Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler

Fatma Bağdatlı Çam; Ali Bora; Handan B. Altunkayalıer

TR EN

Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler

Öz

Paphlagonia Bölgesi’nin kıyı kesiminde, Herakleia Pontike ve Tieion antik kentlerinin doğusunda yer alan önemli bir liman kenti olan Amastris, Yunan koloni çağında Sesamos adıyla kurulmuştur. Hellenistik Dönemden itibaren bölgedeki stratejik konumunu Orta Çağa kadar korumayı başarmış olan Amastris antik kentine dair günümüze korunabilmiş en önemli yapı, Kale yapısıdır. 19. yüzyıldan itibaren bu yönüyle Avrupalı Seyyahların ve 20. yüzyılda da bilim insanlarının dikkatini çekmeyi başarmıştır. Çalışmamızda Amastris Antik kentinin Kale yapısı ve sur mimarisine yönelik tespitlerin yanı sıra, kale yapısının içerisinde, Boztepe Mevkiindeki kaya tapınımına dair kanıtlar, Amasra çevresindeki benzer yapıların varlığı değerlendirilmektedir. Buna ek olarak Tekketepe Mevkiinde, kentin Tunç Dönemine kadar erken bir tarihe uzanmasını sağlayacak kanıtlar sunulmaktadır. Günümüz antik kentlerinin birçoğunda olduğu gibi, antik izlerin modern yerleşimin altında yok oluşunun kanıtı olarak, İlçe çöplüğüne atılmış bir ya da bir kaç inşaatın molozları içerisinde antik mimari bloklar arasında Roma Lejyon komutanlığı yapmış bir kişinin yazıtının tespiti yer almaktadır. Paphlagonia’nın en önemli kentlerinden biri olan Amastris’in bilinmeyen tarihine ışık tutacak bu kanıtların, ilerleyen yıllardaki çalışmalarla artacağı anlaşılmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Paphlagonia,Bartın,Sesamos,Amastris,Ana Kaya Anıtı.

ARCHAEOLOGICAL EXPLORATIONS IN ANCIENT CITY OF AMASTRIS AMASRA

Öz

Amastris, which is an important coastal town in the eastern part of the ancient cities of Heracleia Pontica and Tieion in the coastal region of Paphlagonia, was founded with the name Sesamos in the Greek colonial period. The most important structure of the ancient city of Amastris, which has managed to defend its strategic position in the region from the Hellenistic Period until the Middle Ages, is the Castle. From this point of view, it has attracted the attention of travellers and scientists in the 20th century. In our study, as well as the findings of the fortress structure of the ancient city of Amastris and the architecture of the fortification, the evidence of the rock-cut cult in the Boztepe area within the fortress structure and the presence of corresponding structures around Amasra will be evaluated. In addition to this, in in and around Tekketepe Tekketepe , the evidence that will bring the history of the city to the early period until the Bronze Age is mentioned. Today, as in many of the ancient cities, as a proof of the disappearance of the ancient traces under the modern settlement, the inscription of a person who was the commander of the Roman Legion among the ancient architectural blocks in the rubble of one or several construction sites was identified. It has been understood that the evidences which will be shed light on the unknown history of Amastris, one of the most important cities of Paphlagonia, will increase by ongoing studies around the ancient city

Anahtar Kelimeler

Paphlagonia,Bartın,Sesamos,Amastris,Rock-Cut Monument

Kaynakça

RE Paulus Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). Stuttgart. 1894.
SNG Sylloge Nummorum Graecorum
ARRIAN, Arrianus’un Karadeniz Seyahati (Periblus Ponti Euxin), (Çev. M. Arslan). İstanbul, 2005.
HOMEROS İlyada (Çev. A.Erhat/A.Kadir). İstanbul, 1984.
MEMNON Herakleia Pontike Tarihi (Çev. M. Arslan). İstanbul, 2007.
APOLLONIOS RHODIOS The Argonautika: Expanded Edition (Trans. P. Green). London, 2007.
STRABON Geographika, Antik Anadolu Coğrafyası, (Çev. A. Pekman). İstanbul, 2000.
PSEUDO SKYLAX Pseudo-Skylax’s Periplous: The Circumnavigation of the Inhabited World. Text, Translation, and Commentary (Exeter, 2011), Liverpool, 2017.
STEPHANUS BYZANTIUS Stephani Byzantii Ethnica. Volumen I: Α–Γ, Ed. M.Billerbeck, Corpus Fontıum Hıstoriae Byzantinae, Walter De Gruyter, Berlin, 2006.
PLINIUS SECUNDUS Naturkunde, Buch V (Ed. G. Winkler). München, 1993.

