KARYA KHERSONESOSU'NDA PERA İKİ TİP KALE/KALE YERLEŞİMİ

Yıl 2015, Sayı: 18, 125 - 141, 01.01.2015

E. Deniz Oğuz Kırca

Öz

Bu çalışmanın amacı, kırsal-bölgesel arkeoloji alanına katkı potansiyeli olan Bozburun Yarımadası'nda Karya Khersonesosu /Rodos Perası , olasılıkla Geç Klasik-Erken Hellenistik Dönem'den itibaren ve ardı sıra özellikle Rodos hâkimiyetine rastlayan süreçte gelişimini tamamlayıp olgunluğa eriştiği düşünülen demosların başta Tymnos, Thysannos, Hygassos, Phoinix olmak üzere örgütlenme biçimini, savunma sistemi bağlamında yorumlamaktır.2009-2012 yılları arasında, havadan arkeoloji uygulamalarıyla eş zamanlı yürütülen genel arazi taraması sonucunda belgelenen ve GIS çalışmalarıyla ele alınan tahkimli alanların, yönetsel Akropoller ve askeri açıdan tamamıyla savunma amaçlı iki tipte tasarlandığı, bunların sırasıyla, demos merkezleri ve territoryumlarında belirleyici olduğu gözlemlenmiştir. Bununla beraber, her iki tip tahkimli düzenin de yer yer Karya mimari öğe ve tekniklerini yansıtması, bu kalelerin erken dönemlerden itibaren kullanılmış olduğuna dair izler taşıdığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Karya Khersonesosu , Rodos Perası , Kale/ Kale Yerleşimi , Savunma Sistemi

TWO MODELS OF FORTRESSES/FORTRESS SETTLEMENTS IN THE CAR CHERSONESOS

Öz

The objective of this paper is to interpret, within the context of the defensive network, the manner of organization of the demoi Tymnos, Thysannos, Hygassos, Phoinix, being in the first place , which are deemed to have completed their development process possibly beginning from the Late Classical-Early Hellenistic periods and attained maturi¬ ty in the course of the Rhodian suzerainty, in the Bozburun Peninsula which has a potential to contribute to the ield of rural-regional archaeology. It was observed that the fortiied areas, which were documented through the extensive surveys that were simultane¬ ously carried out with aerial archaeology applications and discussed with the help of GIS studies in 2009-2012, were designed as two types- in the administrative Acropolises and military aspect entirely as defense oriented and were determinant, respectively, on the demoi centers and territoriums. Notwithstanding, that both of the fortified patterns reveal the typical Carian architectural features and techniques have overtones that they could have been occupied in the earlier periods.

Anahtar Kelimeler

Carian Chersonesos , Rhodian Peraea , Fortress / Fortress Settlement , Defensive Network

Kaynakça

• BAŞGELEN, N. 2005. Eski Haritalarda Batı Anadolu/Western Anatolia in Ancient Maps. İstanbul.
• BEAN, G.E. 1971. Turkey Beyond the Meander: An Archaeological Guide. London.
• BEAN, G.E. 1979. Aegean Turkey. London.
• BEAN, G.E. 2000. Eskiçağ'da Menderes'in Ötesi/Turkey Beyond the Meander (Çev. P. Kurtoğlu). İstanbul.
• BERTHOLD, R.M. 1984. Rhodes in the Hellenistic Age. Ithaca and London.
• BOARDMAN, J. 1999. The Greeks Overseas: Their Early Colonies and Trade. 4th ed. London.
• BRESSON, A. 1991. Recueil des Inscriptions de la PéréeRhodiene (Pérée Intégrée). Paris.
• CANKARDEŞ-ŞENOL, G. 2006. Klasik ve Helenistik Dönemde Mühürlü Amfora Üreten Merkezler ve Mühürleme Sistemleri. İstanbul.
• COHEN, G.M. 1995. The Hellenistic Settlements in Europe, the Islands, and Asia Minor. Berkeley.
• CONSTANTAKOPOULOU, C. 2007. The Dance of the Islands: Insularity, Networks, The At¬ henian Empire, and the Aegean World. Oxford.
• COOK, J.M. 1962. The Greeks in Ionia and the East. London.
• DOĞER, E. 2004. Antik Çağ'da Bağ ve Şarap. İstanbul.
• FLORANCE, A. 1966. Geographical Lexicon of Greek Coin Inscriptions. Chi¬ cago.
• FRASER, P.M/BEAN G.E. 1954. The Rhodian Peraea and Islands. London.
• GROSE, S.W. 1929. Fitzwilliam Museum- Catalogue of the Mclean Collec¬ tion of Greek Coins (Vol. 3): Asia Minor, Farther Asia, Egypt, Africa. Cambridge.
• HEAD, B.V. 1963. Historia Numorum: A Manual of Greek Numismatics. London.
• HORNBLOWER, S. 1982. Mausolus. Oxford.
• HORNBLOWER, S/SPAWFORTH, A. 2003. The Oxford Classical Dictionary. 3rd ed. Oxford.
• KARANTZALI, E. 2001. The Mycenaean Cemetery at Pylona on Rhodes. England.
• KÜÇÜKEREN, C.C. 2007. Ege'de Bir Anadolu Uygarlığı: Karya (Karuwa/Karka/ Karkişa/ Krk). İstanbul.
• LLOYD, S. 1997. Türkiye'nin Tarihi: Bir Gezginin Gözüyle Anadolu Uygarlıkları/Ancient Turkey: A Traveller's History of Ana¬ tolia (1989) (Çev. E. Varinlioğlu). Ankara.
• MARCHESE, R.T. 1989. The Historical Archaeology of Northern Caria: A Study in Cultural Adaptations. BAR International Series 536. Oxford.
• MEE, C. 1982. Rhodes in the Bronze Age. Warminster.
• MERITT, B.D/WADE-GERY, H.T/Mc GREGOR, M.F. 1939- 1949- 1950- 1953. The Athenian Tribute Lists. Vols 1-4. Princeton, New Jersey.
• McNICOLL, A.W. 1997. Hellenistic Fortifications From the Aegean to the Euphrates. Oxford.
• SEVİN, V. 2001. Anadolu'nun Tarihi Coğrafyası. Ankara.
• SOUYOUDZOGLOU-HAYWOOD, C. 1999. The Ionian Islands in the Bronze Age and Early Iron Age 3000-800 B.C. Liverpool.
• ŞAHİN, M.Ç. 1976. The Political and Religious Structure in the Territory of Stratonikeia in Caria. Ankara.
• TORR, C. 1885. Rhodes in Ancient Times. London.
• UMAR, B. 1999. Karia: Bir Tarihsel Coğrafya Araştırması ve Gezi Reh¬ beri. İstanbul.
• ÜZEL, A. 2007. The Display of Hekatomnid Power in Karian Settlements Through Urban Imagery (Orta Doğu Teknik Üniversitesi yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Ankara.