Öğretmen Adaylarının Din Kavramına İlişkin Geliştirdikleri Metaforların İncelenmesi

Yıl 2025, Sayı: 20, 163 - 205, 31.12.2025

Nusrettin Yılmaz

https://doi.org/10.53112/tudear.1743164

Öz

Bu çalışma, öğretmen adaylarının “din” kavramına ilişkin metaforik algılarını incelemeyi ve bu algıların din eğitimi ile öğretmen yetiştirme programları açısından potansiyelini araştırmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden fenomenolojik (olgubilim) desenin kullanıldığı araştırmanın çalışma grubunu, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında bir devlet üniversitesinin Sınıf Öğretmenliği Programı’nda öğrenim gören 52 dördüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Yarı yapılandırılmış görüşme formlarıyla toplanan veriler, içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Araştırma bulguları, öğretmen adaylarının din kavramına ilişkin 34 farklı metafor geliştirdiğini ve bu metaforların “yol gösterici/rehber”, “ilahi düzen, evren ve doğa”, “koruma, güvenlik ve aile”, “yaşam kaynağı ve temel ihtiyaç”, “adalet ve denge”, “bilgi ve hikmet”, “umut ve şifa”, “bağ kurma ve sorumluluk” ile “varoluş, öz ve anlam” şeklinde 9 kategoride sınıflandırılabileceğini göstermektedir. “Ağaç, su, yol, aile ve meyve” gibi metaforlar, dinin çok boyutlu bir olgu olarak algılandığını yansıtmaktadır. “Yol gösterici/rehber” kategorisinin en yüksek frekansa sahip olması, dinin; hayatta yön belirleyici bir unsur olarak görüldüğünü ortaya koyarken; “aile, anne, baba” gibi metaforlar koruyucu ve güven verici yönüne, “su, oksijen, ağaç” gibi metaforlar ise yaşamsal bir ihtiyaç olarak algılandığına işaret etmektedir. Cinsiyet temelinde, kadın adayların “aile, anne” gibi duygusal metaforları, erkek adayların ise “kale, pusula” gibi yapısal metaforları tercih etmesi dikkat çekicidir. Çalışma, metaforların din eğitiminde soyut kavramları somutlaştırmada etkili bir araç olduğunu vurgulamakta ve öğretmen yetiştirme programlarında bu yaklaşımın kullanılmasının pedagojik katkı sağlayacağını öne sürmektedir. Araştırma, din eğitiminde metafor temelli yöntemlerin geliştirilmesine yönelik literatürdeki eksikliği gidermeye katkı sunarken, bu alandaki çalışmaların artırılmasının bilgi birikimini zenginleştireceğini savunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Din , din eğitimi , metaforik algı , sınıf öğretmeni adayları

Etik Beyan

Araştırma için Erzincan Binali Yıldırım Üniversitesi İnsan Araştırmaları Eğitim Bilimleri Etik Kurulu’ndan 28/02/2025 tarihli ve 02/05 sayılı etik kurul onayı alınmıştır.

Investigation of the Metaphors Developed by Teacher Candidates About the Concept of Religion

Öz

This study aims to examine pre-service teachers’ metaphorical perceptions of the concept of “religion” and to explore the potential of these perceptions in the context of religious education and teacher training programs. The research employs a phenomenological design, one of the qualitative research methods, and its study group consists of 52 fourth-year students enrolled in the Elementary Education Program of a public university during the 2024-2025 academic year. Data were collected through semi-structured interview forms and analyzed using content analysis. The findings reveal that pre-service teachers developed 34 different metaphors related to the concept of religion, which could be categorized into nine themes: “guidance and direction,” “divine order, the universe, and nature,” “protection, security, and family,” “source of life and basic needs,” “justice and balance,” “knowledge and wisdom,” “hope and healing,” “connection and responsibility,” and “existence, essence, and meaning.” Metaphors such as “tree,” “water,” “path,” “family,” and “fruit” reflect an understanding of religion as a multifaceted phenomenon. The category of “guidance and direction” emerged as having the highest frequency, indicating that religion is perceived as a guiding force in life. On the other hand, metaphors like “family,” “mother,” and “father” emphasize its protective and reassuring aspects, while metaphors such as “water,” “oxygen,” and “tree” highlight its perception as an essential life need. Notably, a gender-based difference was observed in metaphor preferences: female participants tended to choose emotionally laden metaphors such as “family” and “mother,” whereas male participants favored structural metaphors like “fortress” and “compass.” The study underscores that metaphors serve as an effective tool for concretizing abstract concepts in religious education, proposing that integrating this approach into teacher training programs can provide pedagogical benefits. By addressing the gap in the literature regarding metaphor-based methods in religious education, this research contributes to the field and advocates for expanding such studies to enhance collective knowledge in this area.

