Araştırma Makalesi
BibTex RIS Kaynak Göster

Evaluation of Menu Label Perception and Its Relationship with Obesity Prejudice Among University Students: An Example from a Faculty of Health Sciences Students

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 36 - 47, 30.04.2025
https://doi.org/10.25048/tudod.1556694

Öz

Aim: In recent years, menu labeling strategies have been used to prevent and reduce obesity in places of mass feeding. In addition to
the increasing obesity problem, another issue that has not received enough attention is obesity prejudice. The aim of this study was to
examine the relationship between perception of menu labeling and obesity prejudice in university students.
Material and Methods: This study was completed between January 2023 and April 2023 with the participation of 452 health sciences
faculty students (398 females, 54 males). Data were collected with a questionnaire form including general information, dietary habits
and anthropometric measurements, and a food choice questionnaire including questions about menu labelling perception and eating out
habits. A 24-hour retrospective food consumption record and GAMS-27 Obesity Prejudice Scale were obtained from the participants.
Kruskal-Wallis, Conover and chi-square tests were used in statistical analyses.
Results: The median score of obesity prejudice scale was 86 (79-95) and 55.76% of the students were found to be ‘obesity prejudiced’. The
median score of obesity prejudice scale was 86,0 (78.75-94.00) for females and 88.5 (81.00-98.75) for males. All participants preferred
the menu label containing macronutrients the most (43.36%). In the obesity prejudiced and prejudice-prone groups, the second most
preferred labelling was menu labels with colors and health associations (23.81% and 23.65%, respectively), while in the obesity non
prejudiced group, the menu label with traffic light warning was preferred (19.23%) (p=0.024).
Conclusion: Menu labelling is an important tool that can be used in gaining healthy eating habits and preventing obesity in our country.
Obesity awareness and obesity prejudice tendency may encourage individuals to make healthy menu choices. However, menu labels that
use health-related stigmatising language or give physical activity equivalents may be effective in increasing negative thought patterns in
obesity-prejudiced or prejudice-prone individuals. Therefore, it is thought that it may be useful to develop and use appropriate menu
labelling methods to promote healthy nutrition and combat obesity prejudice.

Kaynakça

  • 1. Ergün C. Sağlıklı Beslenme Kavramı ve Tüketici Algısı Üze rine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi), Ankara, Hacettepe Üniversitesi, 2003, 1-163, (https://avesis.lokmanhekim.edu.tr/ yonetilen-tez/c3da95ea-eaee-4a52-9c4c-2dca020efe07/saglik li-beslenme-kavrami-ve-tuketici-algisi-uzerine-bir-arastirma, Erişim Tarihi: 02.06.2024,).
  • 2. Fişek N. Halk Sağlığına Giriş, Ankara, Çağ Matbaası, 1983, 70 73.
  • 3. Heşeminia T, Çalışkan D, Işık A. Ankara’da yüksek öğretim öğrenci yurtlarında kalan öğrencilerinin beslenme sorunları. İbn-i Sina Tıp Dergisi. 2002;7(3):155-166.
  • 4. Arslan SA, Daşkapan A, Çakır B. Üniversite öğrencilerinin beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarının belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15(3):171-180.

Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği

Yıl 2025, Cilt: 9 Sayı: 1, 36 - 47, 30.04.2025
https://doi.org/10.25048/tudod.1556694

Öz

Amaç: Son yıllarda, toplu beslenme yapılan yerlerde menülerde etiketleme stratejisi obezitenin önlenmesi ve azaltılması amacıyla kullanılmaya başlanmıştır. Artan obezite sorununun yanı sıra, yeterince dikkat çekmeyen bir diğer konu da obezite ön yargısıdır. Bu çalışmanın amacı, üniversite öğrencilerinde menü etiketlerine yönelik algının obezite ön yargısı ile ilişkisini incelemektir.
Yöntem: Bu çalışma, Şubat 2023-Haziran 2023 tarihleri arasında 452 sağlık bilimleri fakültesi öğrencisinin (398 kadın, 54 erkek) katılımıyla tamamlanmıştır. Araştırma verileri genel bilgiler, beslenme alışkanlıkları ve antropometrik ölçümleri içeren anket formu ile; menü etiketi algısı bölümü ve dışarıda yeme alışkanlıkları ile ilgili soruları içeren besin seçimi anketi ile toplanmıştır. Katılımcılardan 24 saatlik geriye dönük besin tüketim kaydı ve GAMS-27 Obezite Önyargı Ölçeği uygulanmıştır.
Bulgu: Öğrencilerin obezite ön yargı ölçek ortalama skoru 86 (79-95) puan olup, %55,8'inin 'obezite ön yargılı' olduğu tespit edilmiştir. Tüm katılımcılar en çok makro besin ögelerini içeren menü etiketini (%43,46) tercih etmiştir. Obezite ön yargılı ve ön yargıya eğilimli gruplarda en çok tercih edilen ikinci etiketleme renkler ile sağlık ilişkisi verilen menü etiketleri (sırasıyla %23,65, %23,81) olurken obezite ön yargısız grupta trafik lambası uyarısı verilen menü etiketi tercih edilmiştir (%19,23) (p=0,024).
Sonuç: Menü etiketleme, ülkemizde sağlıklı beslenme alışkanlığının kazandırılması ve obezitenin önlenmesinde kullanılabilecek önemli bir politikadır. Ancak sağlıkla ilişkili damgalayıcı bir dil kullanılan menü etiketlerinin obezite ön yargılı veya ön yargıya eğilimli bireylerde olumsuz düşünce kalıplarının artmasında etkili olabileceği için uygun menü etiketleme yöntemlerinin kullanılması teşvik edilmelidir.

