Pandemide Değişen Yaşamlar: İş ve Gelir Kayıpları, Rol ve Sorumluluklar, Zorluklar ve Baş Etme Deneyimleri

Öz

Pandemi süreci, bir sağlık sorunu gibi görünmekle beraber çok boyutlu sosyoekonomik etkileri derinleştiren birçok soruna yol açmıştır. Her ne kadar devletler, ekonomik açıdan çeşitli önlemler alsa da bazı bireylerin ve ailelerin iş/gelir kaybı yaşaması dolayısıyla pandeminin sonuçlarından diğer gruplara oranla daha çok etkilendiği gözlenmiştir. Bu çalışma, pandemi sürecinde iş/gelir kaybı yaşayan bireylerin karşılaştığı zorlukları, aile üyeleri arasındaki rol ve sorumlulukları, bireylerin baş etme pratiklerini ve haklara erişim süreçlerini keşfetmek amacıyla yapılmıştır. Nitel araştırma yöntemi ile yapılan bu araştırmada fenomenolojik bir yaklaşım benimsenmiştir. Araştırma öznelerine amaçlı örnekleme ve kartopu örneklem türü çerçevesinde ulaşılmıştır. Bu kapsamda yarı-yapılandırılmış formlar aracılığıyla 24 özne ile (16 erkek, 8 kadın) derinlemesine görüşmeler yapılmıştır. Görüşmeler, Nvivo 12 nitel veri analizi programıyla tematik olarak analiz edilmiş ve araştırma sorusuna paralel olarak beş temada ele alınmıştır. Sonuç olarak pandeminin yarattığı ekonomik zorluklar, psikolojik ve sosyal zorlukları tetikleyerek katlanmasına neden olmuştur. Ayrıca pandemi toplumsal cinsiyet eşitsizliklerini pekiştirmiş ve derinleştirmiştir. Öte yandan ekonomik düzenlemelere, koruma önlemlerine ve geleceğe ilişkin değerlendirmelerde yetersizlik, adaletsizlik, kontrolsüzlük ve denetimsizlik vurguları öne çıkmıştır. Pandemide iş/gelir kaybı yaşayan bireylerin biyo-psiko-sosyal ve ekonomik açılardan korunması için gerçekleştirilecek müdahalelerin hak temelli ve toplumsal cinsiyet eşitliğini gözetecek şekilde yapılması gerekmektedir

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• zorluklar ve gereksinimler
• iş ve gelir kaybı
• toplumsal cinsiyet
• hak temelli yaklaşım

Changing Lives During the Pandemic: Job and Income Losses, Roles and Responsibilities, Challenges and Coping Experiences

Öz

Whilst the pandemic seems like a health problem, it has caused many problems that deepen multidimensional socioeconomic effects. Although states have taken various measures economically, it has been observed that some individuals and families are more affected by the consequences of the pandemic than other groups due to the loss of jobs/income. This study was conducted to explore the difficulties faced by individuals who had lost their jobs/income during the pandemic, the roles and responsibilities among family members, individuals' coping practices and access to rights. A phenomenological approach was adopted in this study, which was conducted with the qualitative research method. The research subjects were reached within the framework of purposive and snowball sampling. In this context, 24 subjects (16 men, eight women) were conducted in-depth interviews through semi-structured forms. The interviews were analysed thematically with the Nvivo 12 qualitative data analysis program with five themes in parallel with the research question. As a result, the economic difficulties caused by the pandemic have triggered psychological and social difficulties, causing them to multiply. In addition, the pandemic has reinforced and deepened gender inequalities. On the other hand, inadequacy, injustice, and lack of control were at the forefront in economic regulations, protective measures, and evaluations about the future. Interventions to be carried out to protect individuals who have lost jobs/income in the pandemic in terms of biopsychosocial and economic aspects should be done in a rights-based way and by ensuring gender equality.

Anahtar Kelimeler

• COVID-19
• challenges and needs
• job and income loss
• gender
• rights-based approach