Anahtar Kelimeler

Religion , Religious Education , Metaphoric Perception , Classroom Teacher Candidates , Qualitative Work

Etik Beyan

Ethical approval for the research was obtained from the Erzincan Binali Yıldırım University Human Research Education Sciences Ethics Committee, dated 28/02/2025 and numbered 02/05.

Kaynakça

• Açar, D., Kaya, G., & Güneş, G. (2017). Özel gereksinimli bireyler hakkındaki görüşlere ilişkin metafor çalışması. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 16(62), Article 62. https://doi.org/10.17755/esosder.284397
• Afacan, Ö. (2011). Fen bilgisi öğretmen adaylarının “fen” ve “fen ve teknoloji öğretmeni” kavramlarına yönelik metafor durumları. Education Sciences, 6(1), Article 1. https://dergipark.org.tr/tr/pub/nwsaedu/issue/19821/212207
• Ahkemoğlu, H. (2016). A study on metaphorical perceptions of EFL learners regarding foreign language teachers. International Journal of Language Academy, 4(11), 10-10. https://doi.org/10.18033/ijla.404
• Akyol, C., & Kızıltan, Ö. (2019). Öğretmen adaylarının kültür kavramına ilişkin metaforları. Gazi Üniversitesi Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 39(2), 937-961. https://doi.org/10.17152/gefad.441751
• Aladağ, S., & Kuzgun, M. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının ‘değer’ kavramına ilişkin metaforik algıları. Sakarya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, Article 29.
• Altıntaş, S., & Görgen, İ. (2021). Türkiye’de temel eğitimde program geliştirme ve değerlendirmeye ilişkin metaforik algılar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(1), Article 1. https://doi.org/10.17679/inuefd.800202
• Altun, S. A., & Apaydın, Ç. (2013). Kız ve erkek öğretmen adaylarının “eğitim” kavramına ilişkin metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 3(3), 329-354.
• Arslan, E. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (51), 395-407. https://doi.org/10.30794/pausbed.1116878
• Arslan, M. M., & Bayrakçı, M. (2006). Metaforik düşünme ve öğrenme yaklaşımının eğitim-öğretim açısından incelenmesi. Millî Eğitim, 171, 100-108.
• Artuğ, M., & Yangil, M. K. (2023). Türkçe öğretmenlerinin saygı kök değerine karşı metaforik algıları. RumeliDE Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 34, Article 34. https://doi.org/10.29000/rumelide.1316126
• Atik, K., Bardakoğlu, A., Kırca, C., Polat, S., & Toksarı, A. (1997). İslâmî kavramlar. Sema Yazar Gençlik Vakfı Yayınları.
• Aybey, S. (2022). Gençlik dönemi problemleri karşısında din eğitimi. Pamukkale Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9(3), Article 3. https://doi.org/10.17859/pauifd.1187261
• Aydın, E., & Sulak, S. (2015). Sınıf öğretmeni adaylarının “değer” kavramına yönelik metafor algıları. Bartın University Journal of Faculty of Education, 4(2), Article 2. https://doi.org/10.14686/buefad.v4i2.5000148420
• Aydın Gürler, S. (2023). Sınıf öğretmeni adaylarının sürdürülebilir kalkınma farkındalıkları ve ‘doğal kaynaklar’ kavramına yönelik metaforik algıları. Yaşadıkça Eğitim, 37(2), Article 2. https://doi.org/10.33308/26674874.2023372414
• Aydın, İ. S., & Pehli̇van, A. (2010). Türkçe öğretmeni adaylarının “öğretmen” ve “öğrenci” kavramlarına ilişkin kullandıkları metaforlar. Turkish Studies, 5.
• Aydın, M. (1987). Din felsefesi (1. baskı). Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Aydın, M. S. (2018). Açık toplumda din eğitimi (2. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Aykaç, N., & Çelik, Ö. (2014). Öğretmenlerin ve öğretmen adaylarının eğitim programına ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması. Eğitim ve Bilim, 39(173), Article 173. https://egitimvebilim.ted.org.tr/index.php/EB/article/view/2161
• Bahçekapılı, M. (2011). Din ve ahlâk eğitiminin ergenlerin kişilik gelişimine katkısı. Değerler Eğitimi Dergisi, 9(22), Article 22.
