Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Diasporada Din Eğitimi Kurumlarının Yapısı ve İşlevi: Avustralya Örneği

Yıl 2025, Sayı: 20, 389 - 423, 31.12.2025
https://doi.org/10.53112/tudear.1806555

Öz

Bu makale, Avustralya’daki Müslüman diasporada din eğitiminin kurumsal ve toplumsal çerçevesini betimleyici bir yaklaşımla inceler. Çalışma, literatür taraması ve resmî istatistik/doküman analizi yoluyla üç ekseni bir araya getirir: (i) Müslüman varlığının tarihsel arka planı ve demografik görünüm; (ii) devlet-din ilişkileri, laiklik ve eğitim yönetişimi; (iii) resmî (İslami kolejler) ve gayriresmî (cami/hafta sonu okulları) din eğitimi pratikleri. Çalışma, Stuart Hall’un diaspora kimliği ve Charles Taylor’ın tanınma politikası teorileri ekseninde, din eğitimi kurumlarını pedagojik işlevlerinin ötesinde birer ‘kimlik inşa sahası’ olarak analiz etmektedir. Bulgular, çokkültürlülük politikaları ve merkezi/eyalet düzeyindeki düzenlemeler çerçevesinde İslami kolejlerin düzenli biçimde büyüdüğünü; ailelerin kimlik aktarımı, güvenli okul iklimi ve akademik beklentiler nedeniyle bu kurumları tercih ettiğini göstermektedir. Buna karşılık, dinî okulların istihdam ve ayrımcılık muafiyetleri etrafındaki hukuki tartışmalar, finansman modeli (SRS/ “Gonski” yaklaşımı) ve medya söylemleri, alanın süreğen gerilimlerini beslemektedir. Gayriresmî din eğitimi ise topluluk bağlarını ve Kur’an öğrenimini desteklemekte; fakat müfredat standardizasyonu, öğretici niteliği ve kapsayıcılık bakımından eşitsiz bir tablo sunmaktadır. Sonuç olarak Avustralya örneği, din eğitiminin diasporik koşullarda kimliğin sürdürülmesi, toplumsal aidiyet ve yurttaşlık yetkinlikleri ile iç içe ilerlediğini; alanın daha tutarlı veri üretimi ve uygulama-politika arayüzünde karşılaştırmalı araştırmalara ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.

