Araştırma Makalesi

KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU

Sayı: 27 31 Aralık 2020
Elçin Doğan *
PDF İndir
TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi Kapak TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi

KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU

Öz

Kolophon Antik Kenti bugün İzmir İli Menderes İlçesi Değirmendere Mahallesi sınırları içerisinde bulunmakla birlikte antik dönemde on iki İon kentinden bir tanesi idi. Kentin birçok alandaki ününün yanında, antik kaynaklar ve arkeolojik buluntular Kolophon’un müzik açısından önemini de ortaya koymaktadır. Çalışmanın konusunu oluşturan telli çalgı betimlemesi taşıyan arkeolojik buluntu grupları, ağırlıklar, sikkeler ve figürinlerdir. Bu gruplar arasında Değirmendere’de bulunmuş olan terazi ağırlıkları, kentin sembolü olan kaplumbağa kabuğu lyrası betimi taşıması açısından önemlidir. Kolophon sikkelerinde ise kent simgesi (parasemon) olarak lyra yerine kithara görülür. Klaros kutsal alanından ele geçen diğer buluntular figürin ve lyra parçaları da kentin müzikle ilişkili buluntuları arasında yer alır. Ayrıca antik yazarların kentin müzisyen ve ozanlarıyla ilişkili çokça bilgi verdiği görülmektedir. Kolophon tarihindeki bir başka önemli veri kentin çam ormanlarından elde edilen reçine diğer bir ismiyle colophonium üretimidir. Colophonium’un telli çalgılarda günümüzde de kullanılıyor olması bu iki olgu arasındaki ilişkiyi göstermesi açısından dikkate değerdir. Kentin özünde aynı ancak işlev ve kullanımda farklı iki parasemonu lyra ve kithara, gündelik ve dinsel alanlardaki ayrı kullanımlara işaret etmektedir. Antik dönemin en karmaşık müzik aleti olan kithara tanrı Apollon’un simgesi olarak Klaros’un, lyra ise müzik eğitimin ve günlük hayatta kullanılan müziğin simgesi olarak Kolophon’un simgesel karşılıklarıdır. Her iki durumda da telli çalgı aletlerinin kent tarihinde çok yüksek bir değere sahip olduğu anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Telli çalgılar, antik müzik aletleri, lyra

Kaynakça

  1. AKAR-TANRIVER, D.S. 2009. “Apollon Klarios Kültü, Kehanet Pratikleri ve Adaklar” (Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji ABD Yayımlanmamış Doktora Tezi), İzmir.
  2. BARCLAY, V.H. 1964. British Museum Catalogue of the Greek Coins of Ionia. A Catalogue of the Greek Coins in the British Museum, Bologna.
  3. BARKER, A. (ed.) 1989. Greek Musical Writings. Volume 1, The Musician and his Art, Cambridge.
  4. BÉLİS, A. 1995. “Cithares, citharistes, citharôdes en Grèce”, Comptes rendus de l’Académie des Inscriptions et Belles-Lettres 4: 1025-1065.
  5. BİLGİÇ, E. 2014. “Epigrafik Veriler Işığında Antikçağ Anadolusu’nda Eğitim” Cedrus, 2, 323-338.
  6. BURNEY, C. 1782. A General History of Music from the Earliest Ages to the Present Period. London.
  7. Çelgin, G. 1990. Eski Yunan Edebiyatı, İstanbul.
  8. ÇELİK, S. 2008. “Apollon ve Müzik” (Ege Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Klasik Arkeoloji ABD Yayımlanmamış Doktora Tezi), İzmir.
  9. DEWAİLLY, M. 2000. “Les statuettes en terre cuite du sanctuaire d’Apollon à Claros: Production et consommation ( fin VIème -fin Vème siècle)” Die Ägäis und das westliche Mittelmeer . Beziehungen und Wechselwirkungen 8.bis 5. Jh. v. Chr., Wien, 24. bis 27. März 1999, (ed. F. Krinzinger), Wien: Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften: 343-347.
  10. DEWAİLLY, M. 2001. “Le sanctuaire d'Apollon à Claros: Place et fonction des dieux d'après leurs images”, MEFRA, 113-1: 365–382.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Arkeoloji

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Elçin Doğan * Bu kişi benim
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2020

Gönderilme Tarihi

9 Haziran 2020

Kabul Tarihi

1 Aralık 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 27

DOI

https://doi.org/10.22520/tubaar2020.27.010

IZ

https://izlik.org/JA36SD79MS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Doğan, E. (2020). KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 27. https://doi.org/10.22520/tubaar2020.27.010
AMA
1.Doğan E. KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU. TÜBA-AR. 2020;(27). doi:10.22520/tubaar2020.27.010
Chicago
Doğan, Elçin. 2020. “KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 27. https://doi.org/10.22520/tubaar2020.27.010.
EndNote
Doğan E (01 Aralık 2020) KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 27
IEEE
[1]E. Doğan, “KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU”, TÜBA-AR, sy 27, Ara. 2020, doi: 10.22520/tubaar2020.27.010.
ISNAD
Doğan, Elçin. “KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 27 (01 Aralık 2020). https://doi.org/10.22520/tubaar2020.27.010.
JAMA
1.Doğan E. KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU. TÜBA-AR. 2020. doi:10.22520/tubaar2020.27.010.
MLA
Doğan, Elçin. “KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 27, Aralık 2020, doi:10.22520/tubaar2020.27.010.
Vancouver
1.Elçin Doğan. KOLOPHON’DAN TELLİ ÇALGI BETİMLEMELERİ VE KENTTEKİ MÜZİK OLGUSU. TÜBA-AR. 01 Aralık 2020;(27). doi:10.22520/tubaar2020.27.010

Cited By

ANADOLU’NUN KADİM UYGARLIKLARINDAN SÜZÜLEN MÜZİKSEL ANLAMI ÇÖZÜMLEMEDE ‘ARKEO-MÜZİKOLOJİ’NİN ÖNEMİ

Tykhe Sanat ve Tasarım Dergisi

https://doi.org/10.55004/tykhe.1136773

Greek, Roman, and Byzantine Weights from the Ephesus Museum

Gephyra

https://doi.org/10.37095/gephyra.1542655

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/  

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60
 

34047  34057    34410   34061

 

TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.

Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.

Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.