Sosyal Hizmet Uygulamasında Mesleki Uygunluk, Genel Öz Yeterlilik ve Mesleki Doyum İlişkisi

Öz

Bu çalışmanın amacı sosyal hizmet uzmanlarının sosyal hizmet uygulamasındaki mesleki uygunluğu, genel öz yeterliliği ve mesleki doyumu arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Bu amaç kapsamında tarama modelli bir araştırma gerçekleştirilmiştir. Araştırma kapsamında Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği’ne üye 809 sosyal hizmet uzmanına ulaşılmıştır. Araştırmada üç farklı ölçek kullanılmıştır. Bunlar; Sosyal Hizmet Uygulamasında Mesleki Uygunluk Ölçeği, Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ve Mesleki Doyum Ölçeği’dir. Yapılan regresyon analizleri sonucunda Mesleki Doyum Ölçeği puanlarındaki değişimin %23’ünün Genel Öz Yeterlilik Ölçeği ile Sosyal Hizmet Uygulamasında Mesleki Uygunluk Ölçeği puanları tarafından açıklanabildiği tespit edilmiştir. Ayrıca Genel Öz Yeterlilik Ölçeği’nden alınan puan 1 birim arttığında Mesleki Doyum Ölçeği’nden alınan puanların ortalama 0,805 birim arttığı belirlenmiştir. Ek olarak Sosyal Hizmet Uygulamasında Mesleki Uygunluk Ölçeği’nden alınan puan 1 birim arttığında ise Mesleki Doyum Ölçeği’nden alınan puanların ortalama 0,305 puan arttığı tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Mesleki uygunluk
• öz yeterlilik
• mesleki doyum
• sosyal hizmet uzmanı

The Relationship between Professional Suitability, General Self-Efficacy and Job Satisfaction in Social Work Practice

Öz

The aim of this study is to determine the relationship between professional suitability, general self-efficacy and professional satisfaction of social workers in social work practice. A scanning model research has been carried out within the scope of this aim. Within the scope of the research, 809 social workers who are members of the Association of Social Workers were reached. Three different scales were used in the study. These were The Professional Suitability Scale in Social Work Practice, General Self-Efficacy Scale and Job Satisfaction Scale. As a result of the regression analysis, it was determined that 23% of the change in the Scores of the Job Satisfaction Scale can be explained by the Scores of the General Self-Efficacy Scale and The Professional Suitability Scale in Social Work Practice. In addition, when the score obtained from the General Self-Efficacy Scale increased by 1 unit, it was determined that the scores obtained from the Job Satisfaction Scale increased by an average of 0.805 points. Moreover, when the score obtained from the Professional Suitability Scale in Social Work Practice increased by 1 unit, it was determined that the scores obtained from the Job Satisfaction Scale increased by an average of 0.305 points.

Anahtar Kelimeler

• Professional suitability
• self efficacy
• job satisfaction
• social worker

Kaynakça

1. Altınkurt, Y., Yılmaz, K. (2014). Öğretmenlerin mesleki profesyonelliği ile iş doyumları arasındaki ilişki. Sakarya University Journal of Education, 4(2), 57-71.
2. Aşlamacı, İ. (2017). İmam-hatip liselerinde görev yapan öğretmenlerin mesleki doyum düzeylerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Hitit Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 16(31), 175-201.
3. Aydemir Sevim, S., Hamamcı, Z. (1999). Psikolojik danışmanların mesleki doyumları ile mesleki yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(12), 39-46.
4. Aypay. A. (2010). Genel Öz Yeterlik Ölçeği'nin (GÖYÖ) Türkçe'ye uyarlama çalışması. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 113-131.
5. Baggerly, J., Osborn, D. (2006). School counselors' career satisfaction and commitment: Correlates and predictors. Professional School Counseling, 9(3), 197-205.
6. Bağcı, Ş.E. (2015). Sosyal hizmet uzmanlarının iş yerindeki informal öğrenmelere ilişkin görüşleri. Toplum ve Sosyal Hizmet, 26(1), 89-110.
7. Baltacı, A. (2017). Okul müdürlerinin iş doyumları ile öz yeterlik algıları arasındaki ilişki. Ihlara Eğitim Araştırmaları Dergisi, 2(1), 49-76.
8. Baş, T. (2010). Anket. Ankara: Seçkin Yayıncılık.