Kaynakça

  • ACARA. (2025). National Report on Schooling in Australia. (Erişim Tarihi: 13.06.2025). https://www.acara.edu.au/docs/default-source/default-document-library/national-report-on-schooling-inaustralia-2018.pdf?sfvrsn=e3cc7007_0
  • Akbarzadeh, S. & Saeed, A. (2001). Muslim communities in Australia. UNSW Press, Sydney.
  • Ali, J. A. (2020). Islam and Muslims in Australia. Melbourne University Press.
  • Australian Bureau of Statistics. (2021). Religious affiliation (RELP), ABS, (Erişim Tarihi: 05.05.2025). https://www.abs.gov.au/census/guide-census-data/census-dictionary/2021/variables-topic/cultural-diversity/religious-affiliation-relp
  • Australian Government Department of Education. Early Childhood. (Erişim Tarihi: 23.05.2025). https://www.education.gov.au/early-childhood
  • Booth, A., Leigh, A. & Varganova, E. (2012). Does ethnic discrimination vary across minority groups? evidence from a field experiment. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, vol. 74, no. 4, pp. 547-573
  • Bouma, G. and Australia Bureau of Immigration and Population Research. (1994), Mosques and Muslim settlement in Australia. Australian Govt. Pub. Service Canberra.
  • Bouma, G. D., & Halafoff, A. (2017). Australia’s changing religious profile-rising Nones and Pentecostals, declining British Protestants in superdiversity: Views from the 2016 census. Journal for the Academic Study of Religion, 30(2), 129-143.
  • Bowen, G. A. (2009) Document Analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9, 27-40.
  • Brennan, D. (1998). The politics of Australian child care: Philanthropy to feminism and beyond. Cambridge University Press.
  • Buckingham, J. and Jha, T. (2016). One school does not fit all. The Centre for Independent Studies, Australia.
  • Carey, A. (2019). Islamic Schools Grow as Parents Seek ‘Safe Zone’ for their Children, The Age Newspaper, 19 2019, viewed May 2023, https://www.theage.com.au/national/victoria/islamic-schools-grow-as-parents-seek-a- safe-zone-for-their-children-20191206-p53hll.htmlvie
  • Council, E. (2019). Alice springs (Mparntwe) education declaration.
  • Çevik, İ. (2025). Tarihi seyrinde değişen aile ve postmodern babalık. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 19, 195-216. https://doi.org/10.53112/tudear.1658071
  • Darul Hikmah Australia. (2025). (Erişim Tarihi: 22.05.2025). https://www.darulhikmah.org.au/
  • Daun, H. and Arjmand, R. (2018). Handbook of Islamic education. International Handbooks of Religion and Education, vol. 7.
  • Department of Education and Training (DET). (2015). Country Education Profiles: Australia. (Erişim Tarihi: 09.03.2025). https://internationaleducation.gov.au/Documents/ED15- 0091_INT_Australia_Country_Education_Profile_2015_ACC.pdf
  • Department of Education, Skills and Employment. (2020). The Alice Springs (Mparntwe) Education Declaration.
  • DESE. (2011). School Funding. (Erişim Tarihi: 10.11.2025). https://www.dese.gov.au/school-funding/resources/review- funding-schooling-final-report-december-2011
  • Diallo, I. (2017). Attitudes of Australian Muslims and Australian wider community towards Muslim institutions. TARBIYA: Journal of Education in Muslim Society, vol. 4, no. 1, p. 1012.
  • Edwards, R. (2018). Muslim community leadership and organisations in Australia. Asia Institute Faculty of Arts, University of Melbourne.
  • Faris, N. and Abdalla, M. (2017). Leadership in Islam: Thoughts, processes and solutions in Australian organizations. Palgrave Macmillan Cham.
  • Getenet, S., & Getnet, H. (2023). Investigating the use of the National Assessment Program-Literacy and Numeracy (NAPLAN) test results. Studies in Educational Evaluation, 78, 101-277.
  • Halafoff, A. (2013). Question; Should Australian schools be teaching about religions rather than teaching religion?, Australian Rationalist, vol. 89, pp. 20-21.
  • Hall, S. (1990). Cultural Identity and Diaspora. In J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, Culture, Difference (pp. 222-237). Lawrence & Wishart.