PLINIUS SECUNDUS Epistulae, 10.Kitap: Genç Plinius’un Anadolu Mektupları (Çev. Ç. Dürüşken/E. Özbayoğlu). İstanbul, 2001.
QUINTIUS CURTIUS [History of Alexander] with an English translation by John C. Rolfe. https://babel.hathitrust.org/cgi/ pt?id=mdp.39015008158415;view=1up;seq=193; size=125 (26.04.2016)
AINSWORTH, W., 1839 “Notes on a Journey from Constantinople, by Heraclea, to Angora, in theAutumn of 1838”, Journal of the Royal Geographical Society of London 9: 216-276.
ARSLAN, M., 2012 “Küçük Asya Yerel Historiograflarına Bir Örnek: Herakleia Pontike’li Memnon ve Eseri”, OLBA XX: 383-406.
BAĞDATLI ÇAM, F., 2016 “Paphlagonia’da Bir Pers Prensesi : Amastris/ A Persian Princess in Paphlagonia: Amastris”, Bartın Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 1/2: 31-46.
BELKE, K., 1996 Tabula Imperii Byzantini 9. Paphlagonien und Honorias. Wien.
BORE, E., 1840 Correspondence and Memoirs of an Oriental Traveller. Paris.
BRYER, A./WINFIELD, D., 1985 The Byzantine Monuments and Topography of the Pontos. Washington.
BURSTEIN, S., 1976 Outpost of Hellenism. The Emergence of Herakleia on the Black Sea. Berkeley.
CALLATAY, F., 2004 “Le premier monnayage de la cité d’Amastris (Paphlagonie)”, Schweizerische Numismatische Rundschau, Band 83: 57-80, Pl.9-11.
CLAVIJO, R.G.de., 1859 Narrative of Embassy of Ruy Gonzalez de Clavijo to the Court of Timour at Samarcand, AD 1403-6. London.
CRESSWELL, K. A. C., 1952 “Fortification in Islam before A.D. 1250”, Proceedings of the British Academy 38: 99–108.
CROW, J, 2017a, “Amastris”, in The Archaeology of Byzantine Archaeology. From the end of Late Antiquity until the Coming of the Turks (Ed. P. Niewöhner). Oxford: 389-394.
CROW, J., 2017b, “Fortifications”, in The Archaeology of Byzantine Archaeology. From the end of LAte Antiquity until the coming of the Turks (Ed. P. Niewöhner). Oxford: 2017, 90-108.
CROW, J. / HILL, S., 1995. “The Byzantine Fortifications of Amastris in Paphlagonia”, Anatolian Studies 45: 251-2
DOKSANALTI, M.E., 2012 “Open air Cult Sites in Eastern Pontus Region”, ANADOS 12/2012: 62-78.
DOONAN O., H. VURAL, vd., 2017 “Sinop Kalesi. Archaeological Excavations. 2015-2016 Field Seasons”, in The Archaeology of Anatolia: Recent Discoveries Vol. 2 (Eds. S. Steadman/G. McMahon). Cambridge: 178-199.
DRAKOULIS, D. P., 2012 “Regional Transformations and the Settlement Network of the Coastal Pontic Provinces in the Early Byzantine period”, in: The Black Sea, Paphlagonia, Pontus and Phrygia in Antiquity Aspects of archaeology and ancient history (Ed. G.R. Tsetskhladze). BAR International Series 2432.Oxford: 79-96.
