KONYA’ DA SIĞINMACILARA YÖNELİK HİZMET SUNAN SİVİL TOPLUM ÖRGÜTLERİ: HAK TEMELLİ YAKLAŞIM VE HAYIRSEVERLİK YAKLAŞIMI PERSPEKTİFLERİ

Öz

Bu araştırma Konya’da bulunan sivil toplum örgütlerinin Suriyelilerin sorun ve ihtiyaçlarına yönelik sundukları hizmetleri ve hizmetlerin veriliş biçimlerini hak temelli yaklaşım ve hayırseverlik temelli yaklaşım perspektiflerinden analiz etmeyi amaçlamıştır. Bu doğrultuda Konya’da Suriyelilere hizmet sunan 10 sivil toplum örgütü ile yarı yapılandırılmış derinlemesine görüşme formuyla görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sivil toplum örgütlerinin Suriyelilere yönelik ayni ve nakdi destekler ve uyum çalışmaları gerçekleştirdikleri, hizmetlerini birbirlerinden ayıranın ise işleyiş mekanizmaları olduğu keşfedilmiştir. Bu doğrultuda, çalışmanın ana temasını “sivil toplum örgütlerinin işleyiş mekanizmaları”, alt temalarını ise “yerel derneklerin hayırseverlik çerçevesinde gerçekleştirdikleri yardım süreci” ve “ulusal sivil toplum örgütlerin hak temeline dayalı hizmet verme süreci” oluşturmuştur. Alt temaların kesiştiği tema ise “ayni ve nakdi destekler ve uyum çalışmaları” olmuştur. Çalışma bulguları sunulurken, hayırseverlik yaklaşımının ortaya çıkardığı riskler ve sorunlar ve hizmetlerin nasıl hak temelli sunulabileceği anlatılmıştır. Çalışmanın tartışma ve sonuç bölümünde ise sivil toplum örgütlerinin farkları hak temelli yaklaşım ve hayırseverlik temelli yaklaşım bağlamında tartışılmış, sivil toplum örgütlerinin kapasitelerinin geliştirilmesi ve işbirliğinin arttırılması önerilmiştir

Anahtar Kelimeler

• sivil toplum örgütlerinde sosyal çalışma
• Suriyeli sığınmacılar/mülteciler
• göçmenlerle sosyal çalışma
• hak temelli yaklaşım
• hayırseverlik temelli yaklaşım

Non-Governmental Organizations Providing Services for Asylum-Seekers in Konya: Perspectives of Rights Based Approach and Philantrophy Approach

Öz

This research, conducted in Konya, aimed to analyze the services provided for Syrians by non-governmental organizations (NGO) and the way of their service provision from the perspectives of rights-based approach and philanthropy. In-depth interviews were conducted with 10 NGOs by using a semi-structured interview form. The study shows that NGO’s provide in-kind and in-cash support and cohesion activities for Syrians and what differentiates each other are their functioning mechanisms. Thus, the main theme of the study is "NGOs' functioning mechanisms". The sub-themes of the study are “charity-based helping processes of local associations” and “right based service delivery of national non-governmental organizations”. The theme where the sub-themes intersect has been "in-kind and in-cash supports and social cohesion activities". While presenting the findings, the risks and problems posed by the philanthropy and how the services can be provided with a rights-based approach are explained. In the discussion and conclusion part, the differences of NGOs were discussed in the context of rights-based approach and philanthropy and developing the capacities of NGO’s and increasing their cooperation were suggested.

Anahtar Kelimeler

• social work in non-governmental organisations
• Syrian asylum-seekers/refugees
• social work with migrants
• rights based approach
• charity-based/philanthropic approach

Kaynakça

1. Aykut , S. (2016). Küresel Bir Krize Dönüşen Türkiye'deki Sığınmacılara Yönelik Sosyal Hizmet Uygulamaları.International Multi-Disciplinary Conference Proceeding Book, s.959
2. Berger, J. (2003). Religious non-governmental organizations: An exploratory analysis. Voluntas: International Journal of Voluntary and Nonprofit Organizations, 14(1), 15-39.
3. Buz, S. (2009). Feminist sosyal hizmet uygulaması. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(1), 53-65.
4. Coşkun, E. ve Yılmaz, Ç. (2018). Sığınmacıların toplumsal uyum sorunları ve sosyal hizmetlere erişimi: Düzce uydu kent örneği. Sosyal Siyaset Konferansları Dergisi, (75), 269-305.
5. Çebi, E. (2017). Suriyelilerin uyum sürecinde Türk STK’larının rolü. Türkiye Ortadoğu Çalışmaları Dergisi, Özel Sayı, 87-107.
6. Çelik, V. ve Pekküçükşen, Ş. (2018). Türkiye'de sivil toplum kuruluşlarının göç konusundaki çalışmaları üzerine bir değerlendirme. Third Sector Social Economic Review, 53(3), 1273-1283.
7. Esentaş, M., Güven, R. G. ve Güzel, P. (2020). Kadın Mülteciler Sosyal Uyumu Rekreasyonla Aşıyor. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(1), 35-43.
8. Farrell, C., ve Morris, J. (2003). Theneo-bureaucratic'state: Professionals, managers and professional managers in schools, general practices and social work. Organization, 10(1), 129-156.

