IV. (X.) Yüzyılda Yazılmış İ’râbu’l-Kur’ân Eserlerinin Genel Özellikleri

Since the Quran was revealed, many methods of interpretation have been developed within the framework of the efforts to understand the message of Allah. Linguistic exegesis is one of these methods. Many works have been written by using Arabic language sciences such as lexicon, sarf, nahiv and balağât at the point of understanding the Quran with these tafsir methods. The way of talali who wants to reach the truth of the Quran is through learning the sciences of the Quran. I’râbu'l-Quran, which has a great influence on understanding the Quran, is a branch of the Quranic sciences. Many works have been written in the field of I'râbu'l-Quran from the first period to the present day. In this study, the emergence of İ'râbu'l-Qur'an as a concept and the authors and their works in the field of I'râbu'l-Quran in the IV.(X.) century Hijri will be determined and information about their general features will be given. The aim of this study is; It will try to determine the methods of the Baghdad nahiv ecole formed as a result of the synthesis of Basra and Kufa nahiv ecoles by bringing together the works and authors of the i'râbu'l-Quran, which can be considered as an early period. In the introduction part of our article, in order to understand our subject better, the lexical and terminological meanings of the concept of "i'rab" will be briefly mentioned and the importance of i'rab in terms of the science of the Quran will be emphasized. In the first chapter, information will be given about the scholars who worked in the field of I’râbu'l-Quran in the IV. (X.) Century. In the second part of our article, the works and features of the i'râbu'l-Qur'an of the said century will be mentioned.

Kur’ân-ı Kerim, indirilmeye başladığından beri Allah Teâlâ’nın mesajını anlama gayretleri çerçevesinde pek çok tefsir metotları gelişmiştir. Dilbilimsel tefsir de bu metotlardan birisidir. Bu tefsir yöntemleriyle Kur’ân-ı Kerim’i anlama noktasında, lügat, sarf, nahiv ve belağât gibi Arap dili ilimlerini kullanarak pek çok eserler yazılmıştır. Kur’ân-ı Kerim’in hakikatine ulaşmak isteyen tâlibin yolu, Kur’ân ilimlerini öğrenmekten geçer. Kur’ân’ın anlaşılmasında büyük bir etkisi olan İ’râbu’l-Kur’ân, Kur’ân ilimlerinin bir dalıdır. İ’râbu’l-Kur’ân alanında ilk dönemden günümüze değin birçok eser telif edilmiştir. Bu çalışmada İ’râbu’l-Kur’ân’ın bir mefhum olarak ortaya çıkışı ve hicri IV.(X.) yüzyılda İ’râbu’l-Kur’ân alanında eser veren müellifler ve eserleri tesbit edilip bunların genel özellikleri hakkında bilgi verilecektir. Bu çalışmanın amacı; erken dönem sayılabilecek söz konusu asrın i’râbu’l-Kur’ân eserlerini ve müelliflerini bir araya getirerek, Basra ve Kûfe nahiv ekollerinin sentezlenmesi sonucu oluşan Bağdat nahiv ekolünün metotlarını belirlemeye çalışmak olacaktır. Konumuzun daha iyi idrâk edilebilmesi amacıyla makalemizin giriş bölümünde, ‘’i’râb’’ kavramının lügat ve ıstılahî manâlarına kısaca değinilip, i’râbın, Kur’ân ilmi açısından önemine vurgu yapılacaktır. Birinci bölümde, IV.(X.) yüzyılda İ’râbu’l-Kur’ân sahasında çalışma yapan âlimler hakkında bilgi verilecektir. Makalemizin ikinci bölümünde ise söz konusu yüzyılın i’râbu’l-Kur’ân eserleri ve özelliklerine değinilecektir.