• Ben-Peretz, M., Mendelson, N., & Kron, F. W. (2003). How teachers in different educational contexts view their roles. Teaching and Teacher Education, 19(2), 277-290. https://doi.org/10.1016/S0742-051X(02)00100-2
• Bilgin, B. (1988). Eğitim bilimi ve din eğitimi. A.Ü. İlahiyat Fak. yayınları.
• Bilgin, B. (2001). Türkiye’de din ve laiklik. Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 42 (1-4), Article 1-4.
• Bilgin, B. & Selçuk, M. (1997). Din öğretimi (3. baskı). Gün Yayıncılık.
• Botha, E. (2009). Why metaphor matters in education. South African Journal of Education, 29(4), 431-444. https://doi.org/10.15700/saje.v29n4a287
• Büyüköztürk, S. (2020). Sosyal Bilimler için veri analizi el kitabı: İstatistik, araştırma deseni, SPSS uygulamaları ve yorum istatistik. Pegem Akademi.
• Can, H. C., Işım, A. T., & Zorba, E. (2022). Beden eğitimi öğretmen ve öğretmen adaylarının öğretim modelleri algısı: Metafor analizi. Milli Eğitim Dergisi, 51(235), Article 235. https://doi.org/10.37669/milliegitim.901873
• Cebeci, S. (1996). Din eğitimi, bilimi ve Türkiye’de din eğitimi (1. baskı). Akçağ Yayınları.
• Cengiz, İ. Y., & Ekici, G. (2019). Biyoloji öğretmen adaylarının biyoloji eğitimi laboratuvar dersine ilişkin metaforik algılarının incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), Article 18. https://doi.org/10.26466/opus. 538351
• Ceri̇t, Y. (2008a). Öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin müdür kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), 693-712.
• Cerit, Y. (2008b). Öğretmen kavramı ile ilgili metaforlara ilişkin öğrenci, öğretmen ve yöneticilerin görüşleri. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(4), Article 4. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26110/275093
• Cilacı, O. (1990). Günümüzde din inancı ve din eğitimi. Necmettin Erbakan Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 3(3), Article 3.
• Coşkun, M. K. (2019). Din kültürü ve ahlak bilgisi öğretmen adaylarının benimsedikleri eğitim felsefeleri. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), Article 1. https://doi.org/10.18506/anemon.418468
• Creswell, J. W. (2018). Nitel araştırma yöntemleri beş yaklaşıma göre nitel araştırma ve araştırma deseni [Qualitative inquiry and research design: Choosing among five approaches]. M. Butun & S. B. Demir (Edt.). Siyasal Kitabevi.
• Çakmak, F. (2021). Öğretmen adayları ve öğretmenlerin öğretmenlik ile ilgili metaforik algılarının incelenmesi. Bayburt Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(31), 219-251. https://doi.org/10.35675/befdergi.726660
• Çakmak-İgalçı, E. E. (2023). İslamî ilimler 3. sınıf öğrencilerinin ahlâkî olgunluk kavramına dair oluşturduğu metaforların incelenmesi (Develi İslamî İlimler Fakültesi örneği). Süleyman Demirel Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 51, 177-197. https://doi.org/10.59149/sduifd.1278785
• Çapcıoğlu, F. (2023). İlahiyat fakültesi son sınıf öğrencilerinin, “eğitim” ve “din” kavramlarına yönelik metaforik algıları. İslami Araştırmalar, Journal of Islamic Research, 34(1), 74-99.
• Çekin, A. (2013). Din ve eğitimin toplumsal yönü üzerine değerlendirmeler. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 2(2), 36-48.
• Çelik, Ö., & Aslan Çelik, M. (2017). Sınıf öğretmenlerinin ve öğretmen adaylarının bir meslek olarak sınıf öğretmenliğine ilişkin metaforik algılarının karşılaştırılması. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 19(1), Article 1.
• Çelikten, M. (2006). Kültür ve öğretmen metaforları. Erciyes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 1(21), Article 21.
• Dağcı, A. (2021). Duaya ilişkin algılar: Metaforik bir araştırma. Darulfunun İlahiyat, 32(1), Article 1.
• Dağcı, A. & Kartopu, S. (2017). Üniversite öğrencilerinin Kur’an-ı Kerim’e yönelik algıları: Müslüman-Türk örneklem üzerine metaforik bir araştırma. Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6(12), Article 12.