ERCİYAS, D. B., 2001 Studies in The Archaeology of Hellenistic Pontus: The Settlements, Monuments, and Coinage of Mithradates VI and His Predecessors (Electronic Thesisor Dissertation). University of Cincinnati, https://etd.ohiolink.edu/
EVLİYA ÇELEBİ Evliya Çelebi Seyahatnamesi: Bursa-Bolu-Trabzon-Erzurum- Azerbeycan-Kafkasya-Kırım-Girit. 2. Kitap. 1. Cilt (Haz. Y. Dağlı/S.A.Kahraman). İstanbul, 2011.
EYİCE, S., 1953 “Amasra’da Cenova Hakimiyeti Devrine ait Armalı bir Levha”, Belleten, XVII/65: 27-40.
EYİCE, S.,1965, Küçük Amasra Tarihi ve Eski Eserleri Kılavuzu. Ankara.
FARNELL, L.R., 1896 The Cults of the Greek States. Vol. I. Oxford.
FLETCHER, W.G., 1939 “The Pontic Cities of Pompey the Great”, Transactions and Proceedings of the American Philological Association 70: 17-29.
FOSS, C., 1995 “Map 86 Paphlagonia”, Barrington Atlas of the Greek and Roman World: (Eds. J. Richard /A. Talbert), Vol. 1, Princeton: 1217-1225.
FOSS C/WINFIELD, D., 1986 Byzantine Fortifications: An Introduction. Pretoria.
FRENCH, D., 2013, Roman Roads and Milestones of Asia Minor. Vol. 3: Milestones, Fasc. 3.4: Pontus et Bithynia (with Northern Galatia). Ankara.
HILL, S., 1989, “Preliminary Survey at Amasra, Zonguldak”, VII. Araştırma Sonuçları Toplantısı. Antalya: 81-91.
HILL, S., 1990, “Survey Work at Amasra, 1989”, VIII. Araştırma Sonuçları Toplantısı. Ankara: 311-321.
HILL, S./CROW, J., 1992, “Amasra, Yüzey Araştırması 1990”, IX Araştırma Sonuçları Toplantısı, Çanakkale - 27·31 Mayıs 1991, Ankara: 83-92.
HILL, S./ CROW, J., 1993, “1991 Yılı Amasra Yüzey Araştırması”, X. Araştırma Sonuçları Toplantısı, Ankara -25-29 Mayıs 1992, Ankara: 19-27.
HIRSCHFELD, G., 1888 Inschriftenaus dem Norden Kleinasiens besonders aus Bithynien und Paphlagonien. Sb.Ak.Wiss.Berlin, phil.-hist. Kl.1888, II, 863-892.
HOFFMAN, A., 1989 “Zum ‘Bedesten’ in Amastris. Ein römischer Marktbau?”, Istanbuler Mitteilungen 39: 197–210.
JOHNSON, P., 2010 Landscapes of Achaemenid Paphlagonia, (diss.) Faculties of the University of Pennsylvania.
MAGIE, D., 1950, Roman Rule in Asia Minor. To The end of The Third Century After Christ. Princeton.
MANOLEDAKIS, M., 2018 “The Early Greek Presence in the Southern Black Sea”, Essays on the Archaeology and Ancient History of the Black Sea Littoral in (Eds. M. Manoledakis/G.R. Tsetskhladza/I. Xydopoulos), Bristol: 173-242.
MAREK, C., 1989 “Amastris. Geschichte, Topographie, archäologische Reste,” Istanbuler Mitteilungen 39: 373-389.
MAREK, C., 1993 Stadt, Ära und Territorium in Pontus Bithynia und Nord-Galatia. Istanbuler Forschungen Band 39. Tübingen.
MAREK, C., 2003 Pontus et Bithynia. Die römischen Provinzen im Norden Kleinasiens. Mainz.
MENDEL, G., 1901 “Inscriptions de Bithynie”, BCH 25: 5-92.
METİN, H., 2014 “Kremna Antik Kenti Kuzey Yayılımı Hakkında İlk Gözlemler”, MEÜ Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6/11: 2014, 1-27.