Kaynakça

1. Acartürk, Z.C. ve Uygun, E. (2021). COVID-19’un Türkiye’de psikolojik sorunlara etkisi ve kendi kendine yardım ve fazlası müdahalesi içinde geliştirilmiş, “stres zamanlarında önemli olanı yapmak: resimli bir kılavuz” kitabının fizibilite çalışması. COVID-19 ve Toplum. Ankara: TÜBİTAK. Erişim Linki: covid_19_ve_toplum_salginin_sosyal_beseri_ve_ekonomik_etkileri_sorunlar_ve_cozumler.pdf (tubitak.gov.tr) (Erişim Tarihi: 10.08.2021).
2. Aşkın, R., Bozkurt, Y. ve Zeybek, Z. (2020). Covid-19 pandemisi: psikolojik etkileri ve terapötik müdahaleler. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(37), 304-318.
3. Ausín, B., González-Sanguino, C., Castellanos, M. Á. ve Muñoz, M. (2020). Gender-related differences in the psychological impact of confinement as a consequence of COVID-19 in Spain. Journal of Gender Studies, 1-10.
4. Bavel, J.J.V., Baicker, K., Boggio, P.S. et al. Using social and behavioural science to support COVID-19 pandemic response. Nat Hum Behav 4, 460–471 (2020). https://doi.org/10.1038/s41562-020-0884-z.
5. Bohoslavsky, J.P. (2020). COVID-19 Economy vs Human Rights: A Misleading Dichotomy. https://www.hhrjournal.org/2020/04/covid-19-economy-vs-human-rights-a- misleading-dichotomy/ (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
6. Braun, V., ve Clarke, V. (2006). Using thematic analysis in psychology. Qualitative research in psychology, 3(2), 77-101.
7. Broche-Pérez, Y., Fernández-Fleites, Z., Jiménez-Puig, E., Fernández-Castillo, E., ve Rodríguez-Martin, B. C. (2020). Gender and Fear of COVID-19 in a Cuban Population Sample. International Journal of Mental Health and Addiction, 1-9
8. Buckler, A., Chamberlain, L., Stutchbury, K. ve Hedge, C. (2020), Minimising „Distance‟ in Distance Learning Programmes During a Global Health Crisis: Framing an İnternational Education Response to COVID-19. UKFIET, https://www.ukfiet.org/2020/minimising-distance-indistance-learning-programmes-during-a-global-health-crisis-framing-aninternational-education-response-to-covid-19/