  • Hassan, R. (2010). Socio-economic marginalization of Muslims in contemporary Australia: Implications for social inclusion. Journal of Muslim Minority Affairs, vol. 30, no. 4, pp. 575-584
  • Hassan, R. (2015). Australian Muslims- A demographic, social and economic profile of Muslims in Australia. International Centre for Muslim and non-Muslim Understanding Australia.
  • Haveric, D. (2019). Muslims making Australia home: Immigration and community building. Melbourne Univ. Publishing.
  • Human Rigths. (2025). (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://humanrights.gov.au/our-work/isma-listen-report
  • Icduygu, A. (1994). Facing changes and making choices: Unintended Turkish immigrant settlement in Australia. International Migration 32(1), 71-93.
  • Independent Schools Australia. (2022). Enrolment Trends: Independent School Sector Deep Dive, ISA Research Report. (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://isa.edu.au/wp-content/uploads/2022/10/Enrolment-Trends- Independent-Sector-Deep-Dive-2022- Public.pdf
  • Independent Schools Australia. (2024). Independent Schooling 2024: Enrolment Trends, Characteristics and Projections. (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://isa.edu.au/documents/independent-schooling-2024-enrolment- trends-characteristics-and-projections/
  • Independent Schools Australia. (2024). About Independent Schools. (Erişim Tarihi: 23.05.2025). https://isa.edu.au/about-independent-schools/about-independent-schools/independent-schools-overview/
  • Independent Schools Council of Australia (2018). The Changing Face of Australian Schooling. (Erişim Tarihi: 15.05.2025). https://www.education.gov.au/system/files/documents/document-file/2020-12/independent- schools-council-of-australia.pdf
  • Jones, P. (2012). Islamic schools in Australia. The La Trobe Journal, 89, 36-47.
  • Kabir, N. (2007). Muslims in Australia: The double edge of terrorism, Journal of Ethnic and Migration Studies, vol. 33, no. 8, 1277-1297.
  • Keddie, A. (2017). Supporting and educating young Muslim women: Stories from Australia and the UK. Routledge.
  • Lingard, B. (2010). Policy borrowing, policy learning: testing times in Australian schooling. Critical Studies in Education, vol. 51, no. 2, 129-147.
  • Noonan, P. (2019). Re: Review of the Australian Qualifications Framework. (Erişim Tarihi: 11.04.2025). https://www.education.gov.au/download/4401/discussion-paper-review-australian-qualifications-framework/18779/document/pdf
  • OECD. (2016). Education at aGlance 2016. (Erişim Tarihi: 12.02.2025). https://read.oecd- ilibrary.org/education/education-at-a-glance-2016/australia_eag-2016-41-en#page1
  • Peucker, M. and Ceylan, R. (2016). Muslim Community Organizations - sites of active citizenship or self- segregation?, Ethnic and Racial Studies, 40(14), 2405-2525.
  • Rane, H. and Duderija, A. (2020). Islam in Australia: A national survey of Muslim Australian citizens and permanent residents. Religions, vol. 11, no. 8.
  • Sanjakdar, F. (2011). Living West, Facing East: the (de)construction of Muslim youth’s sexual identities., Peter Lan Publishing Inc.
  • Schottmann, S. (2013). Being-Muslim in Australia, ca. 2013. Islam and Christian-Muslim Relations, vol. 24, no. 4, pp. 419-425.
  • Stephenson, P. (2010). Islam dreaming: Indigenous Muslims in Australia, UNSW Press.
  • Taylor, Charles (1994). Sources of the self: The making of modern ıdentity. Philosophy and Phenomenological Research 54(1), 187-190.
  • Woodlock, R. (2012). ‘Isolation, Integration and Identity: the Muslim Experience in Australia’, The La Trobe Journal, vol. 89
  • VIC. (2020). Home Schooling Statistics. (Erişim Tarihi: 12.04.2025). https://www.vrqa.vic.gov.au/aboutus/Pages/homeschoolingstatistics2020
  • Yar, H. (2022). An invisible school: Social-cultural work of the mosque organizations. Religions, 14(1), 62.
  • Zlotnik, H. (1999). Trends of international migration since 1965: What existing data reveal. International Migration, 37(1), 21-61.