OLBRYCHT, M. J., 2014, “An Admirer of Persian Ways’: Alexander The Great’s Reforms in Parthia-Hyrcania and The Iranian Heritage”, Excavating an Empire. Achaemenid Persia in Longue Durée (Eds. T. Daryaee/A. Mousavi/K. Rezakhani) California: 37-62.
QUIRINI-POP£AWSKI, R., 2012 “Art in the Genoese Colonies on the Black Sea (in the 13-15th c.). Present State of Knowledge and Selected Research Problems”, BIULETYN HISTORII SZTUKI, LXXIV/3-4: 425-472.
ROBERT, L, 1980, A travers L’ Asie Mineure. Poetes et Prosateurs, Monnaies Grecques. Voyageurs et Geographie. Paris.
ROLLER, L.E., 2004 Ana Tanrıçanın İzinde. Anadolu Kybele Kültü (Çev. B. Avunç). İstanbul.
SAKAOĞLU, N., 1987 Çeşm-i Cihan. Amastris. İstanbul.
ŠČEGLOV, A. N., 1986 “Les amphores timbrées d’Amastris”, in Empereur, J. and Garlan, Y., Récherches sur les amphores grecques, Bulletin de correspondence Hellénique. Supplement 13: 365–73.
SPARKES,B. A.- TALCOTT, L.,1970, Athenian Agora XII, Part1 Text, Part 2. Plates.
STOLBA, V., 2003 “Some Reflections on the Amphora Stamps With the Name of Amastris”, in: The Cauldron of Ariantas. Studies Presented to A.N. Ščeglov on the Occasion of his 70th Birthday. Aarhus: 279-301.
YILDIRIM, Ş., 2019, “A Great Tumulus From Paphlagonia” (Baskıda)
TAMSÜ POLAT, R., 2010 “Yeni Buluntular Işığında Phryg Kaya Altarları ve Bir Tipoloji Önerisi”, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 10: 203-222.
TEFFETELLER, A., 2012 “Strategies of Continuity in the Construction of Ethnic and Cultural Identity: The Lineage and Role of Zeus Stratios in Pontus and Paphlagonia”, The Black Sea, Paphlagonia, Pontus and Phrygia in Antiquity (Ed. G.R. Tsetskhladze), BAR Int.Series 2432. Oxford: 223-227.
TEMUR, A., 2014 “Amasya Yassıkaya Açık Hava Tapınım Alanı Üzerine Gözlemler”, Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 7/35: 432-440.
von DIEST, W., 1889 Pergamon über den Dindymos zum Pontus. Gotha:Justus Perthes.
VASSILEVA, M., 2012, “The Rock-Cut Monuments of Phrygia, Paphlagonia and Thrace: A Comparative Overview”. The Black Sea, Paphlagonia, Pontus and Phrygia in Antiquity. Aspects of Archaeology and Ancient History (Ed. G. R. Tsetskhladze). BAR Int. Series 2432. Oxford: 243-252.
WILCKEN, U., 1894 “Amastris”, Paulus Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE), Band I, Stuttgart: 1749- 1750.
ZAVAGNO, L., 2012 “Amastris (Paphlagonia): A Study in Byzantine Urban History between Late Antiquity and the Early Middle Ages’. In The Black Sea, Paphlagonia, Pontus and Phrygia in Antiquity. Aspects of archaeology and ancient history, ed. G.R. Tsetskhladze (Oxford: BARArcheopress, 2012): 273-84.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

