Osmanlı Devleti’nde Alman Protestan Misyonerler Tarafından Açılan Diyakonez Okulu (Talitha Kumi Kız Okulu)
Öz
Misyonerlik hareketi kuvvetli bir Hıristiyan topluluğu kurmak, Hıristiyan olmayanlara Hıristiyanlığı telkin ederek, İncil’i bilmeyenlere öğretmek, Hıristiyan dinini doğuda yaymak olarak ortaya çıkmıştır. Bunun için de misyonerler gittikleri her yerde kiliselerini kurarak halkı Hıristiyanlığa davet etmeye çalışmışlar ve bu gayretli çalışmaları neticesinde 19 ve 20. yüzyılları kendileri için altın çağ haline getirmişlerdir. Sahip olduğu geniş topraklarda, değişik etnik köken ve dini inanca sahip unsurları bir arada idare eden Osmanlı Devleti, misyonerler tarafından zengin bir faaliyet sahası olarak değerlendirilmiştir. Farklı dinden ve ırktan insanları barındırmasının yanı sıra Osmanlı Devleti’nin sahip olduğu toprakların bir kısmının Hz. İsa ve havarilerin yaşadığı topraklar olması, bu topraklarda Hıristiyan hâkimiyetini arzulayan misyoner örgütlerinin Osmanlı Devleti’nde, diğer yerlere oranla çok daha geniş bütçe ve daha fazla sayıda personelle misyonerlik faaliyeti yürütmelerine sebep olmuştur. 19. yüzyılın ortalarından itibaren Osmanlı topraklarına gelen Alman misyonerleri öncelikle kültürel etkinlik kurmaya çalışmışlardır. Bir yandan dini çalışmalarda bulunmuşlar diğer yandan başta İstanbul olmak üzere İzmir, Beyrut, Kudüs, Maraş, Elazığ, Urfa, Selanik’te eğitim kurumları, yetimhaneler ve hastaneler açmışlardır. Çalışmamızda; Alman Misyoner Theodor Fliedner‘in 1836 yılında kurmuş olduğu Kiserswerther Diyakonez Enstitüsü tarafından açılmış olan; iş, eğitim ve sağlık alanlarının tamamında faaliyet gösterecek bayanlar yetiştiren bir konsepte sahip olması itibarı ile dünyada bir ilk özelliğe sahip Talitha Kumi okulu işlenecektir. Talitha Kumi Kız Okulu ve okula bağlı olarak faaliyet gösteren Arap diyakonez okulu, öğretmen okulu, ilköğretim okulu ve kreşiyle Osmanlı Devleti’nde faaliyet gösteren en etkili kurumlar arasında yer almıştır.
Anahtar Kelimeler
Yakınçağ tarihi, Osmanlı Devleti, Misyonerlik, Kaiserswerther Diakonissen, Talitha Kumi, Modern history, Ottoman Empire, Missionary, Kaiserswerther
Diaconesis School Opened By German Protestan Missionaries in the Ottoman State (Talitha Kumi Girls' School)
Öz
The missionary movement emerged as to establish a strong Christian community, to inculcate Christianity to non-Christians, to teach the Bible to those who do not know, and to spread the Christian religion in the east. For this reason, missionaries tried to invite the people to this religion by establishing their religious churches wherever they went, and as a result of their diligent efforts, they made the 19th and 20th centuries a golden age for them. The Ottoman Empire, which ruled together the elements of different ethnic origins and religious beliefs in its vast lands, was evaluated as a rich field of activity by the missionaries. In addition to hosting people of different religions and races, some of the lands owned by the Ottoman Empire belonged to being the lands where Jesus and the apostles lived, the missionary organizations that wanted Christian domination in these lands led to the missionary activities in the Ottoman Empire with a much larger budget and more personnel compared to other places. German missionaries who came to the Ottoman lands from the middle of the 19th century tried to establish cultural activities first. On the one hand, German Missionaries carried out religious studies, on the other hand, they opened educational institutions, orphanages and hospitals in Istanbul, Izmir, Beyrut, Kudüs (Jerusalem), Maraş, Elazig, Urfa, Selanik (Thessaloniki). This paper deal with Talitha Kumi Girls' School; which founded in 1836 by the German Missionary Theodor Fliedner, the Kiserswerther Diaconesis Institute was opened in Jerusalem. It’s the first in the world has a concept that trains women who will operate in the fields of business, education and health has been discussed. Talitha Kumi Girls' School was one of the most influential institutions which operating Arab diaconesis school, teacher's school, primary school and nursery in the Ottoman Empire.
Anahtar Kelimeler
Modern history, Ottoman Empire, Missionary, Kaiserswerther
