Araştırma Makalesi

Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme

Sayı: 38 30 Haziran 2026
PDF İndir
EN TR

Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme

Öz

Bu araştırmanın temel amaçlarından biri, Sakarya Müzesi envanterindeki bir grup bronz kâsenin üretim tekniklerini ve ikonografik özelliklerini analiz etmektir. Bağlantılı olarak çalışma; bu eserlerin olası üretim atölyelerini, kullanım bağlamlarını ve Demir Çağı metal kap endüstrisi içindeki önemini belirlemeyi hedeflemektedir. Çalışmanın bilimsel açıdan en özgün yönünü Frig lotuslu kâsesi oluşturmaktadır. Eflatunpınar Anıtı’nda somutlaşan Hitit sanat geleneğinden yola çıkan bu çalışma, kâsedeki lotus motifinin bu gelenekten esinlenmiş olabileceğini öne sürmektedir. Bu değerlendirme; Anadolu merkezli ve anıtsal kabartma mirasına dayanan yeni bir kuramsal çerçeve sunmakta ve bezemenin kökenine dair mevcut teorilere alternatif oluşturmaktadır. Müze envanter ve teşhirinde Frig eserleri olarak değerlendirilmiş bronz kaseler üzerinde gerçekleştirilen tipolojik analizler, kâselerin MÖ 8.- 6. yüzyıl aralığında Frig, Yeni Asur ve Akhaimenid atölyelerinde üretilmiş olabileceğini gösterirken; iyi korunmuş durumları elit mezar kontekstlerine ait olma ihtimallerini güçlendirmektedir. Kâselerin üretim ve onarım süreçlerinde saptanan özgün aplike uygulamaları, Demir Çağı metal işçiliğindeki üstün teknolojik ve estetik düzeyi göstermenin ötesinde, alan yazında daha önce belgelenmemiş zanaat geleneklerini ortaya koymaktadır. Çalışmada, kaplar üzerindeki ikonografik unsurlar yalnızca dekoratif birer öge olarak değil, Demir Çağı toplumlarının inanç, imge ve sembol dünyasını yansıtan entelektüel tasarımlar olarak çözümlenerek mevcut birikimi zenginleştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Demir Çağı, Frig Lotuslu Kâse, Bronz Karinalı Kâseler, Yeni Asur, Akhaimenid

Kaynakça

  1. Abka’i-Khavari, M. (1988). Die achämenidischen schalen. Archäologische Mitteilungen aus Iran, 21, 91–138.
  2. Adachi, T. (1997). The fine carinated bowl in the Iron Age. Bulletin of the Ancient Orient Museum, 38, 45–55.
  3. Albenda, P. (2020). The royal Assyrian rosette. Nouvelles Assyriologiques Brèves et Utilitaires, 1, 73–75.
  4. Alp, S. (2003). Hitit güneşi. TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları.
  5. Anastasio, S. (2010). Atlas of the Assyrian pottery of the Iron Age (Subartu XXIV). Brepols.
  6. Andrae, W. (1935). Die jüngeren Ischtar-tempel in Assur (Archive of Mesopotamian Archaeological Reports 248). J.C. Hinrichs.
  7. Anıl, E. (2017). Hittite Monuments. 19 Mayıs 2026 tarihinde https://www.hittitemonuments.com/eflatunpinar/index.htm adresinden alınmıştır.
  8. Baaklini, A. (2016). Do the Assyrian fine carinated bowls have a functional form? experience on a 3D printing copy. Akkadica, 137(1), 97–102.
  9. Baaklini, A. A., & Spruyt, M. (2024). The vessels of the Assyrian royal banquet. S. de Martino, E. Devecchi, & M. Vian (Eds.), Eating and drinking in the Ancient Near East: Proceedings of the 67th Rencontre Assyriologique Internationale, Turin, July 12–16, 2021 (Dubsar 33) içinde. Zaphon.
  10. Bahrani, Z. (2008). Jewelry and personal arts in ancient Western Asia. J. M. Sasson (Ed.), Civilizations of the Ancient Near East (Cilt 3, s. 1635–1645) içinde. Charles Scribner’s Sons.

Kaynak Göster

APA
Yıldızhan, H. (2026). Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 38, 147-176. https://doi.org/10.22520/tubaar.1964210
AMA
1.Yıldızhan H. Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme. TÜBA-AR. 2026;(38):147-176. doi:10.22520/tubaar.1964210
Chicago
Yıldızhan, Handan. 2026. “Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 38: 147-76. https://doi.org/10.22520/tubaar.1964210.
EndNote
Yıldızhan H (01 Haziran 2026) Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 38 147–176.
IEEE
[1]H. Yıldızhan, “Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme”, TÜBA-AR, sy 38, ss. 147–176, Haz. 2026, doi: 10.22520/tubaar.1964210.
ISNAD
Yıldızhan, Handan. “Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 38 (01 Haziran 2026): 147-176. https://doi.org/10.22520/tubaar.1964210.
JAMA
1.Yıldızhan H. Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme. TÜBA-AR. 2026;:147–176.
MLA
Yıldızhan, Handan. “Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 38, Haziran 2026, ss. 147-76, doi:10.22520/tubaar.1964210.
Vancouver
1.Handan Yıldızhan. Sakarya Müzesi Demir Çağı Bronz Kâseleri ve Frig Lotuslu Kâselerinin Bezemesi Üzerine Bir Değerlendirme. TÜBA-AR. 01 Haziran 2026;(38):147-76. doi:10.22520/tubaar.1964210