BALIKESİR İLİNE BAĞLI HAVRAN VE BURHANİYE İLÇELERİNDE TESPİT EDİLEN KAYA ANITLARI

Türkiye’nin kuzeybatısında yer alan Balıkesir il sınırları içerisinde kalan Edremit, Havran, Burhaniye ve Gömeç ilçelerinde 2013-2015 yılları arasında yüzey araştırması gerçekleştirilmiştir. Araştırma sonucunda değinilen dört ilçe arasında özellikle Havran ve Burhaniye ilçe sınırlarının doğusunda kaya kült alanlarının varlığı tespit edilmiştir. Kaya kült alanları iki ana grup altında değerlendirilebilir. İlk grup, kalabalık kitlelerin tapınmalarına olanak sağlayacak koşulda düzenlenen kompleks yapılardır. Değinilen yapılar havuz, niş, basamak, libasyon ya da ateş çukurları gibi kaya tapınımına atfedilen birçok farklı tapınım unsurunu bir arada barındırır. Kompleks yapılar özellikle yerleşim yerlerine ve su kaynaklarına yakınlıklarıyla dikkat çekmektedir. İkinci grup ise, yerleşim yerlerinin ve su kaynaklarının uzağında kalan coğrafi alanlarda tespit edilmiştir. İkinci grup kaya kült alanları basamaklardan ve basamakların sonunda platform ve idolden ? oluşmaktadır. Özellikle Edremit Ovası’na doğudan ve güneydoğudan ulaşım rotaları üzerine yerleştirilen basamaklı ve platfromlu kaya kült alanları geniş kitlelerin tapınımına olanak sağlayacak büyüklükte anıtlar değildir. Yapılış amaçları dini ritüellerin yerine getirilmesinden çok hakimiyet sınırının belirlenmesi olmalıdır.

Balıkesir Province is located on the northwestern side of Turkey. The survey project was hold in four districts, Edremit, Havran, Burhaniye and Gömeç, on the borders of the province. Survey project is determined that there are important rock-cut monuments especially in the eastern borders of Havran and Burhaniye districts. Rock-cut monuments can be evaluated within two different groups. First one is complex monuments. They are located near settlement area and water sources. They supply adequate space for mass populations. Implemantations like shafts, basins, niches and steps can be seen together in these complex rock cut monuments. Second group located far from the ancient settlements and water sources. They have not enough space to worship of mass groups. Located on the eastern and southern borders of Edremit Plain. They are arranged with steps and platforms. Platforms have idol ? like bolsters. The purpose of these kind of monuments must have been indicating the hegemony areas of the plain rather than worship.Anadolu’nun kuzeybatısında yer alan Balıkesir ili, yüz ölçümü büyüklüğü bakımından yaklaşık 14.299 km² ile ülkenin 13. sırasında yer alır. İl, kuzeyde Marmara Denizi, güneyde İzmir ve Manisa illeri, batıda Ege Denizi, doğuda ise Bursa ve Kütahya illeri ile komşudur. İlin genelinde Akdeniz iklimi hâkim iken, kuzey kesiminde Karadeniz iklimi etkisini göstermektedir. İklimsel çeşitlilik il sınırları içerisinde yetişen tarım ürünlerinin çeşitliliğini de etkilemektedir. İlin genel geçim kaynakları tarım ve hayvancılıktır. İl sınırları içerisinde alüvyon bakımından zengin dört ova yer alır, bu ovalar sırasıyla Gönen, Balıkesir, Susurluk ve Edremit ovalarıdır