AN ANALYSIS OF NERIMAN NÜZHET’S POEMS IN THE RÜBAB JOURNAL

Öz

Many writers in Turkish literature have seen their work confined to the pages of journal and newspapers. One of these is Neriman Nüzhet. She published works in various genres, including poetry, essays and articles, in journals such as Rübab, Kadınlar Dünyası and Yeni Şark. Despite this, no comprehensive, in-depth study of Neriman Nüzhet has been found. While the author's name has been mentioned in a few studies, her work has not been analysed. Analysing the author's poetry would provide insight into the literary output of a female poet and contribute to a better understanding of the literature of the period. The poet published nineteen poems and three essays in Rübab. This study transcribes and analyses these poems in terms of both content and form, focusing on those published in the journal between 9 February 1327 (22 February 1912) and 2 Kânûn-i sâni 1329 (15 January 1914). Regarded as a representative of the Fecr-i Âti literary movement, Neriman Nüzhet primarily addressed personal themes, such as evening hours, still waters, and the sense of sorrow evoked by such moments in her Rübab poems. However, following the Balkan catastrophe, a national sentiment prevailed in her poetry. This study highlights the changes in her poetry in terms of both content and form.

Anahtar Kelimeler

• Modern Turkish Poetry
• Neriman Nüzhet
• Rübab Journal
• Fecr-i Âti

NERİMAN NÜZHET’İN RÜBAB DERGİSİNDEKİ ŞİİRLERİ ÜZERİNE BİR İNCELEME

Öz

Türk edebiyatında eserleri dergi ve gazete sayfalarında kalmış pek çok yazar mevcuttur. Bunlardan biri de Neriman Nüzhet’tir. Neriman Nüzhet, Rübab başta olmak üzere Kadınlar Dünyası, Yeni Şark gibi mecmualarda şiir, deneme, makale gibi farklı türlerde eserler yayımlamıştır. Buna rağmen Neriman Nüzhet’in eserleri üzerine geniş ve doyurucu bir çalışmaya rastlanmamıştır. Birkaç çalışmada yazarın ismi zikredilmiş ancak eserleri incelenmemiştir. Yazarın şiirlerinin incelenmesi bir yandan bir kadın şairin edebî verimleri hakkında bilgi verirken diğer yandan dönem edebiyatının daha iyi anlaşılmasına katkı sunacaktır. Şair Rübab’da on dokuz şiir ve üç deneme yayımlamıştır. Çalışmada şairin 9 Şubat 1327 (22 Şubat 1912) – 2 Kânûn-i sâni 1329 (15 Ocak 1914) tarihleri arasında Rübab dergisinde yayımlanan şiirleri Latin harflerine aktarılmış, şiirler içerik ve biçim açısından incelenmiştir. Fecr-i Âti edebiyatının temsilcileri arasında gösterilen Neriman Nüzhet Rübab’daki şiirlerinin büyük bir kısmında akşam vakitlerini, durgun suları, bu anların uyandırdığı elem duygusu gibi ferdî konuları anlatmış, Balkan faciasından sonraki şiirlerinde ise millî bir duyuş hâkim olmuştur. Çalışmada, şiirlerdeki değişim içerik ve biçim açısından dikkatlere sunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Modern Türk Şiiri
• Neriman Nüzhet
• Rübab Dergisi
• Fecr-i Âti.

Teşekkür

Metnimi okuyan ve kıymetli katkılar sunan Prof. Dr. Hülya ERAYDIN ARGUNŞAH hocama teşekkür ederim.

Kaynakça

1. Ahmet Haşim (2017). Akşam. Bütün şiirleri. (Haz. İnci Enginün - Zeynep Kerman). Dergâh Yayınları.
2. Ahmet Haşim (2017). Son Saat. Bütün şiirleri. (Haz. İnci Enginün - Zeynep Kerman). Dergâh Yayınları.
3. Asiltürk, B. (2006). Ahmet Haşim’in kızıl lisanı. Kitap-lık, 95, 83-85.
4. Asiltürk, B. (2018). Hilesiz terazi. Yapı Kredi Yayınları.
5. Ay, T. (1934). Türk kadın şairleri. Universum Matbaası.
6. Ayvazoğlu, B. (2021). Güller kitabı. Kapı Yayınları.
7. Bachelard, G. (2023). Su ve düşler. (Çev. Z. Bengü). Ketebe Yayınları.
8. Bodei, R. (2008). Güzelin biçimleri. (Çev. D. Kundakçı). Dost Kitabevi Yayınları.