Structure and Function of Religious Education Institutions in the Diaspora: The Australian Case

Yıl 2025, Sayı: 20, 389 - 423, 31.12.2025
https://doi.org/10.53112/tudear.1806555

Öz

This article examines the institutional and social framework of religious education in the Muslim diaspora in Australia with a descriptive approach. The study combines a literature review with analysis of official statistics and documents along three axes: (i) the historical background and demographic profile of Muslims; (ii) state-religion relations, secularism, and education governance; and (iii) formal (Islamic colleges) and non-formal (mosque/weekend schools, maktab programs) practices of religious education. The findings show steady growth of Islamic colleges within multicultural policies and federal/state regulations. Families prefer these schools for identity transmission, a safe school climate, and academic expectations. However, legal debates on employment and anti-discrimination exemptions for faith schools, the funding model (SRS/Gonski), and media narratives keep the field under constant tension. Non-formal religious education supports community ties and Qur’an learning, but remains uneven in curriculum standardization, teacher qualifications, and inclusiveness. In sum, the Australian case indicates that religious education in diasporic settings is closely linked to the maintenance of identity, social belonging, and civic competences, and that the field needs more consistent data and comparative research at the practice-policy interface.

Kaynakça

  • ACARA. (2025). National Report on Schooling in Australia. (Erişim Tarihi: 13.06.2025). https://www.acara.edu.au/docs/default-source/default-document-library/national-report-on-schooling-inaustralia-2018.pdf?sfvrsn=e3cc7007_0
  • Akbarzadeh, S. & Saeed, A. (2001). Muslim communities in Australia. UNSW Press, Sydney.
  • Ali, J. A. (2020). Islam and Muslims in Australia. Melbourne University Press.
  • Australian Bureau of Statistics. (2021). Religious affiliation (RELP), ABS, (Erişim Tarihi: 05.05.2025). https://www.abs.gov.au/census/guide-census-data/census-dictionary/2021/variables-topic/cultural-diversity/religious-affiliation-relp
  • Australian Government Department of Education. Early Childhood. (Erişim Tarihi: 23.05.2025). https://www.education.gov.au/early-childhood
  • Booth, A., Leigh, A. & Varganova, E. (2012). Does ethnic discrimination vary across minority groups? evidence from a field experiment. Oxford Bulletin of Economics and Statistics, vol. 74, no. 4, pp. 547-573
  • Bouma, G. and Australia Bureau of Immigration and Population Research. (1994), Mosques and Muslim settlement in Australia. Australian Govt. Pub. Service Canberra.
  • Bouma, G. D., & Halafoff, A. (2017). Australia’s changing religious profile-rising Nones and Pentecostals, declining British Protestants in superdiversity: Views from the 2016 census. Journal for the Academic Study of Religion, 30(2), 129-143.
  • Bowen, G. A. (2009) Document Analysis as a qualitative research method. Qualitative Research Journal, 9, 27-40.
  • Brennan, D. (1998). The politics of Australian child care: Philanthropy to feminism and beyond. Cambridge University Press.
  • Buckingham, J. and Jha, T. (2016). One school does not fit all. The Centre for Independent Studies, Australia.
  • Carey, A. (2019). Islamic Schools Grow as Parents Seek ‘Safe Zone’ for their Children, The Age Newspaper, 19 2019, viewed May 2023, https://www.theage.com.au/national/victoria/islamic-schools-grow-as-parents-seek-a- safe-zone-for-their-children-20191206-p53hll.htmlvie
  • Council, E. (2019). Alice springs (Mparntwe) education declaration.
  • Çevik, İ. (2025). Tarihi seyrinde değişen aile ve postmodern babalık. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 19, 195-216. https://doi.org/10.53112/tudear.1658071
  • Darul Hikmah Australia. (2025). (Erişim Tarihi: 22.05.2025). https://www.darulhikmah.org.au/
  • Daun, H. and Arjmand, R. (2018). Handbook of Islamic education. International Handbooks of Religion and Education, vol. 7.
  • Department of Education and Training (DET). (2015). Country Education Profiles: Australia. (Erişim Tarihi: 09.03.2025). https://internationaleducation.gov.au/Documents/ED15- 0091_INT_Australia_Country_Education_Profile_2015_ACC.pdf
  • Department of Education, Skills and Employment. (2020). The Alice Springs (Mparntwe) Education Declaration.
  • DESE. (2011). School Funding. (Erişim Tarihi: 10.11.2025). https://www.dese.gov.au/school-funding/resources/review- funding-schooling-final-report-december-2011
  • Diallo, I. (2017). Attitudes of Australian Muslims and Australian wider community towards Muslim institutions. TARBIYA: Journal of Education in Muslim Society, vol. 4, no. 1, p. 1012.
  • Edwards, R. (2018). Muslim community leadership and organisations in Australia. Asia Institute Faculty of Arts, University of Melbourne.
  • Faris, N. and Abdalla, M. (2017). Leadership in Islam: Thoughts, processes and solutions in Australian organizations. Palgrave Macmillan Cham.