9. Ferris, E. (2005). Faith-based and secular humanitarian organizations. International review of the Red Cross, 87 (858), 311-325.
10. Harris-Curtis, E., Marleyn, O. ve Bakewell, O. (2005). The Implications for Northern NGOs of Adopting Rights-Based Approaches. Erişim adresi: https://www.intrac.org/wpcms/wp-content/uploads/2017/09/OPS-41-Implications-for-Northern-NGOs-of-Adopting-Rights-Based-Approaches.pdf
11. İlkkaracan, İ. (2018). Toplumsal cinsiyet: eşitlikçi, sürdürülebilir büyüme ve kalkınma için mor ekonomi. İçinde Ünlütürk-Ulutaş (Ed.), Feminist sosyal politika: bakım, emek, göç , s. 31-67, İstanbul: NotaBene.
12. Kızılelmas, F., (2020), Sivil toplum kuruluşlarının insani yardım ulaştırmada sığınmacılarla ve kurumlarla ilişki biçimi: Düzce örneği, Düzce Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(2), 267-283.
13. Lee, J.A.B. ve Hudson Re. (2011). Empowerment Approach to Social Work Practice. Erişim adresi:https://books.google.com.tr/books?hl=tr&lr=&id=x_k8Aptn6tEC&oi=fnd&pg=PA157&dq=The+Generalist+Intervention+Model+Social+Work+righ+based+approach&ots=AFoJix6F_g&sig=ceOVgW56zLu6TAKTvGUTA9H07rw&redir_esc=y#v=onepage&q&f=false
14. Mackreath, H. ve Sağnıç ŞG. (2017). Türkiye’de Sivil Toplum ve Suriyeli Mülteciler. Helsinki Yurttaslar Dernegi, İstanbul: Zen Matbaa. Mülteci-Der (2020). Sosyal ve Ekonomik Destek Nedir? Erişim adresi: https://multeciler.org.tr/sosyal-ve-ekonomik-destek-hizmeti-sed-nedir/ Özateş, Ö. S. (2009). Bir sosyal hizmet müdahalesi olarak aile içi şiddet mağduru kadın sorununda feminist etik yaklaşım. Toplum ve Sosyal Hizmet, 20(2), 99-108.
15. Posner, M. ve Clancy, D. (2005). A human rights-based approach to refugee assistance. Erişim adresi: https://www.humanrightsfirst.org/intl_refugees/regions/approach_refugess.pdf
16. Potocky-Tripodi, M. (2002). Best practices for social work with refugees and immigrants. Newyork: Columbia University Press. Sezik, M. (2017). Sivil toplum kuruluşlarının Suriyeli mültecilere yaklaşımı: Adıyaman örneği. Route Educational & Social Science Journal ,4, s 1-11.
17. T.C. İç İşleri Bakanlığı (2014). Geçici Koruma Yönetmeliği. Erişim adresi: http://www.goc.gov.tr/icerik/gecici-koruma_409_558.
18. Taş, D. ve Tekkanat, S. S. (2018). Yerel halk ve Suriyeli sığınmacılar arasında bir kent: Elazığ örneği. Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 10(4), 77-90.
19. The Scottish Human Rights Commission. (SHRC). (2020). Erişim adresi: . http://careaboutrights.scottishhumanrights.com/welcomepage.html
20. Tosun, S. ve Azazi, H. (2019). Yerel'de mülteci ve sığınmacılara yönelik sosyal politika uygulamaları: Balıkesir örneği. Girişimcilik ve Kalkınma Dergisi, 14(2), 213-234.
21. Türk, G. D. (2016). Türkiye’de Suriyeli mültecilere yönelik sivil toplum kuruluşlarının faaliyetlerine ilişkin bir değerlendirme. Marmara İletişim Dergisi, (25), 145-157.
22. Zengin, O. Ve Altındağ, Ö. (2016). Bir insan hakları mesleği olarak sosyal hizmet. Toplum ve Sosyal Hizmet, 27(1), 179-190.