VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ

Aynur Özfırat

TR EN

VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ

Öz

Makalede Van Gölü Havzasında Erken Demir Çağ pre-Urartu gömü anlayışının genel bir değerlendirmesiyapılmıştır. Doğu Anadolu yüksek yaylasında, pastoral karakteri oldukça güçlü olan Orta Tunç Çağı’nın ardından,Son Tunç Çağı içinde gelişerek dönemin sonunda ortaya çıkan yeni çanak çömlek, metal, mimari, yerleşim sistemive gömü geleneği Erken Demir Çağı’nı temsil eder. Bu dönemin yenilikleri arasında en dikkat çekici olanlarındanbiri yerleşim sistemidir. Doğu Anadolu bölgesinde, Güney Kafkasya ve Kuzeybatı İran’da olduğu gibi yüksekalanlarda ve dağ eteklerinde çok sayıda kale ve mezarlık ortaya çıkar. Hiyerarşik bir yapıya sahip yönetici sınıf veyerleşik yaşama doğru atılan adımlar sosyo-ekonomik merkezler etrafında toplanma şeklinde kendisini gösterir.Tüm bölgede pastoralizm ve sedentar hayat arasında bir yaşam tarzı görülür. Van Gölü havzası bu dönem gömügeleneği için en fazla araştırma yapılmış alandır. Ernis Ünseli Karagündüz, Yoncatepe ve Dilkaya kazıları ileyüzey araştırmasında bulunmuş ve genellikle yüksek alanlarda ve dağ eteklerinde yer alan çok sayıdaki kalemezarlıkhavzada Erken Demir Çağ gömü geleneğini temsil eder. Hakkari mezarları ve stelleri ise pre-Urartu ya daUruatri ve Nairi ülkeleri yönetici sınıfı için oldukça dikkat çekici bulgulardır. Makalede ayrıca, havzadaki ErkenDemir Çağ araştırmaları, pre-Urartu yerel güçlerini anlamanın yanısıra Urartu Krallığı kuruluş evresi içindekietkileri açısından da ele alınmıştır.

Anahtar Kelimeler

Nairi,Uruatri,Erken Demir Çağ,pre-Urartu,Urartu,Van Gölü Havzası,Doğu Anadolu,Mezar

THE EARLY IRON AGE CEMETERIES OF THE LAKE VAN BASIN: AN OVERVIEW OF BURIAL TRADITION OF PRE-URARTIANS

Öz

The aim of this article is to evaluation of the burial tradition of pre-Urartians in the basin of Lake Van. After the Middle Bronze Age, which had a strong pastoral character, and towards the end of the Late Bronze Age, new pottery, architectural and metallurgical traditions, new settlement pattern and new burial customs emerged in the highland of eastern Anatolia in the Early Iron Age. One of the most remarkable changes is the settlement system, great numbers of fortresses and their cemeteries in the highlands and foothills have been recorded in eastern Anatolia which is also the case southern Caucasia and northwestern Iran. A ruling elite together with a hierarchical social structure and the steps towards the sedentary life started to form around the socio-economic centers, a lifeway between pastoralism and sedentary had taken place in the whole region. Lake Van Basin is the most investigated area, excavations at cemeteries of Ernis Ünseli Karagündüz, Yoncatepe, Dilkaya, and a great number of cemeteries which is mainly connected with the highland fortresses found in the survey represent the Early Iron Age burial tradition in the basin. The graves and stelae from Hakkari are quite remarkable finds of the pre-Urartian elite, or the rulers of Uruatri and Nairi lands. This paper also emphasizes the role of Early Iron Age investigations in the basin which is important for the foundation period of the Urartian Kingdom as well as understanding the local polities of pre-Urartians

Anahtar Kelimeler

Nairi,Uruatri,Early Iron Age,pre-Urartu,Urartu,Lake Van Basin,Eastern Anatolia,Grave