• Dedebali, N. C. (2020). Analysis of digital literacy and metaphoric perceptions of teacher candidates. International Journal of Educational Methodology, 6(1), 135-145. https://doi.org/10.12973/ijem.6.1.135
• Değirmenci, Y. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının “doğal afet” kavramına ilişkin geliştirdikleri metaforların incelenmesi. International Journal of Geography and Geography Education, 39, Article 39. https://doi.org/10.32003/iggei.488627
• Demir, F. B. & Şahin, A. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının enflasyon kavramına ilişkin algılarının metafor yoluyla incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 10(1), Article 1. https://doi.org/10.31592/aeusbed.1304337
• Demir, Ö. (2017). İDKAB öğretmen adaylarının metaforik çevre algıları. International Journal of Social Sciences and Education Research, 3(5), 1700-1714. https://doi.org/10.24289/ijsser.336854
• Demirkaya, H. & Çal, Ü. T. (2018). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının dürüstlük değerine ilişkin metaforik algıları. Kirşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1964-1980. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.03.005
• Doğan, D. (2014). Analysis of the school concept through the perspectives of candidate teachers via metaphors. Kuramsal Eğitimbilim, 2014(4), 361-382. https://doi.org/10.5578/keg.7127
• Doğan, R. & Tosun, C. (2003). İlköğretim 4. Ve 5. Sınıflar için din kültürü ve ahlak bilgisi öğretimi. Pegem A Yayıncılık.
• Doğrul, H. & Yanpar Yelken, T. (2022). Öğretim elemanlarının ve lisansüstü öğrencilerinin birbirlerine olan beklentileri ile metaforik algılarının incelenmesi. Turkish Journal of Educational Studies, 9(1), 1-22. https://doi.org/10.33907/turkjes. 893521
• Durkheim, É. & Fields, K. E. (1995). The elementary forms of religious life. The Free Press.
• Düzgün, Ş. A. (2023). Varoluş sancısı (1. baskı: Nisan 2023). OTTO.
• Efilti, E., Demirci, B. & Karaduman, M. (2021). Özel eğitim öğretmenlerinin özel eğitime ve özel eğitim öğrencilerine yönelik metaforik algılarının incelenmesi. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 17(33), Article 33. https://doi.org/10.26466/opus. 754317
• Ege, R. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarının 4. sınıf din kültürü ve ahlak bilgisi dersine ve kendilerine yönelik algı ve beklentileri üzerine bazı düşünceler. İslâmî Araştırmalar (Dergi), XXXIII(1), Article 1.
• Egüz, Ş. & Öntaş, T. (2018). Ortaokul öğrencilerinin “öğretmen” kavramına ilişkin kullandıkları metaforlar. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 5(1), Article 1. https://doi.org/10.21666/muefd.336181
• Ekici, G. (2016). Öğretmen adaylarının “bilgisayar” kavramına ilişkin metaforik algıları. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 15(3), Article 3. https://doi.org/10.21547/jss. 256704
• Ekiz, D. & Koçyiğit, Z. (2013). Sınıf öğretmenlerinin “öğretmen” kavramına ilişkin metaforlarının tespit edilmesi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 21(2), 439-458.
• Elkatmış, M. & Tanık, M. (2022). Öğretmen adaylarının “iletişim” kavramına ilişkin metaforik algıları. Iğdır Üniversitesi
• Sosyal Bilimler Dergisi, 29, Article 29. https://doi.org/10.54600/igdirsosbilder.1021318
• Elmalı-Karakaya, A., Karataş, M., Erultunca, T. & İnce, A. (2023). Türkiye’de üniversite gençliğinin İslam dinine inanma düzeylerine bakış: Literatür taraması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. https://doi.org/10.33931/dergiabant.1360733
• Epstein, J. L., Sanders, M. G., Simon, B. S. , Salinas, K. C., Jansorn, N. R. & Van Voorhis, F. L. (2002). School, family, and community partnerships: Your Handbook for Action. Corwin Press.
