi amaçlayan bir karma yöntem çalışmasıdır. Çalışma duruş noktası (standpoint) teorisini kuramsal çerçeve olarak benimsemektedir. Araştırma kapsamında, Maltepe Üniversitesinde ön lisans ve lisans düzeyinde öğrenim gören 401 öğrenciye Toplumsal Cinsiyet Rolleri Tutum Ölçeği uygulanmış; ayrıca bu alanda çalışan beş akademisyenle yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Nicel bulgular, erkek öğrencilerin kadın öğrencilere kıyasla daha geleneksel tutumlar sergilediğini ve bu farkın yüksek düzeyde etki büyüklüğüne sahip olduğunu ortaya koymaktadır. Üniversite eğitiminin ilk yıllarında tutumların daha geleneksel bir çerçevede şekillendiği gözlenmiş; ancak toplumsal cinsiyet dersi alma durumu ile tutumlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Nitel bulgular, toplumsal cinsiyet derslerinin içeriğinin eleştirel ve diyalojik yaklaşımdan yoksun olmasının, öğrencilerin başlangıç dönemlerindeki geleneksel cinsiyet algılarını yeniden üreten bir mekanizma olarak işlev görebildiğini ifade etmektedir. Literatürde de belirtildiği üzere, toplumsal cinsiyet eşitliği yalnızca sayısal temsiliyetle değil, içerik ve pedagojik uygulamalarla birlikte değerlendirilmelidir. Araştırma, üniversitelerde toplumsal cinsiyet eşitliği politikalarının yalnızca kurumsal belgelerle sınırlı kalmaması, aynı zamanda eleştirel pedagojik yaklaşımlar ve bütüncül dönüşüm stratejileriyle desteklenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Geleneksel Toplumsal Cinsiyet Rolleri
• Feminist Teori
• Karma Yöntem Araştırması
• Yükseköğretim
• Cinsiyet Eşitliği.

Destekleyen Kurum

Maltepe Üniversitesi

Proje Numarası

2025BAP01

Kaynakça

1. KAYNAKÇA Acai, A., Mercer-Mapstone, L., & Guitman, R. (2019). Mind the (gender) gap: Engaging students as partners to promote gender equity in higher education. Teaching in Higher Education, 27(1), 18–38. https://doi.org/10.1080/13562517.2019.1696296
2. Acar, F., & Altunok, G. (2013). The politics of gender equality in Turkey: Neoliberalism, conservatism and the state. South European Society and Politics, 18(4), 523–538. http://dx.doi.org/10.1016/j.wsif.2012.10.001
3. Bayram, N. (2009). Sosyal bilimlerde SPSS ile veri analizi (2. baskı). Ezgi Kitabevi Yayıncılık.
4. Braun, V., & Clarke, V. (2019). Reflecting on reflexive thematic analysis. Qualitative Research in Sport, Exercise and Health, 11(4), 589–597. https://doi.org/10.1080/2159676X.2019.1628806
5. Burkinshaw, P., & White, K. (2017). Fixing the Women or Fixing Universities: Women in HE Leadership. Administrative Sciences, 7(3), 30. https://doi.org/10.3390/admsci7030030
6. Butler, J. (1990). Gender trouble: Feminism and the subversion of identity. New York: Routledge.
7. Chapin, J., Skovgaard, M., & Warne, V. (2021). Gender responsive pedagogy in higher education: A framework. International Network for Advancing Science and Policy (INASP).
8. Condron, C., Power, M., & O'Neill, M. (2023). Gender equality training for students in higher education: Protocol for a scoping review. JMIR Research Protocols, 12, e44584. https://doi.org/10.2196/44584

9. Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2. baskı). Lawrence Erlbaum Associates.
10. Connell, R. W., & Messerschmidt, J. W. (2005). Hegemonic masculinity: Rethinking the concept. Gender & Society, 19(6), 829–859. https://doi.org/10.1177/0891243205278639
11. Creswell, J. W. (2009). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (3rd ed.). SAGE Publications.
12. Çiçek, B., & Çopur, Z. (2018). Bireylerin Kadınların Çalışmasına ve Toplumsal Cinsiyet Rollerine İlişkin Tutumları. International Journal of Eurasian Education and Culture, 3(4), 1-21.
13. Dinç, A., & Çalışkan, C. (2016). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin bakış açıları. Journal of Human Sciences, 13(3), 3671-3683.
14. Fisher, R. J. (1993). Social desirability bias and the validity of indirect questioning. Journal of Consumer Research, 20(2), 303–315. https://doi.org/10.1086/209351
15. Harding, S. (1991). Whose science? Whose knowledge? Thinking from women's lives. Cornell University Press.
16. Hinton-Smith, T., Marvell, R., Morris, C., & Brayson, K. (2021). ‘It’s not something that we think about with regard to curriculum’: Exploring gender and equality awareness in higher education curriculum and pedagogy. Gender and Education. https://doi.org/10.1080/09540253.2021.1947472
17. İncedal Sonkaya, Z., & Balcı, E. (2020). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin tutumları ve etkileyen faktörler: Amasya Üniversitesi örneği. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi. 13(70), 1233–1242.
18. Khan, A., & Gabriel, J. (2022). Resisting the binary divide in higher education: The role of critical pedagogy. London Metropolitan University.
19. Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607-610.
20. Lapatinas, A., Litina, A., & Zanaj, S. (2024). The relationship between knowledge accumulation and gender norms. Humanities and Social Sciences Communications, 11(608).
21. Le Feuvre, N., Sümer, S., & O’Connor, P. (2020). The contours of gendered academic citizenship. In S. Sümer (Ed.), Citizenship, gender and diversity (pp. 1–36). Palgrave Macmillan, Londra. Lüküslü, D. (2023). Becoming a young woman through a feminist lens: young feminist women in Turkey. Journal of Gender Studies, 33(5), 634–644. https://doi.org/10.1080/09589236.2023.2172556
22. Malik, S., Nadeem, M., & Jamil, F. (2018). Gender Differences in University Students’ Attitude Towards Gender Roles. Pakistan Journal of Gender Studies, 17(1), 279-298. https://doi.org/10.46568/pjgs.v17i1.20
23. Maltepe Üniversitesi. (2024). 11 19, 2024 tarihinde https://www.maltepe.edu.tr/ adresinden erişildi. Maltepe Üniversitesi. (2024). Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eylem Planı (MAU-CEP). [PDF dosyası]. 11 19, 2024 tarihinde https://www.maltepe.edu.tr/Content/Media/CkEditor/21112024113501008-22072024082852589-Maltepe%20%C3%9Cniversitesi%20Toplumsal%20Cinsiyet%20E%C5%9Fitli%C4%9Fi%20Eylem%20Plan%C4%B1%20(MAU-CEP).pdf adresinden erişildi.
24. Mukagiahana, J., Sibomana, A., & Ndiritu, J. (2024). Teachers’ understanding of gender responsive pedagogy and its application in teaching process: Case after teacher training program interventions in Rwanda. Journal of Pedagogical Research, 8(1), 280–293.
25. O’Neil, M. L. (2023). Gender equality plans at universities in Turkey. AG AboutGender – International Journal of Gender Studies, 12(24), 1–29.
26. Ortega y Gasset, J. (1997). Üniversitenin misyonu (B. Üçpınar, Çev.). İstanbul: Birleşik Yayıncılık.
27. Özcan, A., Karataş, N., & Seviğ, E. Ü. (2017). Toplumsal cinsiyet eğitiminin üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rol tutumları üzerine etkisi. Researcher: Social Science Studies, 5(IV), 53-67.
28. Özcan Elçi, D. (2025). Akademide Kadın Çalışmalarının Kurumsallaşma Serüveni: Araştırma Merkezleri, Akademik Dergiler ve Lisansüstü Programlar Üzerinden Bir Değerlendirme. Kadın/Woman 2000, 26(1), 159-188. https://doi.org/10.33831/jws.v26i1.521
29. Payne, M. (2020). Modern sosyal hizmet kuramı (K. Karataş, Çev. Ed.). Nika Yayınevi.
30. Pikhart, M., Al-Obaydi, L. H., & Tawafak, R. M. (2022). The implementation of critical pedagogy in digital second language acquisition in higher education: Age and gender differences. Computer-Assisted Language Learning Electronic Journal, 23(2), 56–75.
31. Scambor, E., Bergmann, N., Wojnicka, K., Belghiti-Mahut, S., Hearn, J., Holter, Ø. G., … White, A. (2014). Men and Gender Equality. Men and Masculinities, 17(5), 552–577. https://doi.org/10.1177/1097184X14558239
32. Subrahmanian, R. (2005). Gender equality in education: Definitions and measurements. International Journal of Educational Development, 25(4), 395–407. https://doi.org/10.1016/j.ijedudev.2005.04.003
33. Tarhan, S., Ünal, F., & Çürükvelioğlu Köksal, E. (2024). Toplumsal Cinsiyet Kalıp Yargıları Ölçeği Geliştirme Çalışması. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 353-367.
34. Vandello, J. A., & Bosson, J. K. (2013). Hard won and easily lost: A review and synthesis of theory and research on precarious manhood. Psychology of Men & Masculinity, 14(2), 101–113. https://doi.org/10.1037/a0029826
35. Yang, J., & Kinchin, G. (2022). University as a site to learn citizenship from the perspectives of students in the UK. Sustainability, 14(3), 1939. https://doi.org/10.3390/su14031939 Yılmaz, D., Zeyneloğlu, S., Kocaöz, S., Kısa, S., Taşkın, L. ve Eroğlu, K. (2009). Üniversite öğrencilerinin toplumsal cinsiyet rollerine ilişkin görüşleri. Uluslararası İnsan Bilim Dergisi, 6(1), 775–792.
36. Werner, S. (2010). EU gender equality principles in EU accession: A case study of the current EU candidate countries Turkey and Croatia.