Araştırma Makalesi

YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ

Sayı: 30 30 Haziran 2022
PDF İndir
EN TR

YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ

Öz

İzmir Körfezi’nin kuzeydoğusunda yer alan Bayraklı Höyüğü’nde, Tunç Çağları’ndan Hellenistik Dönem’e kadar kesintisiz bir yerleşimin varlığı arkeolojik verilerle kanıtlanmıştır. MÖ 11. yüzyıldan itibaren Batı Anadolu kıyılarına gerçekleşen göç hareketleri sonrasında bir Yunan polisi kimliği ile ekonomik açıdan büyüyen Eski Smyrna, sosyo-kültürel yapısında bu ekonomik büyümenin getirilerini yüksek kültür seviyesi ile ortaya koymuştur. Fakat çevresinde meydana gelen siyasi hareketlerin sonuçlarından etkilenen kent, jeopolitik konumunun önemi nedeniyle farklı güçlerin saldırılarına maruz kalmıştır. Lydia ve Pers gibi iki güçlü devlet tarafından iki kez ele geçirilen ve sonrasında Makedon saldırısına (?) maruz kalan kentte, bu organizasyonların askeri hareketleri arkeolojik verilerle net bir şekilde okunmaktadır. Bu verilerin kaynaklarından biri olan savaş araç gereçleri ve unsurları arasında en önemli başvuru kaynağı hiç şüphesiz ok uçlarıdır. Yakındoğu’dan Anadolu’ya ve Kıta Yunanistan’ına birçok merkezde ele geçen ok uçları yalnızca bir savaş unsuru değil aynı zamanda kutsal alanlara bırakılan bir adak eşyası ve ölü gömme uygulamalarında ölen bireylerin mezarlarına bırakılan bir mezar hediyesi işleviyle de tercih edilmiş bir nesnedir. Bu çalışmada, hem eski hem de yeni dönemde Eski Smyrna’da gerçekleştirilen kazılarda bulunan ok uçları ayrıntılı bir şekilde incelenmiş, ok uçlarının biçimsel ve işlevsel özelliklerine göre bir sınıflandırma oluşturulmuştur. Bu sınıflandırmayı yaparken, özellikle genel tipolojiye bağlı kalınmıştır. Bronz ve demir olarak iki ana başlıkta incelenen 133 ok ucu, kendi arasında tipolojik olarak gruplandırılarak, yakın ve uzak çevredeki merkezlerden ele geçen benzer örneklerle karşılaştırılmıştır. 2014 yılından itibaren devam eden yeni dönem kazılarında tespit edilen ok uçları için, bulundukları kontekstler ile birlikte tarihlendirme önerileri getirilmiştir. Özellikle kentte meydana gelen askeri harekâtlarla ilişkili tahribatların ok uçlarıyla bağlantısı üzerinde durulmuştur. Özetle, Batı Anadolu coğrafyasının önemli kentlerinden biri olan Eski Smyrna’da bronz ve demir ok ucu buluntularının bu çalışmada yayınlanması literatüre kritik katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Hdt. (=Herodotos, Historia) Herodotos, Trans. A. D. Godley (Ed.), The Histories of Herodotus, Cambridge, Harvard University Press, 1920.
  2. Strab. (= Strabon, Geographika) Strabon, Trans. H. L. Jones (Ed.), The Geography of Strabo, Harvard University Press, London, 1924.
  3. AKAR TANRIVER, D. 2017A “Eski Smyrna’nın Keşfi”, SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi 42, 67-77.
  4. AKAR TANRIVER, D. 2017B “Eski Smyrna'da Savaşlar, Silahlar ve Askeri Teçhizatlar”, Arkeoloji ve Sanat 156, 77-92.
  5. AKOK, M. 1965 “Afyon-Çavdarlı Hüyük Kazısı”, TAD XIV-1.2, 5-34.
  6. AKURGAL, E. 1985 “Bayraklı 1983 Çalışmaları”, VI. Kazı Sonuçları Toplantısı, (16-20 Nisan 1984), 280-281, Ankara.
  7. AKURGAL, E. 1997 Eski İzmir I: Yerleşme Katları ve Athena Tapınağı, Ankara.
  8. AKURGAL, M. 2005 “The Archaic Period Wall of Smyrna”, Synergia: Festschrift für Friedrich Krinzinger II, (Ed. B. Brandt, V. Gassner, S. Ladstatter), 83-88, Wien.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2022

Gönderilme Tarihi

18 Mayıs 2022

Kabul Tarihi

6 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Sayı: 30

Kaynak Göster

APA
Akar Tanrıver, D., & Foça, S. (2022). YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 30, 169-202. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.008
AMA
1.Akar Tanrıver D, Foça S. YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ. TÜBA-AR. 2022;(30):169-202. doi:10.22520/tubaar2022.30.008
Chicago
Akar Tanrıver, Duygu, ve Serhat Foça. 2022. “YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 30: 169-202. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.008.
EndNote
Akar Tanrıver D, Foça S (01 Haziran 2022) YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 30 169–202.
IEEE
[1]D. Akar Tanrıver ve S. Foça, “YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ”, TÜBA-AR, sy 30, ss. 169–202, Haz. 2022, doi: 10.22520/tubaar2022.30.008.
ISNAD
Akar Tanrıver, Duygu - Foça, Serhat. “YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 30 (01 Haziran 2022): 169-202. https://doi.org/10.22520/tubaar2022.30.008.
JAMA
1.Akar Tanrıver D, Foça S. YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ. TÜBA-AR. 2022;:169–202.
MLA
Akar Tanrıver, Duygu, ve Serhat Foça. “YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 30, Haziran 2022, ss. 169-02, doi:10.22520/tubaar2022.30.008.
Vancouver
1.Duygu Akar Tanrıver, Serhat Foça. YENİ VERİLER IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA OK UÇLARI TİPOLOJİSİ. TÜBA-AR. 01 Haziran 2022;(30):169-202. doi:10.22520/tubaar2022.30.008

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/  

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60
 

34047  34057    34410   34061

 

TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.

Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.