Araştırma Makalesi

YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Sayı: 28 14 Eylül 2021
PDF İndir
EN TR DE

YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Eski Smyrna’da 1948-51 yılları arasında, 1970li ve 1980li yıllarda Arkaik Dönem tabakalarına ilişkin araştırmalar yürütülmüştür. Bu araştırmalar sonucunda kamu ve savunma yapılarının yanında, özellikle sivil yerleşime ilişkin tabakalardan çok sayıda veri elde edilmiştir. Bu çalışma, 1948-51 yılları arasında Türk-İngiliz ortaklığı ve 1966-93 yılları arasında Ekrem Akurgal başkanlığında yürütülen araştırmalar neticesinde ele geçen Arkaik Dönem sivil mimari örneklerinin derlenmesini ve tekrar yorumlanmasını amaçlamaktadır. Araştırmaların yürütüldüğü alanlardan H açması ve çevresi bir bütünlük içinde ele alınabilecek sivil mimari örneklerine sahiptir. Çalışma kapsamında, bu alanlarda korunabilmiş mimari buluntular belgelenmiş, bazı yapılarda sondaj çalışmaları gerçekleştirilmiş, alanın planı tekrar çıkarılmış, kazı defterleri ve depolarda muhafaza edilen buluntularla yapılar yeniden ele alınmıştır. MÖ 8. yüzyılın ikinci yarısıyla birlikte Ege Havzası’nda başlayan siyasal, ekonomik ve sosyal değişimin etkileri kentlerdeki sivil mimari örneklere de yansımıştır. MÖ 7. yüzyılın ortasına doğru pek çok merkezde tek odadan oluşan basit yapılar yerlerini çok odalı taksim mekânlı/avlulu yapılara bırakmıştır. Eski Smyrna’da ilk kez MÖ 10. yüzyılın sonu-9. yüzyılın başında görülmeye başlayan Erken Demir Çağı mimarisi ise MÖ 8. yüzyılın sonuna kadar az sayıda örnekle temsil edilmektedir. MÖ 8. yüzyılın sonunda kentte ele geçen sivil mimari örneklerinin artmasıyla beraber Eski Smyrna’da sivil yerleşimin gelişimi hakkında daha net veriler elde edilmeye başlanmıştır. Ege Havzası’nda görülen sivil mimari gelişimi kentte kendisini ancak MÖ 7. yüzyılın sonu-6. yüzyılın başında göstermiştir. Havzadaki diğer yerleşimlerde görülen her yapı tipini barındıran Eski Smyrna’da yerleşimin gelişimi, çağdaşı merkezlerde görülen değişimle aynı doğrultuda ilerlemesine rağmen, MÖ 6. yüzyılda kullanılmaya devam eden eğrisel planlı yapısıyla onlardan farklı bir özellik göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Smyrna, Arkaik, Mimari, Yerleşim, Konut, Sivil

Kaynakça

  1. AKAR–TANRIVER, D. (2017a). “Eski Smyrna’nın Keşfi”, SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 42, 67-77.
  2. AKAR–TANRIVER, D. (2017b). “Eski Smyrna’da Savaşlar, Silahlar ve Askeri Teçhizatlar”, Arkeoloji ve Sanat, 156, 77-92.
  3. AKURGAL, E. (1945). “İzmir ve Dolaylarında Eski Eserler Hakkında Birkaç Not”, Arkeoloji Araştırmaları, 2, 1-40.
  4. AKURGAL, E. (1950). “Bayraklı Kazısı Ön Rapor”, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi, VIII/1, 1-97.
  5. AKURGAL, E. (1962). “The Early Period and the Golden Age of Ionia”, American Journal of Archaeology, 66/4, 369-379.
  6. AKURGAL, E. (1993). Eski Çağda Ege ve İzmir, İzmir: Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı.
  7. AKURGAL, E. (1996). “Batı Anadolu’da Konut, Yerleşme ve Kent Planlaması (3000-30)”, Tarihten Günümüze Anadolu’da Konut ve Yerleşme, Sey, Y. (ed.), 122-145, İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.
  8. AKURGAL, E. (1997). Eski İzmir I Yerleşme Katları ve Athena Tapınağı, Ankara: Türk Tarih Kurumu Basımevi.
  9. AKURGAL, M. (1998). “Bayraklı Kazısı 1996”, XIX. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: 1, 755-762, Ankara.
  10. AKURGAL, M. (1999). “Bayraklı Kazısı 1997”, XX. Kazı Sonuçları Toplantısı, Cilt: 2, 33-48, Ankara.

Kaynak Göster

APA
Ertüzün, B. (2021). YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 28, 187-210. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.010
AMA
1.Ertüzün B. YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. TÜBA-AR. 2021;(28):187-210. doi:10.22520/tubaar.2021.28.010
Chicago
Ertüzün, Bora. 2021. “YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 28: 187-210. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.010.
EndNote
Ertüzün B (01 Eylül 2021) YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 28 187–210.
IEEE
[1]B. Ertüzün, “YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”, TÜBA-AR, sy 28, ss. 187–210, Eyl. 2021, doi: 10.22520/tubaar.2021.28.010.
ISNAD
Ertüzün, Bora. “YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 28 (01 Eylül 2021): 187-210. https://doi.org/10.22520/tubaar.2021.28.010.
JAMA
1.Ertüzün B. YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. TÜBA-AR. 2021;:187–210.
MLA
Ertüzün, Bora. “YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 28, Eylül 2021, ss. 187-10, doi:10.22520/tubaar.2021.28.010.
Vancouver
1.Bora Ertüzün. YENİ ARAŞTIRMALAR IŞIĞINDA ESKİ SMYRNA ARKAİK DÖNEM SİVİL MİMARİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ. TÜBA-AR. 01 Eylül 2021;(28):187-210. doi:10.22520/tubaar.2021.28.010

Cited By