• Er Tuna, Y. & Budak, F. M. (2013). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının “tarih” kavramına ilişkin algılarının mecazlar/metaforlar yardımıyla analizi. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 14, Article 14. https://doi.org/10.14520/adyusbd.600
• Erdem, E. & Kaf, Ö. (2022). Velilerin sınıf öğretmenlerine yönelik metaforik algıları. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 21(82), Article 82. https://doi.org/10.17755/esosder.927500
• Ev, H. Â. (2011). The qualities and professional competencies of the teachers of religious culture and ethics course. Elementary Education Online, 10(2), Article 2.
• Gencer, M. (2020). Öğrenci ve velilerin öğretmen kavramına ilişkin metaforik algıları. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 23(44), Article 44. https://doi.org/10.31795/baunsobed.742089
• Güneş, A. & Atabay, M. (2021). Din öğretiminde metafor tekniğine dayalı kavram öğretimi (DKAB dersi 11. sınıf 3. ünite örneği). Journal of International Social Research, 14(76-7), 720-739. https://doi.org/10.17719/jisr.11493
• Gürel, R. (2019). 2010 yılı ve sonrası DKAB dersi öğretim programları ve ders kitaplarında saygı ve hoşgörü değerleri bağlamında diğer dinlerin öğretimi. Kilitbahir, 15, 81-123.
• Haddad, Y. Y. & Güç, A. (2000). Kur’ân’da “din” teriminin anlamı. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 9 (9), 631-639.
• Hökelekli, H. (Ed.). (2015). Gençlik ve din. Gençlik, din ve değerler psikolojisi içinde (3. baskı, s. 9-31). Değerler Eğitim Merkezi.
• İbn Manzûr (1990). Lisânu’l-Arab. Beyrut: Dâru Sadr.
• Kalyoncu, R. (2013). Görsel sanatlar öğretmeni adaylarının “öğretmenlik” kavramına ilişkin metaforları. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9 (20), Article 20.
• Karademir, Ç. A. (2013). Sınıf öğretmenlerinin fen ve teknoloji okuryazarlığına ilişkin görüşleri. Bartın University Journal of Faculty of Education, 1(1), Article 1.
• Kaymakcan, R. & Meydan, H. (2014). Ahlak değerler ve eğitimi. Değerler Eğitimi Merkezi.
• Keklik, N. (1990). Felsefede metafor. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi.
• Kocabıyık, O. O. (2015). Olgubilim ve gömülü kuram: Bazı özellikler açısından karşılaştırma. Trakya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6 (1), Article 1. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trkefd/issue/21483/230242
• Kocak, G., Aydin, S. & Subasi, M. (2016). Analysis of the perceptions of gifted students on scientist concept through metaphors. Journal of Education, Society and Behavioural Science, 1-9. https://doi.org/10.9734/BJESBS/2016/27017
• Kocaoğlu, A. (2022). Özel eğitim öğretmen adaylarının özel eğitim öğretmenliğine yönelik metaforik algıları. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 42, Article 42.
• Korukcu, A. (2012). Değişim sürecinde toplumsal değerlerin eğitiminde din eğitimi, Marife, 12(1), 111-126.
• Koşar, D. (2024). The metaphorical perceptions of teacher candidates towards the concepts “university” and “academic staff”. International Online Journal of Educational Sciences, 8 (3), Article 3. https://iojes. net/? mod=makale_tr_ozet&makale_id=40827
• Kozan, D. & Şahin Zeteroğlu, E. (2019). Okul öncesi birinci sınıf öğretmen adaylarının öğretmenlik mesleğine ilişkin metaforları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 1029-1040. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.49440-481646
• Kövecses, Z. (2002). Metaphor: A practical introduction. Oxford University Press.
• Köylü, M. & Oruç, C. (2017). Çocukluk dönemi din eğitimi (1. baskı). Nobel Akademik Yayıncılık.
• Köylü, M. & Oruç, C. (2021). Dini inancın temellerinin bilimsel ve teolojik değerlendirmesi: Nöroteoloji. Cumhuriyet İlahiyat Dergisi, 25(2), Article 2. https://doi.org/10.18505/cuid.884089
