BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Terane Heşimova

doi:10.59182/tudad.1499086

BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME

Öz

Özet Bağımsızlık dönemi Özbek şiiri konu, içerik, toplumsal, millî-ideolojik açıdan büyük önem arzetmektedir. 20. yüzyılın başlarında Özbek edebiyatının marifetçilik dönemi adlanan aydınlanma döneminde nasıl halkın eğitilmesine, köküne, millî kimliyine sahib çıkılmasına, birlik ve beraberliği kazanmak adına çaba harcadıkları gibi, bağımsızlık dönemi edebiyatı, şiiri de aynı özü taşımış oldu. Edebiyatın, şiirin özgürleştiği, millî konuların öne geçtiği bağımsızlık döneminin şiiri ayrılıkta birkaç önemli konular üzerinden şekillenmiş oldu. Toplumda millî uyanışı başlatmak için bilinçli sanat aracılığıyla harekete geçen Özbek şairleri halkını aydınlatmak için özgürlük, vatan, millet, tarih, ulusal-kültürel, birlik konularını şiirlerinin ana muhtevasına dönüştürdüler. Bağımsızlık dönemi şiirinde Özbek millî kimliğinin inşasında merkezi roller üstlenmiş tarihi kahramanların, şanı dünyayı almış liderlerin yeniden canlandırılması da Özbek kimliğinin yeniden tanımlanmasında önemli rol oynadı. “Bağımsızlık Dönemi Özbek Şiiri; Millî Konular Açısından Değerlendirme” başlıklı makalede Özbek Şiirinde Bağımsızlık dönemi kadın şairlerin sanatında vatan-millet konusu, ayrıca Özbek şairi Halime Hudayberdiyeva`nın sanatında vatanseverlik ahlâkı, bağımsızlık dönemi Özbek kadın şairlerin sanatında vatanın kutsallığı, bağımsızlık dönemi Özbek şiirinde Türk birliği ve Türkistanlılık konuları ele alınmaktadır. Bağımsızlık sonrası Özbek edebiyatında vatan-millet konularında şiirler yazan pek çok kadın şairler bilinmektedir. Makalede Özbek kadın şairleri Halime Hudayberdiyeva, Farida Afröz, Gülçehra Corayeva, Hosiyat Babomuradova gibi milletsever şairlerin milletinin, halkının tarihini, millî varlığını, atalarının izlerini, kültürünü, yurtseverlik, vatanseverlik ahlâkını şiirlerinin ana gayesine dönüştürmesinden bahsolunur. Aynı zamanda Özbek halkının cesur millî şairleri Rauf Parfi`nin, Erkin Vahidov`un, Mirza Gencebay`ın, Dedehan Hasan`ın sanatında Türk birliği, Türkistan konusu incelenmektedir.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Merhaba. "Bağımsızlık Dönemi Özbek Şiiri; Milli Konular Açısından Değerlendirme" başlıklı makalemi Sizlere gönderirİm. İnşallah, gerekli aşamalardan geçerek yayınlanır. Önceden Sizlere teşekkürlerimi ve emeklerinizden dolayı minnetdarlık dileklerimi iletirim. SELAM VE SAYGILARIMLA

Kaynakça

Babahan, Ş; İbrahimova, Ş. (2013). 20. yüzyıl Özbek şiirinde bahar, “Kardeş Kalemler” dergisi, sayı 75 Cavid, H. (2020). Kadın şiiri, “Edebiyat” gazeti, s. 1
Doğan, S. (2015). Türkistan millî özgürlük mücadelesinde Dedehan Hasan`ın yeri ve önemi, “Türk Dünyası Araştırmaları” dergisi, sayı 218, s. 179-197
Heşimova, T. (2019). Millî meseleler bağlamında bağımsızlık dönemi Azerbaycan-Özbek sanatsal ilişkileri, Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Yayınları, s 256
Kahhar, T. (2000). “Özbek Edebiyatı II”, Başlangıçtan günümüze kadar Türkiye dışındaki Türk edebiyatları antolojisi (nesir-nazım), Cilt 15, II, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları
Kocaoğlu, T. (1996). “Çağdaş Özbek şiiri.” “Turk Dünyası dil ve edebiyat” dergisi, Sayı 1, ss. 3-53.
Мухаммедовa, С(2016). “Особенности современной узбекской и азербайджанской поэзии”, Ташкент,Экстериум пресс, стр 112-128
Oba, E. (2014). Bağımsızlık devri Özbek edebiyatı Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 9/3 p. 997-1008
Özbay, H. (1995). Günümüz Özbek şairleri antolojisi. Kültür Bakanlığı Yayınları. Türk dünyası edebiyatı, 310 s. Öztürk, F. (2018). Halime Hudayberdiyeva`nın şiirlerinde kadın, The Journal of Turkic Language and Literature Surveys (TULLIS), ss 35-51

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer), Türk Dünyası Çalışmaları

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Terane Heşimova ^*
0000-0001-6823-037X
Azerbaijan

Yayımlanma Tarihi

31 Temmuz 2024

Gönderilme Tarihi

10 Haziran 2024

Kabul Tarihi

29 Temmuz 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 7 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.59182/tudad.1499086

IZ

https://izlik.org/JA38UD49CH

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Heşimova, T. (2024). BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, 7(3), 255-270. https://doi.org/10.59182/tudad.1499086

AMA

1.Heşimova T. BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME. TÜDAD. 2024;7(3):255-270. doi:10.59182/tudad.1499086

Chicago

Heşimova, Terane. 2024. “BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 (3): 255-70. https://doi.org/10.59182/tudad.1499086.

EndNote

Heşimova T (01 Temmuz 2024) BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7 3 255–270.

IEEE

[1]T. Heşimova, “BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME”, TÜDAD, c. 7, sy 3, ss. 255–270, Tem. 2024, doi: 10.59182/tudad.1499086.

ISNAD

Heşimova, Terane. “BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 7/3 (01 Temmuz 2024): 255-270. https://doi.org/10.59182/tudad.1499086.

JAMA

1.Heşimova T. BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME. TÜDAD. 2024;7:255–270.

MLA

Heşimova, Terane. “BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME”. Uluslararası Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi, c. 7, sy 3, Temmuz 2024, ss. 255-70, doi:10.59182/tudad.1499086.

Vancouver

1.Terane Heşimova. BAĞİMSİZLIK DÖNEMİ ÖZBEK ŞİİRİ; MİLLÎ KONULAR AÇISINDAN DEĞERLENDİRME. TÜDAD. 01 Temmuz 2024;7(3):255-70. doi:10.59182/tudad.1499086