9. Çelik, A. Y. (2021). Yeni Şark gazetesi (inceleme ve seçilmiş metinler)[Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Hacettepe Üniversitesi.
10. Çetişli, İ. (2014). Batı edebiyatında edebî akımlar. Akçağ Yayınları.
11. Güven, G. (2014). Tanpınar’dan ders notları. (Haz. Hayri Ataş). Dergâh Yayınları.
12. Kaplan, M. (2017). Türk edebiyatı üzerinde araştırmalar 1. Dergâh Yayınları.
13. Kefeli, E. (2014). Batı edebiyatında akımlar. Dergâh Yayınları.
14. Koçak, A. & Günaltay Başak, M. (2023). Kutlu annenin çiçek dünyasındaki kutlu yansımaları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, (Ö13), 741-754. DOI: 10.29000/rumelide.1379216.
15. Koçak, A. ve Gürçay, S. (2015/4). Soyluluk çiçeği “erguvan”a kültürel bir inceleme, folklor/edebiyat, 21(84), 33-44.
16. Nemutlu, Ö. (2021). Ahenk ve Yeni Şark gazetelerindeki hikâye ve romanlarıyla Hadiye Hümeyra, İzmir’de iz bırakmış öncü kadın yazarlar içinde. (Ed. Şerife Çağın). Ege Üniversitesi Yayınları.
17. Neriman Nüzhet (10 Teşrinievvel 1329 / 23 Ekim 1913). Hazan ve akşam. Rübab, II. (78), 479.
18. Neriman Nüzhet (13 Kânunuevvel 1328 / 26 Aralık 1912). Akşamlar. Rübab, II. (43), 45.
19. Neriman Nüzhet (14 Teşrinievvel 1337 / 14 Ekim 1921). İstanbul muhabiremizden [Kadınlık Sütunu]. Yeni Şark, (12), 3.
20. Neriman Nüzhet (16 Mayıs 1329 / 29 Mayıs 1913). Elem safhaları. Rübab, II. (60), 273.
21. Neriman Nüzhet (16 Şubat 1327 / 29 Şubat 1912). Akşamın münâcâtı. Rübab, I. (4), 32.
22. Neriman Nüzhet (17 Mayıs 1328 / 30 Mayıs 1912). Suların şiiri. Rübab, I. (18), 194.
23. Neriman Nüzhet (17 Teşrinisani 1337 / 17 Kasım 1921). İstanbul muhabiremizden [Kadınlık Sütunu]. Yeni Şark, (46), 3.
24. Neriman Nüzhet (18 Nisan 1329 / 1 Mayıs 1913). Endişe. Rübab, II. (56), 204.
25. Neriman Nüzhet (18 Temmuz 1329 / 31 Temmuz 1913). Kamerin hatıraları. Rübab, II. (69), 332.
26. Neriman Nüzhet (19 Temmuz 1328 / 1 Ağustos 1912). Nisyân. Rübab, I. (28), 322.
27. Neriman Nüzhet (2 Kânûnusâni 1329 / 15 Ocak 1914). Ben. Rübab, II. (89), 654.
28. Neriman Nüzhet (20 Haziran 1329 / 3 Temmuz 1913). Hazan akşamı. Rübab, II. (65), 350.
29. Neriman Nüzhet (20 Şubat 1329 / 5 Mart 1914). Marmara’nın geceleri. Rübab, III. (105), 73.
30. Neriman Nüzhet (20 Teşrinievvel 1337 / 20 Ekim 1921). İstanbul muhabiremizden [Kadınlık Sütunu]. Yeni Şark, (18), 3.
31. Neriman Nüzhet (21 Haziran 1328 / 4 Temmuz 1912). Serap vakitleri. Rübab, I. (23), 250.
32. Neriman Nüzhet (21 Mart 1329 / 3 Nisan 1913). Hücum günü. Rübab, C. II. (52), 136.
33. Neriman Nüzhet (26 Nisan 1328 / 9 Mayıs 1912). Akşam. Rübab, I. (15), 158.
34. Neriman Nüzhet (3 Nisan 1329 / 16 Nisan 1913). Şarkın ruhu. Rübab, II. (54), 166.
35. Neriman Nüzhet (5 Nisan 1328 / 18 Nisan 1912). Sabah. Rübab, I. (11), 102.
36. Neriman Nüzhet (6 Eylül 1328 / 19 Eylül 1912). Menekşe göl. Rübab, I. (35), 399.
37. Neriman Nüzhet (7 Haziran 1328 / 20 Haziran 1912). Son saat. Rübab, I. (21), 225.
38. Neriman Nüzhet (7 Mart 1329 / 20 Mart 1913). Akşam ve hilal. Rübab, II. (50), 108.
39. Neriman Nüzhet (8 Mart 1328 / 21 Mart 1912). Gün sonu. Rübab, I. (7), 56.
40. Neriman Nüzhet (9 Ağustos 1328 / 22 Ağustos 1912). Bahara. Rübab, I. (31), 353.
41. Neriman Nüzhet (9 Şubat 1327 / 22 Şubat 1912). Mesâ-yı şitâ. Rübab, I. (3), 23.
42. Okay, M. O. (2013). Batılılaşma devri Türk edebiyatı. Dergâh Yayınları.
43. Özer, A. K. (2024). Evrensel bir sembol olarak lotus çiçeğinin eski Uygur metinlerindeki durumu. Çukurova Üniversitesi Türkoloji Araştırmaları Dergisi, 9(2), 1016-1040.
44. Polat, N. H. (2005). Rübab Mecmuası ve II. Meşrutiyet dönemi Türk kültür, edebiyat hayatı. Akçağ Yayınları.
45. Polat, P. D. N. H. (2003). II. Meşrutiyet devri Türk kültür, edebiyat ve basın hayatının bir yansıtıcısı olarak Rübap dergisi. Türklük Bilimi Araştırmaları, 14, 7-41. https://izlik.org/JA68XA56KW.
46. Uraz, M. (1941). Kadın şairlerimiz I- kadın şair ve muharrirlerimiz. Tefeyyüz Kitabevi.
47. URL 1: https://www.osmanlicasozlukler.com/resimlikamus/tafsil-532198-gf3.html (Erişim Tarihi: 04.03.2025).
48. URL 2: https://www.nisanyansozluk.com/kelime/g%C3%BBr (Erişim Tarihi: 04.03.2025).
49. URL 3: https://www.nisanyansozluk.com/kelime/erganun (Erişim Tarihi: 05.14.2025).
50. Yarın, 2 Şubat 1338 (2 Şubat 1922).
51. Yılmaz, S. (2009). Devrin kadın edebiyatına katkısı bakımından kadınlar dünyası dergisi [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. İstanbul Üniversitesi.