-

Yazarlar

Fatma Bağdatlı Çam Bu kişi benim

Ali Bora Bu kişi benim

Handan B. Altunkayalıer Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi

1 Ocak 2019

Gönderilme Tarihi

-

Kabul Tarihi

-

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Sayı: 24

IZ

https://izlik.org/JA22LB24RS

APA

Bağdatlı Çam, F., Bora, A., & Altunkayalıer, H. B. (2019). Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, 24, 169-188. https://izlik.org/JA22LB24RS

AMA

1.Bağdatlı Çam F, Bora A, Altunkayalıer HB. Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler. TÜBA-AR. 2019;(24):169-188. https://izlik.org/JA22LB24RS

Chicago

Bağdatlı Çam, Fatma, Ali Bora, ve Handan B. Altunkayalıer. 2019. “Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 24: 169-88. https://izlik.org/JA22LB24RS.

EndNote

Bağdatlı Çam F, Bora A, Altunkayalıer HB (01 Ocak 2019) Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi 24 169–188.

IEEE

[1]F. Bağdatlı Çam, A. Bora, ve H. B. Altunkayalıer, “Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler”, TÜBA-AR, sy 24, ss. 169–188, Oca. 2019, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22LB24RS

ISNAD

Bağdatlı Çam, Fatma - Bora, Ali - Altunkayalıer, Handan B. “Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi. 24 (01 Ocak 2019): 169-188. https://izlik.org/JA22LB24RS.

JAMA

1.Bağdatlı Çam F, Bora A, Altunkayalıer HB. Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler. TÜBA-AR. 2019;:169–188.

MLA

Bağdatlı Çam, Fatma, vd. “Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler”. TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi, sy 24, Ocak 2019, ss. 169-88, https://izlik.org/JA22LB24RS.

Vancouver

1.Fatma Bağdatlı Çam, Ali Bora, Handan B. Altunkayalıer. Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler. TÜBA-AR [Internet]. 01 Ocak 2019;(24):169-88. Erişim adresi: https://izlik.org/JA22LB24RS

Yayıncı

34406
https://tuba.gov.tr/tr/

Vedat Dalokay Caddesi No: 112 Çankaya 06670 ANKARA

tuba-ar@tuba.gov.tr
(+90) (212) 219 16 60

34410

^{TÜBA-AR Türkiye Bilimler Akademisi Arkeoloji Dergisi / Turkish Academy of Sciences Journal of Archaeology (TÜBA-AR), dergide yayımlanan makalelerde ifade edilen görüşleri resmî olarak benimsememekte ve derginin basılı ya da çevrim içi sürümlerinde yer alan herhangi bir ürün veya hizmet reklamı konusunda garanti vermemektedir. Yayımlanan makalelerin bilimsel ve hukuki sorumluluğu yazar(lar)a aittir.}

^{Makalelerle birlikte gönderilen resim, şekil, tablo vb. materyaller özgün olmalı ya da daha önce yayımlanmışlarsa, hem basılı hem de çevrim içi sürümlerde yayımlanmak üzere eser sahibinden alınmış yazılı izinle birlikte sunulmalıdır. Yazar(lar), dergide yayımlanan çalışmalarının telif hakkını saklı tutar. Makale dergide yayımlandığında, mali haklar ve umuma iletim hakları, işleme, çoğaltma, temsil, basım, yayın ve dağıtım hakları TÜBA’ya devredilecektir. Yayımlanan tüm içeriklerin (metin ve görsel materyaller) telif hakları dergiye aittir. Dergide yayımlanmak üzere kabul edilen makaleler için telif hakkı ya da başka bir ad altında ödeme yapılmaz ve yazar(lar)dan makale işlem ücreti alınmaz; ancak yeniden baskı (reprint) talepleri yazarın sorumluluğundadır.}

^{Bilimsel bilgi ve araştırmalara küresel açık erişimi teşvik etmek amacıyla TÜBA, çevrim içi olarak yayımlanan tüm içeriklerin (aksi belirtilmedikçe) okuyucular, araştırmacılar ve kurumlar tarafından serbestçe kullanılmasına izin vermektedir. Bu kullanım, eserin kaynağının belirtilmesi koşuluyla ve ticari amaç dışında, herhangi bir değişiklik yapılmaksızın}^{Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) Uluslararası Lisansı}^{kapsamında mümkündür. Ticari kullanım veya lisans istisnaları ile ilgili izinler için lütfen dergi ile iletişime geçiniz.}

Amastrİs Amasra Antİk KentİNDE Arkeolojİk Tespİtler

Öz

Anahtar Kelimeler

ARCHAEOLOGICAL EXPLORATIONS IN ANCIENT CITY OF AMASTRIS AMASRA

Öz

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

IZ

Kaynak Göster