9. Collins, C., Landivar, L. C., Ruppanner, L., ve Scarborough, W. J. (2020). COVID-19 and the gender gap in the work hours. Gender Work Organ. 1-12. https://doi.org/10.1111/gwao.12506.
10. Creswell, J. W. (1994). Research design: Qualitative and quantitative approaches. Sage.
11. Çabuk Kaya, N., Çelik, K., Çakıroğlu Çevik, A. ve Ural, H. (2021). Gençlerin COVID-19 Salgını ile Baş Etme Stratejilerinin Farklı Dinamikleri. COVID-19 ve Toplum. Ankara: TÜBİTAK. Erişim Linki: covid_19_ve_toplum_salginin_sosyal_beseri_ve_ekonomik_etkileri_sorunlar _ve_cozumler.pdf (tubitak.gov.tr) Erişim Tarihi: 10.08.2021.
12. Çelik, A. (2020). İnsan hakları ve sendikal haklar. http://madenis.org.tr/tr/doc-dr-aziz- celik-42/insan-haklari-ve-sendikal-haklar-71.html (Erişim Tarihi: 21.12.2020).
13. Deloitte (2020). COVID-19: Çalışanlara ve Çalışma Hayatına Olası Etkileri. https://www2.deloitte.com/content/dam/Deloitte/tr/Documents/human- capital/covid-19-calisanlara-ve-calisma-hayatina-olasi-etkileri.pdf (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
14. Demir, İ. (2020). Kovid-19 Salgının Seyri ve Türkiye Ekonomisi. İçinde, ULİSA12: Kovid19 (Koronavirüs) Salgınının Ekonomik Etkileri, 1. (ss. 7-16).
15. Derin Yoksulluk Ağı (2020). Pandemi Döneminde Derin Yoksulluk ve Haklara Erişim Araştırması: Yerel Yönetimlere Kriz Dönemi Sosyal Destek Programları için Öneriler.
16. Duran, M. S. ve Acar, M. (2020). Bir virüsün dünyaya etkileri: Covid-19 pandemisinin makroekonomik etkileri. International Journal of Social and Economic Sciences, 10 (1), 54-67.
17. Human Rights Watch (HRW) (2020). COVID-19: A Human Rights Checklist. https://www.hrw.org/news/2020/04/14/covid-19-human-rights-checklist (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
18. International Labour Organization (ILO) (2020a). ILO Monitor: COVID-19 and the world of work. Second edition, Updated estimates and analysis, https://www.ilo.org/wcmsp5/groups/public/---dgreports/--- dcomm/documents/briefingnote/wcms_740877.pdf
19. International Labour Organization (ILO) (2020b). Resources on Gender equality. https://www.ilo.org/global/topics/equality-and-discrimi- nation/gender-equality/facet/lang--en/nextRow--10/index.htm.
20. Kalaylıoğlu, Y. (2020). Türkiye’de COVID-19 Etkilerinin Toplumsal Cinsiyet Açısından Değerlendirilmesi.https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/73989_rgaexecutivesumma ryturkish.pdf adresinden alındı."
21. Kedzia, D. (2020). COVID-19 and Economic, Social and Cultural Rights. Global Campus of Human Rights. https://gchumanrights.org/preparedness/article-on/covid-19-and-economic-social-and-cultural-rights.html.
22. Khan, M.M. (2020). The new SARS-CoV2 virus and the Rapid Transmission of COVID-19 cases: Implications for Health and Economic Wellbeing. İçinde, ULİSA12: Kovid-19 (Koronavirüs) Salgınının Ekonomik Etkileri, 1. (ss. 17-23).
23. Kümbetoğlu, B. (2015). Sosyolojide ve Antropolojide Niteliksel Yöntem ve Araştırma. İstanbul: Bağlam.
24. Nassif-Pires L., de Lima Xavier L., Masterson T., Nikiforos M. ve Rios-Avila F. (2020). Pandemic of inequality. The Public Policy Brief Series. The Levy Economics Institute of Bard College, No. 149.
25. Öcalan, S. ve Üzar-Özçetin, Y. S. (2020). COVID-19 Pandemisi Sürecinde Ruminasyon ve Ruh Sağlığına Etkileri. Koç Üniversitesi Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi (HEAD), 17(4):354-8.
26. Öztürk, İ., Akalın, S., Özgüner, İ., ve Şakiroğlu, M. (2020). Covid-19 salgınının ve karantinanın psikolojik etkileri. Turkish Studies, 15(4), 885-903.
27. Panchal, N., Kamal, R., Orgera, K., Cox, C., Garfield, R., Hamel, L. ve Chidambaram, P. (2021). The implications of COVID-19 for mental health and substance use. Kaiser family foundation, 21.
28. Posel, D., Oyenubi, A. ve Kollamparambil, U. (2021). Job loss and mental health during the COVID-19 lockdown: Evidence from South Africa. PloS one, 16(3), https://doi.org/10.1371/journal.pone.0249352
29. Ribet, L. (2020). How will the pandemic change urban life? LSE COVID-19 Blog.
30. Selçuk, O., Gencer, T. E. ve Karataş, Z. (2021). Sosyal hizmet bölümü öğrencilerinin COVID-19 salgını ve uzaktan eğitim sürecine ilişkin tutumları ile psikolojik sağlamlıklarının incelenmesi. Toplum ve Sosyal Hizmet, 32 (3), 967-994. DOI: 10.33417/tsh.931255
31. Suryahadi, A., Al Izzati, R. ve Suryadarma, D. (2020). Estimating the Impact of Covid-19 on Poverty in Indonesia, Bulletin of Indonesian Economic Studies, 56:2, 175-192, DOI: 10.1080/00074918.2020.1779390
32. Türk Nöropsikiyatri Derneği (2020). COVID-19 Salgınında Ruhsal Sorunlar ve Baş Etme Yolları. https://turknoropsikiyatri.org/126-covid-19-salgnnda-ruhsal-sorunlar-veba-etme-yollar-pandemi-nedir-ve-pandeminin-ruhsal-etkileri-nelerdir.html (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
33. UNDP (2020). Gender Based Violence and COVID-19. https://reliefweb.int/sites/reliefweb.int/files/resources/undp-genderGBV_and_COVID-19.pdf (Erişim Tarihi: 13.05.2020).
34. UN Women (2020). Issue brief: COVID-19 and ending violence against women and girls.
35. Uysal Kolaşin, G., Hızıroğlu Aygün, A. ve Köksal, S. (2021). COVID-19 Pandemisinde işgücü piyasası, gelir kayıpları ve hane içi üretim. COVID-19 ve Toplum. Ankara: TÜBİTAK. Erişim Linki: covid_19_ve_toplum_salginin_sosyal_beseri_ve_ekonomik_etkileri_sorunlar_ve_cozumler.pdf (tubitak.gov.tr) Erişim Tarihi: 10.08.2021
36. World Bank (2020) Gender and COVID-19 (Coronavirus) https://www.worldbank.org/en/topic/gen-der/brief/gender-and-covid-19-coronavirus.
37. Yorulmaz R., ve Kaptan, S. (2020). Kovid-19 ile Mücadele Sürecinde Maliye Politikalarının Rolü. İçinde, ULİSA12: Kovid-19 (Koronavirüs) Salgınının Ekonomik Etkileri, 1. (ss. 24-30).