Kaynakça

BELLİ, O. 2001 “An Early Iron Age Cemetery in the Van Region: Ernis-Evditepe”, İstanbul University›s Contributions to Archaeology in Turkey (1932-2000), (Ed. O. Belli), İstanbul University Rectorate Publication No. 4285, İstanbul: 145-156.
BELLİ, O., KONYAR, E. 2001 “Excavations at Van-Yoncatepe Fortress and Necropolis”, Tel Aviv 28-2: 169-212.
BELLI, O., KONYAR, E. 2003a Doğu Anadolu Bölgesinde Erken Demir Çağı Kale ve Nekropolleri/Early Iron Age Fortresses and Necropolises in East Anatolia, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, İstanbul.
BELLİ, O., KONYAR, E. 2003b “Ernis-Evditepe: The Largest Early Iron Age Necropolis in Eastern Anatolia”, Tel Aviv 30-2: 167-202.
BELLİ, O., TOZKOPARAN, M. 2005 “2003 Yılı Van-Yoncatepe Kalesi ve Nekropolü Kazısı”, 26. Kazı Sonuçları Toplantısı-1 (Konya 24-28 Mayıs 2004), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 189-202.
BELLİ, O. 2009 “2007 Yılı Van-Yoncatepe Sarayı, Nekropolü ve Kenti Kazıları”, 30. Kazı Sonuçları Toplantısı-1 (Ankara 26-30 Mayıs 2008), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 423- 448.
BILGIÇ, E. 1964 “Van and Its Environments”, Anatolian Studies XIV: 22-23.
BRANCATO, R. 2017 Settlement Patterns and Political Landscapes in the Upper Tigris River Valley, Studies on the Ancient Near East and the Mediterranean (SANEM 2), Arbor Sapientiae Editore, Roma.
ÇİLİNGİROĞLU, A. 1991 “The Early Iron age at Dilkaya”, Anatolian Iron Ages 2: The Proceedings of the Second Anatolian Iron Ages Colloquium held at İzmir, 4-8 May 1987, (Eds.) A. Çilingiroğlu, D. H. French, British Institute at Ankara 13, Oxford: 29-38.
ÇİLİNGİROĞLU, A. 1993 “Van-Dilkaya Höyüğü Kazıları Kapanış”, XIV. Kazı Sonuçları Toplantısı-I (Ankara, 25-29 Mayıs 1992), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 469-491.