Etik Beyan

Çalışma, Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Etik Kurulu tarafından onaylanmıştır (30/03/2023 Tarih /Karar No: 2023/003-014)

Destekleyen Kurum

Bu çalışma TUBİTAK 2209/A projesi kapsamında desteklenmiştir.

Teşekkür

Nuh Naci Yazgan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi öğrencilerine veri toplanmasına katkılarından dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  • 1. Ergün C. Sağlıklı Beslenme Kavramı ve Tüketici Algısı Üze rine Bir Araştırma (Yüksek Lisans Tezi), Ankara, Hacettepe Üniversitesi, 2003, 1-163, (https://avesis.lokmanhekim.edu.tr/ yonetilen-tez/c3da95ea-eaee-4a52-9c4c-2dca020efe07/saglik li-beslenme-kavrami-ve-tuketici-algisi-uzerine-bir-arastirma, Erişim Tarihi: 02.06.2024,).
  • 2. Fişek N. Halk Sağlığına Giriş, Ankara, Çağ Matbaası, 1983, 70 73.
  • 3. Heşeminia T, Çalışkan D, Işık A. Ankara’da yüksek öğretim öğrenci yurtlarında kalan öğrencilerinin beslenme sorunları. İbn-i Sina Tıp Dergisi. 2002;7(3):155-166.
  • 4. Arslan SA, Daşkapan A, Çakır B. Üniversite öğrencilerinin beslenme ve fiziksel aktivite alışkanlıklarının belirlenmesi. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2016;15(3):171-180.
Toplam 4 adet kaynakça vardır.

Ayrıntılar

Birincil Dil Türkçe
Konular Beslenme ve Diyetetik (Diğer)
Bölüm Araştırma Makalesi
Yazarlar

İlknur Hanım Ünaçan 0009-0009-6220-9153

Merve Kip 0000-0001-9524-5796

Aslı Gizem Çapar 0000-0001-5459-9424

Neriman İnanç 0000-0001-5026-4133

Fahri Bayram 0000-0002-9637-6744

Gönderilme Tarihi 27 Eylül 2024
Kabul Tarihi 24 Mart 2025
Yayımlanma Tarihi 30 Nisan 2025
Yayımlandığı Sayı Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA Ünaçan, İ. H., Kip, M., Çapar, A. G., … İnanç, N. (2025). Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, 9(1), 36-47. https://doi.org/10.25048/tudod.1556694
AMA Ünaçan İH, Kip M, Çapar AG, İnanç N, Bayram F. Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği. Turk J Diab Obes. Nisan 2025;9(1):36-47. doi:10.25048/tudod.1556694
Chicago Ünaçan, İlknur Hanım, Merve Kip, Aslı Gizem Çapar, Neriman İnanç, ve Fahri Bayram. “Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9, sy. 1 (Nisan 2025): 36-47. https://doi.org/10.25048/tudod.1556694.
EndNote Ünaçan İH, Kip M, Çapar AG, İnanç N, Bayram F (01 Nisan 2025) Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9 1 36–47.
IEEE İ. H. Ünaçan, M. Kip, A. G. Çapar, N. İnanç, ve F. Bayram, “Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği”, Turk J Diab Obes, c. 9, sy. 1, ss. 36–47, 2025, doi: 10.25048/tudod.1556694.
ISNAD Ünaçan, İlknur Hanım vd. “Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity 9/1 (Nisan2025), 36-47. https://doi.org/10.25048/tudod.1556694.
JAMA Ünaçan İH, Kip M, Çapar AG, İnanç N, Bayram F. Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği. Turk J Diab Obes. 2025;9:36–47.
MLA Ünaçan, İlknur Hanım vd. “Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği”. Turkish Journal of Diabetes and Obesity, c. 9, sy. 1, 2025, ss. 36-47, doi:10.25048/tudod.1556694.
Vancouver Ünaçan İH, Kip M, Çapar AG, İnanç N, Bayram F. Üniversite Öğrencilerinde Menü Etiketi Algısı ve Obezite Önyargısı İlişkisinin Değerlendirilmesi: Bir Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrenci Örneği. Turk J Diab Obes. 2025;9(1):36-47.

Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.

Web: https://obdm.beun.edu.tr/  Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet     Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/