9. Boyt, T. E., Lusch, R. F., Naylor, G. (2001). The role of professionalism in determining job satisfaction in professional services: A study of marketing researchers. Journal of Service Research, 3(4), 321-30.
10. Buluç, B., Demir, S. (2015). İlk ve ortaokul öğretmenlerinin öz-yeterlik algıları ile iş doyumları arasındaki ilişki. Ahievran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(1), 289-308.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., Demirel, F. (2013). Bilimsel araştırma yöntemleri. Ankara: Pegem Akademi.
12. Duxbury, M. L., Armstrong, G. D., Drew, D. J., Henly, S. J. (1984). Head nurse leadership style with staff nurse burnout and job satisfaction in neonatal intensive care units. Nursing research, 33(2), 97-101.
13. Duyan, V. (2010). Sosyal hizmet: Temelleri, yaklaşımları, müdahale yöntemleri. Ankara: Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği Genel Merkezi.
14. Duyan, V. Özgür Sayar, Ö., Özbulut, M. (2008). Sosyal hizmeti tanımak ve anlamak. Ankara: Öncü Basımevi.
15. Dweck, C. S., Leggett, E. L. (1988). A social-cognitive approach to motivation and personality. Psychological Review, 95(2), 256-273.
16. Gürbüzoğlu-Yalmancı, S., Aydın, S. (2014). Fen bilgisi öğretmen adaylarının akademik öz-yeterlik algılarının incelenmesi. E-Kafkas Eğitim Araştırmaları Dergisi, 1(1), 60-66.
17. Hamamcı, Z., Oskargil-Göktepe, E., İnanç, N. (2004). Okullarda çalışan psikolojik danışmanların mesleki yönden kendilerini geliştirmeleri ve mesleki doyumları ile ilişkisinin incelenmesi. XIII. Ulusal Eğitim Bilimleri Kurultayı, Bildiriler Kitabı: s. 1-10, 6-9 Temmuz 2004, İnönü Üniversitesi, Malatya
18. Hoeltje, C. O., Silbum, S. R., Garton, A. F., Zubrick, S. R. (1996). Generalized self-efficacy: Family and adjustment correlates. Journal of Clinical Child Psychology, 25(4), 446-453.
19. Jarman-Rohde, L., McFall, J., Kolar, P., Strom, G. (1997). The changing context of social work practice: Implications and recommendations for social work educators. Journal of Social Work Education, 33(1), 29-46.
20. Kalaycı-Kırlıoğlu, H.İ., Daşbaş, S., Karakuş, Ö. (2020). Sosyal hizmet uygulamasında mesleki uygunluk ölçeği: Geçerlik ve güvenirlik. Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), 793-822.
21. Karasar, N. (2015). Bilimsel araştırma yöntemi. Ankara: Nobel Tıp Kitabevleri Ltd. Şti.
22. Kauppi, D. R., Ballou, M., Jagues, M., Guailtieri, J., Blum, R. G. (1983). Job satisfaction predictors of rehabilitation counseling graduates. Rehabilitation Counseling Bulletin, 26(5), 336-341.
23. Kuzgun, Y., Aydemir Sevim, S., Hamamcı, Z. (1999). Mesleki doyum ölçeğinin geliştirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 2(11), 14-8.
24. Kuzgun, Y., Sevim, S. A., Hamamcı, Z. (2005). Mesleki Doyum Ölçeği. In: PDR'de kullanılan ölçekler. Eds: Kuzgun Y, Bacanlı F. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım, ss. 82-7.
25. Luszczynska, A., Scholz, U., Schwarzer, R. (2005). The General Self-efficacy Scale: Multicultural validation studies. The Journal of Psychology, 139(5), 439-457.
26. Lyons, K. (1997). Social work in higher education: Demise or development? Sydney: Aldershot.
