Amaç: Bu çalışma tip 2 diyabetli hastalarda tedaviye uyumun komplikasyonlara ilişkin risk algısı ve metabolik kontrole etkisinin
belirlenmesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı tipteki bu araştırmanın örneklemini Fırat Üniversitesi Hastanesi’nde Ekim 2023-Mart 2024 tarihleri
arasında Endokrin Servisinde yatarak tedavi gören, çalışmaya katılmaya gönüllü, 18 yaş ve üstü 206 tip 2 diyabetli hasta oluşturmuştur.
Çalışma verilerinin toplanmasında hastaların tanıtıcı özelliklerini içeren "Hasta Tanıtım Formu", "Tip 2 Diabetes Mellitus Tedavisine Hasta
Uyum Ölçeği", "Komplikasyonlara İlişkin Risk Algısı Ölçeği" ve "Metabolik Değerler Kontrol Formu" kullanılmıştır. Değerlendirmede
tanımlayıcı istatistikler ve Korelasyon istatistik analiz yöntemleri kullanılmıştır.
Bulgular: Araştırmada hastaların tedaviye uyum düzeyinin orta (79,86±11,46), komplikasyonlara yönelik risk algısı düzeyinin yüksek
(2,94±0.25), komplikasyonlara yönelik algılanan risk düzeyinin orta (2.09±0,42) düzeyde olduğu belirlenmiştir. Tip 2 Diabetes Mellitus
Tedavisine Hasta Uyum Ölçeği ile bileşik risk algısı arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p< 0.05). Tedaviye uyum
ile bazı metabolik değişkenler arasında pozitif yönde anlamlı ilişki olduğu görülmüştür (p< 0.05). Tedaviye uyum düzeyinin risk bilgisi,
kişisel hastalık riski algısı ve açlık kan şekeri düzeyi ile anlamlı şekilde ilişkili olduğu bulunmuştur (F = 3.765, p = 0.000).
Sonuç: Bu çalışmada, tip 2 diyabetli bireylerde tedaviye uyum düzeyinin; risk algısı bileşenlerinden risk bilgisi ve kişisel hastalık
riski ile birlikte açlık kan şekeri düzeyini anlamlı şekilde yordadığı bulunmuştur. Buna karşın diğer risk algısı boyutları ve metabolik
değişkenlerin çoğunun tedaviye uyum üzerinde anlamlı bir etkisi saptanmamıştır. Bu bulgular, bireylerin hastalıkla ilgili bilgi ve risk
algılarının, tedaviye uyum davranışlarını etkileyen önemli faktörler olduğunu göstermektedir
Aim: This study was conducted to determine the effect of treatment compliance on risk perception of complications and metabolic
control in patients with type 2 diabetes.
Material and Methods: The sample of this descriptive study consisted of 206 type 2 diabetic patients aged 18 years and older who
were hospitalized October 2023 and March 2024 and who volunteered to participate in the study. In the collection of the study data,
the ''Patient Introduction Form'', which includes the descriptive characteristics of the patients, ''Patient Compliance Scale for Type 2
Diabetes Mellitus Treatment'', ''Risk Perception Scale for Complications'' and ''Metabolic Values Control Form'' were used. Descriptive
statistics and correlation statistical analysis methods were used in the evaluation.
Results: In the study, it was determined that the level of compliance to treatment was moderate (79.86±11.46), the level of risk perception
towards complications was high (2.94±0.25), and the level of perceived risk towards complications was moderate (2.09±0.42). There was
a significant negative correlation between the Patient Compliance Scale for Type 2 Diabetes Mellitus Treatment and composite risk perception (p <0.05). There was a significant positive correlation between compliance to treatment and some metabolic variables (p<
0.05). Treatment compliance level was found to be significantly associated with risk knowledge, personal perception of disease risk and
fasting blood glucose level (F = 3.765, p <0.001).
Conclusion: In this study, it was found that the level of compliance to treatment significantly predicted fasting blood glucose level in
individuals with type 2 diabetes along with risk knowledge and personal disease risk among risk perception components. However,
other risk perception dimensions and most of the metabolic variables had no significant effect on treatment compliance. These findings
suggest that individuals' disease knowledge and risk perceptions are important factors affecting their treatment compliance behaviors
Metabolic control Risk perception Treatment compliance Type 2 diabetes
| Birincil Dil | İngilizce |
|---|---|
| Konular | Sağlık Hizmetleri ve Sistemleri (Diğer) |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Gönderilme Tarihi | 23 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 29 Kasım 2025 |
| Yayımlanma Tarihi | 31 Aralık 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 9 Sayı: 3 |
Zonguldak Bülent Ecevit Üniversitesi Obezite ve Diyabet Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin bilimsel yayım organıdır.
Web: https://obdm.beun.edu.tr/ Twitter: https://twitter.com/obezite_diyabet Instagram: https://www.instagram.com/zbeuobezitediyabet/