KARAMAN AKOLUK MAĞARASI RESMİ
Öz
Bu makalede Karaman ilinin Ayrancı ilçesine bağlı Berendi köyü yakınlarındaki Akoluk Mağarası'nda bulunan resim ele alınmaktadır. Odak noktamız, öncelikli olarak bu mağarada tespit edilmiş güneş motifine benzeyen resimdir. Ancak resim, Karaman Prehistorik Yüzey Araştırması Projesi kapsamında keşfedildiği için Çakıllıgüney Sırtları olarak bilinen mağaraya yaklaşık 1 kilometre mesafedeki arazilerde belgelenen yontmataş buluntular ve bunların bölgenin jeolojisiyle olan bağlantısına da değinilmiştir. Ardından, Akoluk Mağarası'ndaki resmin DStretch olarak bilinen dijital bir uygulama ile belgelenme yöntemi ve bu yöntemin kullanım sorunları sunulmuştur. Çalışmanın amacı doğrultusunda, Anadolu'da resim tekniği ile yapılmış diğer mağara ve kaya sanatı buluntu yerlerine de yer verilmiş ve Akoluk Mağarası'ndaki resim, benzer figürler içeren buluntularla karşılaştırılmıştır. Resim tekniği ile yapılmamış olsa da Türkiye, Sibirya ve Orta Asya'nın çeşitli bölgelerinden oyma, gagalama veya kazıma gibi diğer yöntemlerle yapılmış güneş motifi içeren kaya sanatı alanlarına da değinilmiştir. Son olarak, Akoluk Mağarası resminin önemi ve bağlamı tartışılmış ve çeşitli önerilerde bulunulmuştur
Anahtar Kelimeler
Mağara resmi, Orta Anadolu, DStretch görüntü iyileştirme, Arkeolojik Yüzey Araştırması, Yontma taş
Destekleyen Kurum
T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü
Proje Numarası
YA017002(2022)
Teşekkür
KAYAP 2022 yılı araştırmaları T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü’nün resmi izinleri ve Karaman Müzesi yetkililerinin kontrolünde gerçekleştirilmiştir. Araştırmalara Karaman Belediyesi lojistik destek vermiştir. Adı geçen kurumlara ve araştırmalarda yer alan tüm ekip üyelerine teşekkür ederiz.
Kaynakça
- Akdeniz, E. (2011). Some Evidence on the First Known Residents of Katakekaumene (Burned Lands). Mediterranean Archaeology and Archaeometry, 11(1), 69–74.
- Altınbilek-Algül, Ç., Kayci, O., Balcı, S., Tümer, H., Ünlü, Y., Ulaş, B., Şahin, F., ve Özbudak, O. (2021). The Preliminary Report on the 2019- 2020 Seasons of the Central Taurus Prehistoric Research Project (OTTA). Anatolia Antiqua/Eski Anadolu, XXIX, 129–148. https://doi.org/https:// doi.org/10.4000/anatoliaantiqua.1933
- Baird, D. (2007). Pınarbaşı: Orta Anadolu’da Epi-paleolitik Konak Yerinden Yerleşik Köy Yaşamına. İçinde M. Özdoğan ve N. Başgelen (Eds.), Anadolu’da Uygarlığın Doğuşu ve Avrupa’ya Yayılımı Türkiye’de Neolitik Dönem: Yeni kazılar, yeni bulgular (s. 285–312). Arkeoloji ve Sanat Yayınları.
- Baird, D. (2012). Pınarbaşı: From Epi-paleolithic Campsite to Sedentarising Village in Central Anatolia. İçinde M. Özdoğan, N. Başgelen, ve P. Kuniholm (Eds.), The Neolithic in Turkey: Central Turkey (s. 181–218). Archaeology and Art Publications.
- Baird, D., Asouti, E., Astruc, L., Baysal, A., Baysal, E., Carruthers, D., Fairbairn, A., Kabukcu, C., Jenkins, E., Lorentz, K., Middleton, C., Pearson, J., ve Pirie, A. (2013). Juniper Smoke, Skulls, and Wolves’ Tails. The Epipalaeolithic of the Anatolian Plateau in its South-West Asian Context: Insights from Pınarbaşı. Levant, 45(2), 175–209. https:// doi.org/10.1179/0075891413Z.00000000024
- Belli, O. (1975). Doğu Anadolu’da Yeni Arkeolojik Keşifler: Van Yedisalkım (Put) köyü boyalı mağara resimleri. Tarih Dergisi, 28–29, 1–40.
- Belli, O. (2000). Van Bölgesi’nde Boyalı Mağara Resimlerinin Keşfi. İçinde O. Belli (Ed.), Türkiye Arkeolojisi ve İstanbul Üniversitesi (s. 291–297). İstanbul Üniversitesi Yayınları.
- Belli, O. (2003). Van Bölgesi’ndeki Yeni Boyalı Mağara Resimleri. İçinde M. Özbaşaran, O. Tanındı, ve A. Boratav (Eds.), Archaeological Essays In Honour of Homo Amatus : Güven Arsebük için armağan yazılar (s. 29–42). Ege Yayınları.
- Bilgiç, T. (2009). 1:100. 000 scaled Geological Maps and Explanations. Sheet Karaman N31 no. 129.
- Bostancı, E. Y. (1959). Research on the Mediterranean Coast of Anatolia: A New Palaeolithic Site at Beldibi Near Antalya. Anadolu / Anatolia, 4, 129–178.