• Kuru, E. & Kuru, O. (2019). Sınıf öğretmeni adaylarının eğitim teknolojisi kavramına ilişkin metaforik algıları. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(1), Article 1. https://doi.org/10.33437/ksusbd.488243
• Küçüktepe, S. E. & Gürültü, E. (2014). Öğretmenlerin “yapılandırmacı öğretmen” kavramına ilişkin algılarına yönelik metafor çalışması örneği. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi.
• Lakoff, G. & Johnson, M. (2011). Metaphors we live by: With a new afterword (6. baskı). University of Chicago Press.
• Lameei, V. & Bilici, M. (2021). Dinin psikolojik iyi oluş üzerindeki rolü ve değerlendirilmesi. Çekmece İZÜ Sosyal Bilimler Dergisi, 9(19), 57-68.
• Levine, P. M. (2005). Metaphors and images of classrooms. Kappa Delta Pi Record, 41(4), 172-175. https://doi.org/10.1080/00228958.2005.10532066
• Manen, M. van. (2016). Yaşanan deneyimi araştırmak: Eylem duyarlı pedagojik için insan bilimi (2. baskı). Routledge.
• Meydan, A., Yontar, A., Karaca, A., Demirbaş, Ç. Ö., Uzunkol, E., Yalçınkaya, E., İşeri, E. T., Çınar, F., Gültekin, F., Ünal, F., Gündüz, M., Aslan, S., Çelikkaya, T. & Aktepe, V. (2019). Karakter ve değer eğitimi. Pegem Akademi.
• Miles, M. B. & Huberman, A. M. (1994). Qualitative data analysis: An expanded sourcebook (2nd ed.). SAGE.
• Morali, S., Uğurel, I. & Koçyiğit, S. (2022). Matematik öğretmen adaylarının matematik ve onun doğasına ilişkin metaforik algıları ve zihinsel imgeleri. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(1), 27-51. https://doi.org/10.51460/baebd.1036337
• Moustakas, C. E. (1994). Phenomenological research methods. SAGE Publications, Inc. DOI: 10.4135/9781412995658
• Muşlu Kaygısız, G. (2020). Sınıf öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma kavramına ilişkin metaforik algıları. Araştırma ve Deneyim Dergisi, 5(1), Article 1.
• Mutluer, C. (2024). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının “hoşgörü” kavramına ilişkin algılarının metaforlar aracılığıyla analizi. Journal of History School, 8(XXII), Article XXII. https://doi.org/10.14225/Joh735
• Nalçacı, A. & Bektaş, F. (2012). Öğretmen adaylarının okul kavramına ilişkin algıları. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi (KEFAD), 13(1), 239-258.
• Nikitina, L. & Furuoka, F. (2008). Measuring metaphors: A factor analysis of students’ conceptions of language teachers. Metaphorik.de, 15, 161-180.
• Niyazibeyoğlu, T. & Dağcı, A. (2023). Öğretmenlerin sabır değerine dair algıları: Metaforik bir araştırma. Trabzon İlahiyat Dergisi, 10(1), 235-253. https://doi.org/10.33718/tid.1281618
• Ocak, Ş. E., Çiydem, E. & Akdoğan, E. M. (2017). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kimlik ve kültür kavramlarına yönelik metafor algıları. e-Kafkas Journal of Educational Research, 4(3), Article 3. https://doi.org/10.30900/kafkasegt.360685
• Oyman, N. & Şentürk, İ. (2015). The metaphoric perceptions of teacher candidates and faculty members towards “university” concept. Educational Administration: Theory and Practice, 21(3), 367-394. https://doi.org/10.14527/kuey.2015.014
• Oxford Learner’s Dictionaries, 3 Nisan 2025 tarihinde https://www.oxfordlearnersdictionaries. com/definition/english/metaphor?q=metaphor adresinden edinilmiştir.
• Örücü, D. (2014). Öğretmen adaylarının okul, okul yönetimi ve Türk eğitim sistemine yönelik metaforik algıları. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 20(3), 327-358. https://doi.org/10.14527/kuey.2014.014
• Öteleş, Ü. U. & Demir, F. B. (2024). Popüler kültür sosyal bilgiler öğretmeni adayları için ne anlam ifade ediyor? Metaforik bir çalışma. Journal of History School, 16(LXIII), Article LXIII. https://doi.org/10.29228/joh.67325
• Patton, M. Q. (2014). Nitel araştırma ve değerlendirme yöntemleri, 3. Baskıdan Çeviri. Bütün, M & Demir, S. B. (Edt.), Pegem Akademi.
• Patton, M. Q. (2015). Qualitative research & evaluation methods: Integrating theory and practice (4th ed.). Sage Publications.
