Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) ile Sosyal Medya Tükenmişliği Arasındaki İlişkide Manevi Dayanıklılığın Düzenleyici Rolü
Öz
Çalışmada, FoMO ile sosyal medya tükenmişliğine karşı çözüm yollarından biri olabilecek manevi dayanıklılık kavramının rolünün tespit edilmesi amaçlanmaktadır. Çalışma manevi dayanıklılığı koruyucu bir faktör, düzenleyici değişken olarak incelemektedir. Bununla birlikte çalışma manevi dayanıklılığın düzenleyici değişken olarak rol aldığında işlevini test ederek gelecek araştırmalara destek vermeyi hedeflemektedir. Çalışmanın ana problemi “Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu ile sosyal medya tükenmişliği arasındaki ilişkide manevi dayanıklılığın düzenleyici rolü var mıdır?” şeklindedir. Çalışma nicel araştırma yöntemlerinden düzenleyici model ile gerçekleştirilmiştir. Sosyal medyada gelişmeleri kaçırma korkusu (FoMO) bağımsız değişken, sosyal medya tükenmişliği bağımlı değişken, manevi dayanıklılık düzenleyici değişken olarak ele alınmıştır. Çalışmanın örneklemini uygun örnekleme yöntemiyle seçilen 385 birey oluşturmaktadır (x̄=35.35, ss=11.97, erkek=191, kadın=194). Veri toplama araçları olarak; Sosyal Medyada Gelişmeleri Kaçırma Korkusu (FoMO) Ölçeği, Sosyal Medya Tükenmişlik Ölçeği, Manevi Dayanıklılık Ölçeği (MDÖ-9) ve kişisel bilgi formu kullanılmıştır. FoMO ile manevi dayanıklılığın etkileşimi ile sosyal medya tükenmişliğinin %10’u açıklanmaktadır. FoMO ile sosyal medya tükenmişliği arasında anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=.19; LLCI=.11; ULCI=.26; t=5.19;p=.000). Manevi dayanıklılık ile sosyal medya tükenmişliği arasında anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=.08; LLCI=.01; ULCI=.15; t=2.30;p=.002). FoMO ile manevi dayanıklılık etkileşiminin anlamlı ve güven aralığının sağlandığı bir ilişki tespit edilmiştir (β=-.11; LLCI=-.42; ULCI=-.17; t=-3.17;p=.001).
Anahtar Kelimeler
Din psikolojisi, Din eğitimi, FoMO, Sosyal medya tükenmişliği, Manevi dayanıklılık
Etik Beyan
Kaynakça
- Abel, J. P., Buff, C. L., & Burr, S. A. (2016). Social Media and the Fear of Missing Out: Scale Development and Assessment. Journal of Business & Economics Research, 14(1), 33-44.
- Adams, S. K., Williford, D. N., Vaccaro, A., Kisler, T. S., Francis, A., & Newman, B. (2017). The Young and the Restless: Socializing Trumps Sleep, Fear of Missing out, and Technological Distractions in First-Year College Students. International Journal of Adolescence and Youth, 22(3), 337-348. https://doi.org/10.1080/02673843.2016.1181557
- Alabri, A. (2022). Fear of Missing Out (FOMO): The Effects of the Need to Belong, Perceived Centrality, and Fear of Social Exclusion. Human Behavior and Emerging Technologies, (Article ID 4824256), 1-12. https://doi.org/10.1155/2022/4824256
- Alutaybi, A., Al-Thani, D., McAlaney, J., & Ali, R. (2020). Combating Fear of Missing Out (FoMO) on Social Media: The FoMO-R Method. International Journal of Environmental Research and Public Health, 17(17, 6128), 1-28. https://doi.org/10.3390/ijerph17176128
- Aydın, H. (2018). Sosyal Medyadaki Gelişmeleri Kaçırma Korkusunun (FOMO) İçgüdüsel Alımlara Etkisinin Öz Belirleme Kuramı İle Açıklanması. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 415-426. https://doi.org/10.18092/ulikidince.439179
- Baumeister, R. F., & Leary, M. R. (1995). The Need to Belong: Desire for Interpersonal Attachments as a Fundamental Human Motivation. Psychological Bulletin, 117(3), 497-529. https://doi.org/10.1037/0033-2909.117.3.497
- Cantaş, F. (2024). Manevi Dayanıklılık Ölçeğinin Onkoloji Hastalarında Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması [Yüksek Lisans Tezi]. Fenerbahçe Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
- Chan, S. S., Van Solt, M., Cruz, R. E., Philp, M., Bahl, S., Serin, N., Amaral, N. B., Schindler, R., Bartosiak, A., Kumar, S., & Canbulut, M. (2022). Social Media and Mindfulness: From the Fear of Missing out (FOMO) to the Joy of Missing out (JOMO). Journal of Consumer Affairs, 56(3), 1312-1331. https://doi.org/10.1111/joca.12476
- Chu, T. H. (2020). A Meta-Analytic Review of the Relationship Between Social Media use and Employee Outcomes. Telematics and Informatics, 50(101379), 1-16. https://doi.org/10.1016/j.tele.2020.101379
- Curran, P. J., West, S. G., & Finch, J. F. (1996). The Robustness of Test Statistics to Nonnormality and Specification Error in Confirmatory Factor Analysis. Psychological Methods, 1(1), 16-29. https://doi.org/10.1037/1082-989X.1.1.16