ÇİLİNGİROĞLU, A. 2012 “Dilkaya Höyüğü”, Ege Üniversitesi Arkeoloji Kazıları, (Eds. A. Çilingiroğlu, Z. Mercangöz, Gürcan Polat, İzmir: 77-94.
ERDEM, Ü. A. 2009 “Van Gölü Havzası’nda Bulunan Demir Çağ Yivli Çanak Çömleğinin Urartu Kalelerindeki Varlığı”, Altan Çilingiroğlu’na Armağan: Yukarı Deniz’in Kıyısında Urartu Krallığı’na Adanmış Bir Hayat (Eds. H. Sağlamtimur / E. Abay / Z. Derin et. al) İstanbul: 299-307.
ERDEM, Ü. A. 2012 “Regional Variations in Iron Age Grooved Pottery in Eastern Anatolia”, Anatolian Iron Ages 7: The Proceedings of the Seventh Anatolian Iron Ages Colloquium Held at Edirne, 19–24 April 2010 (Eds. A. Çilingiroğlu / A. Sagona) Leuven: 113–130.
ERZEN, A. 1963 “Ünseli (Ernis) Mezarlığı“ Belleten XXVII-107: 542.
ERZEN, A. 1964 “Toprakkale, Çavuştepe ve Ünseli (Ernis) Mezarlığı”, Belleten XXVIII-111: 568-572.
ERZEN, A./BİLGİÇ, E./BOYSAL, Y./ÖĞÜN, B. 1962 (1964) “Toprakkale ve Çavuştepe Kazıları Raporu (1962)”, Türk Arkeoloji Dergisi XII-1: 20.
ERZEN, A./BİLGİÇ, E./BOYSAL, Y./ÖĞÜN, B. 1963 (1965) “Van Çevresi 1963 Çalışmaları”, Türk Arkeoloji Dergisi XII-2: 34-36.
GUARDİCCİ, G. 2012 “Nairi Ware: La produzione ceramica in Anatolia sudorientale fra I’Eta del Bronzo Tardo e I’Eta del Ferro Medio”, Studi di Archeologia del Vicino Oriente: Scritti degli allievi fiorentini per Paolo Emilio Pecorella, (Ed) S. Mazzoni, Firenze University Press, Firenze: 245– 274.
GUARDİCCİ, G. 2016 “Phase IVA and IVB: The Early and Middle Iron Age”, Hirbemerdon Tepe Archaeological Project 2003-2013 Final Report: Chronology and Material Culture (Ed. N. Laneri). Bologna: 95-98.
KONYAR, E. 2005 “Grooved Pottery of the Van Lake Basin: A Stratigraphical and Chronological Assessment”, Colloquıum Anatolicum IV: 105-128.
KORFMANN, M. 1982 Tilkitepe: Die ersten Ansätze prähistorischer Forschung in der ostlichen Turkei, Istanbuler Mitteilungen Beiheft 26: Tübingen. KÖROĞLU, K./ E . KONYAR 2005 “Van Gölü Havzası’nda Erken Demir Çağ Problemi”, Arkeoloji ve Sanat 119: 25-38.
KÖROĞLU, K./ E. KONYAR 2008 “Comments on the Early/Middle Iron Age Chronology of Lake Van Basin”, Ancient Near Eastern Studies 14: 123-135.
MARRO, C./ÖZFIRAT, A. 2004 “Pre-classical Survey in Eastern Turkey. Second Preliminary Report: The Erciş Region”, Anatolia Antiqua XII: 227-265.
ÖKSE, T. A. / GÖRMÜŞ, A. 2014 “Demir Çağında Salat Tepe”, Scripta: Arkeolojiyle Geçen Bir Yaşam İçin Yazılar, Veli Sevin’e Armağan-Essays in Honour of Veli Sevin, A Life Immersed in Archaeology, (Ed.) A. Özfırat, Ege Yayınları, Istanbul: 233–256.
ÖKSE, T. A., ERDOĞAN N., GÖRMÜŞ, A. AND ATAY E. 2014 Ilısu Barajı İnşaat Sahası Kurtarma Projesi I: Demir Çağı - Salvage Project of the Construction Area ofthe Ilısu Dam I: The Iron Age. Mardin.
ÖZFIRAT, A. 2001 Doğu Anadolu Yayla Kültürleri (MÖ II. Binyıl), (With summary in English) İstanbul.
ÖZFIRAT, A.2002a “Khabur Ware from Hakkari”, Ancient Near Eastern Studies XXXIX, 2002: 141-151.
ÖZFIRAT, A.2002b “Van-Urmia painted pottery from Hakkari”, Archäologische Mitteilungen aus Iran und Turan 34, 2002: 209-228.
ÖZFIRAT, A. 2013 “Survey on the settlements of Late Bronze Age/ Early Iron Age in the north shore of Lake Van Basin”, Austausch und Kulturkontakt im Südkaukasus und Seinen Angrenzenden Regionen Spätbronze-Früheisenzeit, (Eds. A. Mehnert, G. Mehnert, S. Reinhold), Martin-Luther Universtät Halle-Wittenberg, Zentrums für Archäologie und Kulturgeschichte des Schwarzmeerraumes 22, Beier & Beran Verlag, Langenweißbach: 237–249.
ÖZFIRAT, A. 2014a “Ağrı Dağı ve Van Gölü Havzası Yüzey Araştırması, (Muş-Bitlis-Van-Ağrı-Iğdır İlleri ve İlçeleri)”, Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü Kazı ve Araştırma Projeleri, (Eds.) A. Özfırat, N. Coşkun), Mustafa Kemal Üniversitesi Yayınları 51, Antakya: 17-43.
ÖZFIRAT, A. 2014b “Bozkurt Kurgan Mezarlığı Kazısı”, Mustafa Kemal Üniversitesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Arkeoloji Bölümü Kazı ve Araştırma Projeleri, (Eds.) A. Özfırat, N. Coşkun, Mustafa Kemal Üniversitesi Yayınları 51, Antakya: 45- 70.
ÖZFIRAT, A. 2018 “Nairi Ware: Late Bronze-Early Iron Age Pottery Tradition in the Lake Van Basin”, Context and Connection: Studies on the Archaeology of the Ancient Near East in Honour of Antonio Sagona, Eds. A. Batmaz, G. Bedianashvili, A. Michalewicz, A. Robinson, Orientalia Lovaniensia Analecta 268, Leuven-Paris-Bristol, CT. Peeters: 161- 174.
ÖZFIRAT, A. In press a “Kurgans of Eastern Anatolia: From at the end of KuraAraxes to Urartu”, Constructıng Kurgans: Burial mounds and Funerary customs in the Caucasus, northwestern Iran and eastern Anatolia during the Bronze and Iron Age, International Workshop, Frenze, 29-30 March 2018).
ÖZFIRAT, A. In press b “A Settlement Complex at Ernis (Ünseli) on the northern shore of Lake Van: From the Early Bronze (Kura-Araxes) to the Late Iron Age (Achaemenid)”, South Caucasus and Beyond, (Ed.) M. Cultraro.
SAĞLAMTİMUR, H. 1984 Van-Dilkaya Kazılarından Çıkan Demir Çağ Çanak Çömleği, Yüksek Lisans Tezi, T.C. Ege Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
SEVİN, V. 1986 “Malatya-Elazığ-Bingöl İlleri Yüzey Araştırması, 1985”, IV. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Ankara 26-30 Mayıs 1986), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 279-300.
SEVİN, V. 1989 “Elazığ-Bingöl Yüzey Araştırması, 1987”, VI. Araştırma Sonuçları Toplantısı (Ankara 23-27 Mayıs 1986), T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Ankara: 451- 500.
SEVİN, V. 1987 “Urartu Oda-Mezar Mimarisinin Kökeni Üzerine Bazı Görüşler”, 24-27 Nisan 1984 tarihleri arasında İzmir’de yapılan 1. Anadolu Demir Çağları Sempozyumu’na sunulan bildiriler -Papers presented to the I. Anatolian Iron Ages Symposium, held in İzmir, 24-27 April 1984, (Ed.) A. Çilingiroğlu, Ege Üniversitesi, Edebiyat Fakültesi 13, İzmir: 35-22.
SEVİN, V. 1995 İmikuşağı I, Türk Tarih Kurumu, Ankara.
SEVİN, V. 1996 “Van/Ernis (Ünseli) Nekropolü Erken Demir Çağ Çanak Çömlekleri”, Anadolu Araştırmaları: Prof. Dr. Afif Erzen’e Armağan XIV, İstanbul: 439-467.
SEVİN, V. 1999 “The origins of the Urartians in the light of the Van/ Karagündüz excavations”, Anatolian Iron Ages 4: The Proceedings of the Fourth Anatolian Iron Ages Colloquium held at Mersin, 19-23 May 1997, (Eds.) A. Çilingiroğlu and R. J. Matthews, Anatolian Studies 49, London: 159-164.
SEVİN, V. 2003 “The Early Iron Age in the Van Region”, Archaeology in the Borderlands: Investigations in Caucasia and Beyond, (Eds. A. T. Smith / K. Rubinson) Los Angeles: 180-191.
SEVİN, V. 2004 “Pastoral Tribes and Early Settlements of the Van Region, Eastern Anatolia”, A View From the Highlands: Archaeological Studies in Honour of Charles Burney (Ed. A. Sagona) Ancient Near East Studies Supplement Herent: 179-203.
SEVİN, V. 2005a “Son Tunç/Erken Demir Çağ Van Bölgesi Kronolojisi: Kökeni Aranan Bir Devlet-Urartu”, Belleten LXVIII-252: 355-400.
SEVİN, V. 2005b Hakkari Taşları I: Çıplak Savaşçıların Gizemi. İstanbul.
SEVİN, V. 2014 “Van/Ernis-Evditepe ve Alacahan Mezarlık ve Yerleşimleri Işığında Kimi Düşünceler: Demir Çağlar Sorunu”, Armağan Erkanal’a Armağan: Anadolu Kültürlerine Bir Bakış - Compiled in Honor of Armağan Erkanal: Some Observations on Anatolia Cultures, (Eds. N. Çınardalı-Karaarslan et al.) Ankara: 355-367.
SEVİN, V. 2015 Hakkari Taşları II: Gizemin Peşinde. Ankara.
SEVİN, V./KAVAKLI E. 1996 Bir Erken Demir Çağı Nekropolü Van - Karagündüz. An Early Iron Age Necropolis. İstanbul.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Aynur Özfırat Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2018