• Pazarlı, O. (1982). Din psikolojisi (3. baskı). Remzi Kitabevi.
• Peters, F. E., & Güner, H. (2004). Antik Yunan felsefesi terimleri sözlüğü (1. baskı). Paradigma Yayıncılık.
• Pi̇lav, S. & Elkatmış, M. (2013). Öğretmen adaylarının Türkçe kavramına ilişkin metaforları. Turkish Studies, 8(4), 1207-1220.
• Polat, S. Apak, Ö. & Akdağ, M. (2013). Sınıf öğretmeni adaylarının akademisyen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(2), Article 2. https://dergipark.org.tr/tr/pub/inuefd/issue/8693/108601
• Polatcan, F. (2018). Türkçe öğretmeni adaylarının bilgi ve kitap kavramlarına ilişkin metaforları. Sinop Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(2), Article 2. https://doi.org/10.30561/sinopusd.468473
• Saban, A. (2003). A Turkish profile of prospective elementary school teachers and their views of teaching. Teaching and Teacher Education, 19(8), 829-846. https://doi.org/10.1016/j.tate.2003.03.004
• Saban, A. (2004). Giriş düzeyindeki sınıf öğretmeni adaylarının “öğretmen” kavramına ilişkin ileri sürdükleri metaforlar. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 2(2), Article 2. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26128/275216
• Saban, A. (2008). Okula ilişkin metaforlar. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi, 55(55), Article 55. https://dergipark.org.tr/en/pub/kuey/issue/10342/126702
• Saban, A. (2009). Öğretmen adaylarının öğrenci kavramına ilişkin sahip oldukları zihinsel imgeler. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(2), Article 2. https://dergipark.org.tr/tr/pub/tebd/issue/26107/275061
• Saban, A., Koçbeker, B. N., & Saban, A. (2006). Öğretmen adaylarının öğretmen kavramına ilişkin algılarının metafor analizi yoluyla incelenmesi.Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri, 6(2), 509-522. http://www.trdizin.gov.tr/publication/paper/detail/T0RNeE9USXk=
• Sakar, S., & Koksal, M. S. (2021). Özel eğitim öğretmen adaylarının iki kere farklılığa yönelik metaforik algıları. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), Article 3. https://doi.org/10.17679/inuefd.908319
• Saydam, E. N. (2022). Sınıf öğretmeni adaylarına göre ilk okuma yazma öğretiminin metaforlar aracılığıyla değerlendirilmesi. Türkiye Eğitim Dergisi, 7(1), 65-83. https://doi.org/10.54979/turkegitimdergisi.1019795
• Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Free Press.
• Semerci, Ç. (2007). “Program geliştirme” kavramına ilişkin metaforlarla yeni ilköğretim programlarına farklı bir bakıs. Cumhuriyet Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 31(2), 125-140. https://kutuphane.dogus. edu.tr/mvt/pdf.php?pdf=0001108&lng=1
• Sexton, A., & James, P. A. (2022). Metaphors and why these are important in all aspects of genetic counseling. Journal of Genetic Counseling, 31(1), 34-40. https://doi.org/10.1002/jgc4.1463
• Seyhan, A. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının estetik değerine ilişkin metaforları. Değerler Eğitimi Dergisi, 18(40), Article 40. https://doi.org/10.34234/ded.714332
• Silman, F., & Şimşek, H. (2006). Türkiye ve Amerika Birleşik Devletleri okulları ve merkezi eğitim kurumlarına mecazlar yoluyla bir bakış. Avrasya Eğitim Aratırmaları Dergisi, 0(23), 177-187.
• Singh, K. (2010). Metaphor as a tool in educational leadership classrooms. Management in Education, 24(3), 127- 131. https://doi.org/10.1177/0892020608090411
• Smith, J. (2023). Linking religious upbringing to young adult moral formation. Journal for the Scientific Study of Religion, 62, 481-499. https://doi.org/10.1111/jssr.12835
• Şahin, H. (1987). Maturidî’ye göre din. Yeni Matbaa.
• Şenel, E. (2022). Kültür sorunsalına sanatta dinsel metaforik yaklaşımlar. Ulakbilge, 73, 581-594.
• TDK. (1988). Türkçe sözlük. TDK Yayınları.