27. Moore, L. S., Urwin, C. A. (1990). Quality control in social work: The gatekeeping role in social work education. Journal of Teaching in Social Work, 4(1), 113-28.
28. Moore, L. S., Urwin, C. A. (1991). Gatekeeping: A model for screening baccalaureate students for field education. Journal of Social Work Education, 27(1), 8-17.
29. Musal, B., Elçi, Ö. Ç., Ergin, S. (1995). Uzman hekimlerde mesleki doyum. Toplum ve Hekim, 10(68), 2-7.
30. Özdamar, K. (2002). Paket programlar ile istatistik veri analizi. Eskişehir: Kaan Kitapevi.
31. Parlar, H., Gençal Yazıcı, S. (2017). Evli ve bekar yetişkinlerin genel öz-yeterlik ve benlik saygılarının incelenmesi. Istanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), 207-47.
32. Pearson, L.C., Moomaw, W. (2005). The relationship between teacher autonomy and stress, work satisfaction, empowerment, and professionalism. Educational Research Quarterly, 29(1), 38-54.
33. Recepoğlu, E., Ülker Tümlü, G. (2015). Üniversite akademik personelinin mesleki ve yaşam doyumları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Kastamonu Üniversitesi Kastamonu Eğitim Dergisi, 23(4), 1851-68.
34. Scholz, U., Doña, B. G., Sud, S., Schwarzer, R. (2002). Is general self-efficacy a universal construct? European Journal of Psychological Assessment, 18(3), 242-51.
35. Schunk, D. H., Pajares, F. (2002). The development of academic self-efficacy. In: Development of Achievement Motivation. Eds: Wigfield A, Eccles J. San Diego: American Press, p. 15-31.
36. Selcik, O., Güzel, B. (2016). Sosyal hizmet mesleğinin çalışma alanı ve sosyal hizmet uygulamasının türkiye ölçeğinde değerlendirilmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 9(46), 461-469.
37. Sevim, K., Altun, F. (2017). Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin geleceğe yönelik mesleki ve akademik beklentileri. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 3(2), 51-65.
38. Stapel, J. (1950). What is job satisfaction? Public Opinion Quarterly, 14(3), 551-4.
39. Şahin, F. (2001). Sosyal hizmette güçler perspektifi ve çözüm odaklı mülakat. Aile ve Toplum, 1(4), 59-71.
40. Tabachnick, B. G., Fidell, L. S. (2007). Using multivariate statistics. Needham Height, MA: Allyn & Bacon.
41. Tam, D. M. (2003). Gatekeeping in bachelor of social work field education. Women in Welfare Education, 6, 51-63.
42. Tam, D. M., Coleman, H., Boey, K. W. (2012). Professional suitability for social work practice: A factor analysis. Research on Social Work Practice, 22(2), 227-39.
43. Tam, D. M., Twigg, R. C., Boey, K. W., Kwok, S. M. (2013). Confirmatory Factor Analysis on the Professional Suitability Scale for Social Work Practice. Research on Social Work Practice, 23(4) 467-78.
44. Weisman, C. S., Nathanson, C. A. (1985). Professional satisfaction and client outcomes: A comparative organizational analysis. Medical Care, 23(10), 1179-92.
45. Wiggins, J. D., Weslander, D. L. (1986). Effectiveness related to personality and demographic characteristics of secondary school counselors. Counselor Education and Supervision, 26(1), 26–35.
46. Yılmaz, B., Korkut, Ş., Köse, E. (2010). Ankara’daki üniversite ve halk kütüphanelerinde çalışan kütüphanecilerin iş doyumları üzerine bir araştırma. Bilgi Dünyası, 11(1), 49-80.