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA67DF46AC

APA

Özfırat, A. (2018). VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 1, 149-185. https://izlik.org/JA67DF46AC

AMA

1.Özfırat A. VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ. TÜBA-AR. 2018;(1):149-185. https://izlik.org/JA67DF46AC

Chicago

Özfırat, Aynur. 2018. “VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 1: 149-85. https://izlik.org/JA67DF46AC.

EndNote

Özfırat A (01 Mart 2018) VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 1 149–185.

IEEE

[1]A. Özfırat, “VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ”, TÜBA-AR, sy 1, ss. 149–185, Mar. 2018, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67DF46AC

ISNAD

Özfırat, Aynur. “VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 1 (01 Mart 2018): 149-185. https://izlik.org/JA67DF46AC.

JAMA

1.Özfırat A. VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ. TÜBA-AR. 2018;:149–185.

MLA

Özfırat, Aynur. “VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 1, Mart 2018, ss. 149-85, https://izlik.org/JA67DF46AC.

Vancouver

1.Aynur Özfırat. VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ. TÜBA-AR [Internet]. 01 Mart 2018;(1):149-85. Erişim adresi: https://izlik.org/JA67DF46AC

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34410

^{TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.}

^{Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.}

^{Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın}^{Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı}^{kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.}

VAN GÖLÜ HAVZASI ERKEN DEMİR ÇAĞ MEZARLIKLARI: PRE-URARTU DÖNEMİ GÖMÜ ANLAYIŞININ GENEL BİR DEĞERLENDİRMESİ

Öz

Anahtar Kelimeler

THE EARLY IRON AGE CEMETERIES OF THE LAKE VAN BASIN: AN OVERVIEW OF BURIAL TRADITION OF PRE-URARTIANS

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster