SOSYAL SORUN ÇÖZME ENVANTERİ’NİN TÜRKÇEYE UYARLAMA ÇALIŞMASI
Öz
Sorun;
uyum sağlayıcı, bir işlevsellik için bir tepki gerektiren ancak birey ya da
bireylerin karşılaştığı bir ya da daha fazla engel nedeniyle etkili bir
tepkinin hali hazırda olmadığı herhangi bir yaşam durumu veya görevi olarak
tanımlanmaktadır. Sorun çözme, günlük yaşamda karşılaşılan özgül bir sorun için
etkili çözümleri belirleyebilmek ya da keşfedebilmek için birey, çift ya da
grup tarafından gerçekleştirilen bilişsel-davranışsal bir işlem olarak
tanımlanmaktadır. Sosyal sorun çözme perspektifi gerçek yaşamda karşılaşılan
sorunların çözümünde güdüsel, tutumsal ve duyuşsal boyutlarını vurgulamaktadır.
Ülkemizde insanların sosyal sorun çözme becerilerini geçerli ve güvenilir bir
ölçme aracı ile değerlendirme gereksinimi hissedilir olmuştur. Bu gereksinimi
karşılamak üzere gerçekleştirilen çalışma sosyal sorun çözme envanterinin
Türkiye için geçerliğini ve güvenirliğini belirlemeyi amaçlamaktadır. 353
üniversite öğrencisi üzerinde uygulanan ölçeğin güvenirliği Cronbach Alpha
değeri sorun yönelim ölçeği için 0.93 (biliş alt ölçeği için 0.85, duyuş alt
ölçeği için 0.69 ve davranış alt ölçeği için 0.88), sorun çözme becerileri
ölçeği için 0.93 (sorun tanımlaması ve formülasyonu alt ölçeği için 0.72,
seçenek çözümlerin oluşturulması alt ölçeği için 0.76, karar verme alt ölçeği
için 0.84 ve çözümü gerçekleştirme ve doğrulama alt ölçeği için 0.78) ve sosyal
sorun çözme envanterinin tamamı için 0.95 olarak bulunmuştur. Geçerlik için
yapılan açıklayıcı faktör analizi sonuçlarına göre, envanterin iki boyutu
olduğu; birinci faktöre ait toplam değişkenliği açıklama oranı % 24.597, ikinci
boyutun da % 9.178 ve toplamda % 33.775 olarak bulunmuştur. Yapılan bu
çalışmanın sonucunda Sosyal Sorun Çözme Envanteri’nin Türk toplumu için geçerli
ve güvenilir olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akarsu, B. (1975) Felsefe Terimleri Sözlüğü. Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
- Anderson, J.C. ve Gerbing D.W. (1984) The effect of sampling error on convergence, improper solutions, and goodness-of-fit indices for maximum likelihood comfirmatory factor analysis. Psychometrika, 49, 155- 173.
- Cole, D.A. (1987) Utility of confirmatory factor analysis in test validation research. Journal of Consulting and Clinical Psychology, 55, 1019-1031.
- Çam, S. , Tümkaya, S. (2008) Kişilerarası problem çözme envanteri lise öğrencileri formu’nun geçerlik ve güvenirlik çalışması. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 5 (2), 1-17.
- D’Zurilla, T. J. ve Goldfried, M. R. (1971) Problem solving and behavior modification. Journal of Abnormal Psychology, 78, 107–126.
- D’Zurilla, T. J. ve Maydeu-Olivares, A. (1995) Conceptual and methodological issues in problem-solving assessment. Behavior Therapy, 26, 409–432.
- D’Zurilla, T. J. ve Nezu, A. M. (1982) Social problem solving in adults. In P. C. Kendall (Ed.). Advances in cognitivebehavioral research and therapy (Vol. 1, pp. 201–244). New York: Academic Press.
- D’Zurilla, T. J. ve Nezu, A. M. (1999) Problem-solving therapy: A social competence approach to clinical intervention (2nd ed.). New York: Springer.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Sosyoloji (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
15 Nisan 2008
Gönderilme Tarihi
15 Şubat 2008
Kabul Tarihi
1 Nisan 2008
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2008 Cilt: 19 Sayı: 1