  • Getenet, S., & Getnet, H. (2023). Investigating the use of the National Assessment Program-Literacy and Numeracy (NAPLAN) test results. Studies in Educational Evaluation, 78, 101-277.
  • Halafoff, A. (2013). Question; Should Australian schools be teaching about religions rather than teaching religion?, Australian Rationalist, vol. 89, pp. 20-21.
  • Hall, S. (1990). Cultural Identity and Diaspora. In J. Rutherford (Ed.), Identity: Community, Culture, Difference (pp. 222-237). Lawrence & Wishart.
  • Hassan, R. (2010). Socio-economic marginalization of Muslims in contemporary Australia: Implications for social inclusion. Journal of Muslim Minority Affairs, vol. 30, no. 4, pp. 575-584
  • Hassan, R. (2015). Australian Muslims- A demographic, social and economic profile of Muslims in Australia. International Centre for Muslim and non-Muslim Understanding Australia.
  • Haveric, D. (2019). Muslims making Australia home: Immigration and community building. Melbourne Univ. Publishing.
  • Human Rigths. (2025). (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://humanrights.gov.au/our-work/isma-listen-report
  • Icduygu, A. (1994). Facing changes and making choices: Unintended Turkish immigrant settlement in Australia. International Migration 32(1), 71-93.
  • Independent Schools Australia. (2022). Enrolment Trends: Independent School Sector Deep Dive, ISA Research Report. (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://isa.edu.au/wp-content/uploads/2022/10/Enrolment-Trends- Independent-Sector-Deep-Dive-2022- Public.pdf
  • Independent Schools Australia. (2024). Independent Schooling 2024: Enrolment Trends, Characteristics and Projections. (Erişim Tarihi: 23.05.2025) https://isa.edu.au/documents/independent-schooling-2024-enrolment- trends-characteristics-and-projections/
  • Independent Schools Australia. (2024). About Independent Schools. (Erişim Tarihi: 23.05.2025). https://isa.edu.au/about-independent-schools/about-independent-schools/independent-schools-overview/
  • Independent Schools Council of Australia (2018). The Changing Face of Australian Schooling. (Erişim Tarihi: 15.05.2025). https://www.education.gov.au/system/files/documents/document-file/2020-12/independent- schools-council-of-australia.pdf
  • Jones, P. (2012). Islamic schools in Australia. The La Trobe Journal, 89, 36-47.
  • Kabir, N. (2007). Muslims in Australia: The double edge of terrorism, Journal of Ethnic and Migration Studies, vol. 33, no. 8, 1277-1297.
  • Keddie, A. (2017). Supporting and educating young Muslim women: Stories from Australia and the UK. Routledge.
  • Lingard, B. (2010). Policy borrowing, policy learning: testing times in Australian schooling. Critical Studies in Education, vol. 51, no. 2, 129-147.
  • Noonan, P. (2019). Re: Review of the Australian Qualifications Framework. (Erişim Tarihi: 11.04.2025). https://www.education.gov.au/download/4401/discussion-paper-review-australian-qualifications-framework/18779/document/pdf
  • OECD. (2016). Education at aGlance 2016. (Erişim Tarihi: 12.02.2025). https://read.oecd- ilibrary.org/education/education-at-a-glance-2016/australia_eag-2016-41-en#page1
  • Peucker, M. and Ceylan, R. (2016). Muslim Community Organizations - sites of active citizenship or self- segregation?, Ethnic and Racial Studies, 40(14), 2405-2525.
  • Rane, H. and Duderija, A. (2020). Islam in Australia: A national survey of Muslim Australian citizens and permanent residents. Religions, vol. 11, no. 8.
  • Sanjakdar, F. (2011). Living West, Facing East: the (de)construction of Muslim youth’s sexual identities., Peter Lan Publishing Inc.
  • Schottmann, S. (2013). Being-Muslim in Australia, ca. 2013. Islam and Christian-Muslim Relations, vol. 24, no. 4, pp. 419-425.
  • Stephenson, P. (2010). Islam dreaming: Indigenous Muslims in Australia, UNSW Press.
  • Taylor, Charles (1994). Sources of the self: The making of modern ıdentity. Philosophy and Phenomenological Research 54(1), 187-190.
  • Woodlock, R. (2012). ‘Isolation, Integration and Identity: the Muslim Experience in Australia’, The La Trobe Journal, vol. 89
  • VIC. (2020). Home Schooling Statistics. (Erişim Tarihi: 12.04.2025). https://www.vrqa.vic.gov.au/aboutus/Pages/homeschoolingstatistics2020
  • Yar, H. (2022). An invisible school: Social-cultural work of the mosque organizations. Religions, 14(1), 62.
  • Zlotnik, H. (1999). Trends of international migration since 1965: What existing data reveal. International Migration, 37(1), 21-61.
Toplam 50 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Din Eğitimi
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

Abdulhalim İnam 0000-0002-8370-3961

Gönderilme Tarihi 19 Ekim 2025
Kabul Tarihi 27 Aralık 2025
Yayımlanma Tarihi 31 Aralık 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Sayı: 20

Kaynak Göster

APA İnam, A. (2025). Diasporada Din Eğitimi Kurumlarının Yapısı ve İşlevi: Avustralya Örneği. Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi(20), 389-423. https://doi.org/10.53112/tudear.1806555

Türkiye Din Eğitimi Araştırmaları Dergisi Creative Commons Atıf 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-NC 4.0) ile lisanslanmıştır.