• Tekin, Ö. & Dikmenli, Y. (2021). Sınıf öğretmeni adaylarının afet bilinci algısı ve deprem bilgi düzeylerinin incelenmesi. Ahi Evran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(1), 258-271. https://doi.org/10.31592/aeusbed.811043
• Tortop, H. S. (2013). Öğretmen adaylarının üniversite hocası hakkındaki metaforları ve bir değerlendirme aracı olarak metafor. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, 2, Article 2. https://dergipark.org.tr/tr/pub/higheredusci/issue/61507/918464
• Tosun, A. (2019). Yaratıcı dramanın din eğitiminde ritüellerin öğretimine etkisi. Dini Araştırmalar, 22(55 (15-06- 2019)), Article 55 (15-06-2019). https://doi.org/10.15745/da.528443
• Tosyalıoğlu, M. B. & Albayrak, A. (2023). Maneviyat ve Ruh Sağlığı: Maneviyat ve Psikolojik İyi Oluş Arasındaki İlişki Üzerine Bir Araştırma. Türk Manevi Danışmanlık Ve Rehberlik Dergisi (8), 9-50. https://doi.org/10.56432/tmdrd.1369342
• Turan, M., Yıldırım, E. & Tıkman, F. (2016). Öğretmen adaylarının eğitim ve bazı temel kavramlara ilişkin metaforik algıları. Education Sciences, 11(4), Article 4.
• Tutar, H. (2022). Nitel araştırmalarda geçerlilik ve güvenilirlik: Bir model önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22 (Özel Sayı 2), 117-140.
• Tümer, G. (1994). Din md. İçinde TDV İslâm Ansiklopedisi (C. 9, ss. 312-320).
• Uçar, R. & Dağ, N. (2024). Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi ders kitaplarının metafor kullanımı açısından incelenmesi. Akif, 54(2), 305-346. https://doi.org/10.51121/akif.2024.68
• Uyar, A. (2023). Çevre eğitimi alan fen bilgisi ve sınıf öğretmeni adaylarının doğaya yönelik metaforik algıları. Mevzu – Sosyal Bilimler Dergisi, 9, Article 9. https://doi.org/10.56720/mevzu.1232241
• Uzunöz, A., Aktepe, V. & Özağaçhanli, Z. (2020). Sosyal bilgiler öğretmen adaylarının tasarruf değerine ilişkin metaforik algıları. Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi SBE Dergisi, 10(1), 36-51. https://doi.org/10.30783/nevsosbilen.659945
• Van Manen, M. (1990). Researching Lived Experience: Human Science for an Action Sensitive Pedagogy. State University of New York Press.
• Yazıcı, Ö. (2013). Coğrafya öğretmenlerinin “çevre” kavramına ilişkin algıları: Bir metafor analizi çalışması. The Journal of Academic Social Science Studies, 6(5).
• Yener, Y. & Atalay, F. (2018). Sınıf öğretmeni adaylarının birleştirilmiş sınıf ve birleştirilmiş sınıf öğretmeni kavramlarına yönelik metaforik algıları. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18(3), Article 3. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2018.18.39790-420762
• Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. (10. Bsk). Seçkin Yayınları.
• Yıldız, C. & Hacısalihoglu Karadeniz, M. (2018). Ortaokul matematik öğretmeni adaylarının matematiksel düşünmeye ilişkin sahip oldukları metaforların belirlenmesi. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(3), 2118-2142. https://doi.org/10.29299/kefad.2018.19.03.009
• Yıldız, H. (2024). Öğretmen adaylarının yapılandırmacı öğretmen ve sınıf ortamına yönelik görüşlerinin metafor analizi ile incelenmesi. Turkish Studies-Educational Sciences, 14(4), Article 4. https://doi.org/10.29228/TurkishStudies. 22800
• Yıldız, K. & Ertürk, R. (2019). Yönetici ve lider kavramlarına ilişkin öğretmen görüşleri: Bir metafor çalışması. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(4), Article 4. https://doi.org/10.17240/aibuefd.2019.19.47159-574232
• Yiğit, Y. (2023). Yüksek din öğretiminin manevi sağlık ve hayata yönelim üzerine etkisi: Iğdır Üniversitesi İlahiyat Fakültesi örneği. Harran İlahiyat Dergisi, 50, Article 50. https://doi.org/10.30623/hij.1325238
• Yurt, E. (2024). Öğretmen adaylarının eleştirel düşünmeye yönelik metaforik algıları. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(1), Article 1. https://doi.org/10.37217/tebd.1377585