Öz
Primitive societies thought that the earth was full of numerous both good and bad beings and together with this idea they believed that all the living or non-living objects on the earth were animated by the spirits. In a historical process, this belief led to the forming of man-faced god sculptures Cults of the Gods which carry artistic aesthetic. From that day forward, people worshipped them in a different belief system according to which the gods possess man features eating, drinking, fighting, and envying . Limitless needs which are peculiar to man caused the emergence of numerous god beliefs. In other words, it can be stated that cults of the gods occurred as a kind ofpower under which man could shelter when felt helpless against the hugeness of nature. This paper, which is about the cults of the god in Kelkit Valley, has been completed by evaluating the findings in museums. Key Words: Kelkit Valley, Pontos, Cults of the gods, Religion and Faith
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Diodoros Sicilus 1939 Bibliotheke Historike, C.H. Oldfather (Loeb), London.
- Hesiodos 1991 Theogonia, Çev.S.Eyüboğlu-A.Erhat, Ankara.
- Homeros 1989 İliada, Çev.A.Erhat-A.Kadir,İstanbul.
- Plutarkhos 1959 Bioi Paralleloi, B. Perrin (Loeb), London.
- Strabon 1993 Geographika, Antik Anadolu Coğrafyası, (Kitap XII, XIII, XIV) Çev. Adnan Pekman, Arkeoloji ve Sanat Ya¬ yınları, İstanbul.
- Akurgal, E. 2000 Anadolu Kültür Tarihi, Ankara.
- Akşit, O. 2003 Mitoloji, Ege'nin İki Yakasının Öyküsü, İstanbul.
- Bonnefoy, Y. 2000 Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve Mitolojiler Sözlüğü, I-II, Çev. L. Yılmaz.
- Comte, F. 2000 Mitoloji Sözlüğü, İstanbul, 2000.
- Çiğdem, S. 2012 Eskiçağ'dan Ortaçağ'a Gümüşhane, Gümüşhane Valili¬ ği, İl Kültür Müdürlüğü, Gümüşhane.
- Erhat, A. 1989 Mitoloji Sözlüğü, İstanbul.
- Freud, S. 2002 Dinin Kökenleri, Çev. Ayşen Tekşen Kapkın, İstanbul.
- Grimal, P. 1997 Mitoloji Sözlüğü, Yunan ve Roma, İstanbul.
- Işık, A. 2001 Antik Kaynaklarda Karadeniz Bölgesi, TTK, Ankara.
- Işık, A. 2004 Pers, Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemlerinde Paphlagonia ve Pontos Bölgesi Kültleri, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
- Karaosmanoğlu, M. 2005 Mitoloji ve Ege'nin Tanrıları.
- Marek. C. 2003 Pontos et Bithynia, Die Romischen Provinzen im Norden Kleinasiens, Mainzam Rhein.
- Reinach, TH.- VD, 1908 Reinach, Th.- Waddington,W.H.- Babelon,E., Recuil général des monnaies grecgues d'Asie Mineure, 12. Sahakian, S.V. 1913
- Une Inscription Grecque du Pont, Revue Archeologique Quatrieme Serie, T. 21, 41-44.
- Sinanoğlu, N. H. 1999 Grek ve Romen Mitolojisi, İstanbul.
- Roller, L.E. 2004 Ana Tanrıça'nın İzinde. Anadolu Kybele Kültü, Çev. B. Avunç.
- Uçankuş, H.T. 2002 Ana Tanrıça Kybele'nin ve Kral Midas'ın Ülkesi Phrygia (Kültür Rehberi), Ankara.
Öz
İlkel toplumlar dünyanın hem iyi hem de kötü sayısız ruhsal varlıkla dolu olduğunu düşünmüşler ve bu düşüncenin var oluşu ile birlikte dünyadaki tüm canlı ve cansız nesnelerin ruhlar tarafından canlandırıldığına inanmışlardır. Tarihi süreç içerisinde bu inanç sanatsal estetik taşıyan ve insan suretinde olan Tanrı heykellerinin oluşmasına Tanrı kültleri yol açmıştır. Artık Tanrılar insan özellikleri taşıyan yiyen, içen, savaşan, kıskanan vs. bir inanç sistemi içinde tapınım görmüşlerdir. İnsana özgü sınırsız ihtiyaçlar beraberinde sayısız tanrı inancını da ortaya çıkarmıştır. Tanrı kültleri doğanın olağanüstülüğü karşısında kendini çaresiz hisseden insanın sığınabileceği bir güç arayışı ile ortaya çıkmıştır diyebiliriz. Kelkit Vadisi'nde görülen tanrı kültleri ile ilgili yapılan bu çalışma müzelerdeki buluntuların değerlendirilmesi ile tamamlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Diodoros Sicilus 1939 Bibliotheke Historike, C.H. Oldfather (Loeb), London.
- Hesiodos 1991 Theogonia, Çev.S.Eyüboğlu-A.Erhat, Ankara.
- Homeros 1989 İliada, Çev.A.Erhat-A.Kadir,İstanbul.
- Plutarkhos 1959 Bioi Paralleloi, B. Perrin (Loeb), London.
- Strabon 1993 Geographika, Antik Anadolu Coğrafyası, (Kitap XII, XIII, XIV) Çev. Adnan Pekman, Arkeoloji ve Sanat Ya¬ yınları, İstanbul.
- Akurgal, E. 2000 Anadolu Kültür Tarihi, Ankara.
- Akşit, O. 2003 Mitoloji, Ege'nin İki Yakasının Öyküsü, İstanbul.
- Bonnefoy, Y. 2000 Antik Dünya ve Geleneksel Toplumlarda Dinler ve Mitolojiler Sözlüğü, I-II, Çev. L. Yılmaz.
- Comte, F. 2000 Mitoloji Sözlüğü, İstanbul, 2000.
- Çiğdem, S. 2012 Eskiçağ'dan Ortaçağ'a Gümüşhane, Gümüşhane Valili¬ ği, İl Kültür Müdürlüğü, Gümüşhane.
- Erhat, A. 1989 Mitoloji Sözlüğü, İstanbul.
- Freud, S. 2002 Dinin Kökenleri, Çev. Ayşen Tekşen Kapkın, İstanbul.
- Grimal, P. 1997 Mitoloji Sözlüğü, Yunan ve Roma, İstanbul.
- Işık, A. 2001 Antik Kaynaklarda Karadeniz Bölgesi, TTK, Ankara.
- Işık, A. 2004 Pers, Hellenistik ve Roma İmparatorluk Dönemlerinde Paphlagonia ve Pontos Bölgesi Kültleri, (Yayınlanmamış Doktora Tezi), İstanbul.
- Karaosmanoğlu, M. 2005 Mitoloji ve Ege'nin Tanrıları.
- Marek. C. 2003 Pontos et Bithynia, Die Romischen Provinzen im Norden Kleinasiens, Mainzam Rhein.
- Reinach, TH.- VD, 1908 Reinach, Th.- Waddington,W.H.- Babelon,E., Recuil général des monnaies grecgues d'Asie Mineure, 12. Sahakian, S.V. 1913
- Une Inscription Grecque du Pont, Revue Archeologique Quatrieme Serie, T. 21, 41-44.
- Sinanoğlu, N. H. 1999 Grek ve Romen Mitolojisi, İstanbul.
- Roller, L.E. 2004 Ana Tanrıça'nın İzinde. Anadolu Kybele Kültü, Çev. B. Avunç.
- Uçankuş, H.T. 2002 Ana Tanrıça Kybele'nin ve Kral Midas'ın Ülkesi Phrygia (Kültür Rehberi), Ankara.
Ayrıntılar
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 1 Ocak 2012 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2012 Sayı: 15 |
Kaynak Göster
Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA
tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60
TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.
Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.
Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.