Investigation of the Relationship between the Barriers and Self-Care Behaviors in the Process of Insulin Therapy in Type 2 Diabetes

Öz

Aim: To examine the relationship between barriers experienced by individuals with type 2 diabetes during insulin treatment and their self-care behaviors. Material and Methods: It is descriptive, cross-sectional, and exploratory in nature. It was conducted between December 2021 and May 2022 with individuals (n:215) receiving services at the outpatient clinics and inpatient section of a state hospital located in the center of Ankara. Data were collected using face-to-face interviews with the Patient Information Form, the Barriers to Insulin Treatment Questionnare (BITQ), and the Diabetes Self-Care Scale (DSCS). Data were analyzed using number, percentage, mean, standard deviation, Pearson correlation analysis, and multiple linear regression analysis. Results: A weak positive correlation was found between the DSCS total score average and the expectation of positive results related to insulin (r=0.138, p=0.044) and fear of hypoglycemia (r=0.177, p=0.009), and a weak negative correlation was found between the subscale of expected difficulties in insulin treatment (r=-0.251, p<0.000). Factors affecting diabetes self-care agency were found to be female (r=- 0.213, p=0.006) and high school graduation (r=0.192, p=0.011). Conclusion: It has been determined that individuals with high self-care competence expect more positive results during the treatment process, experience fear of hypoglycemia, and expect fewer difficulties during insulin treatment. By increasing the self-care competence of individuals with diabetes, negative attitudes and behaviors toward insulin treatment can be prevented

Anahtar Kelimeler

• Insulin therapy
• Barriers to insulin therapy
• Self-care
• Type 2 diabetes

Destekleyen Kurum

None.

Etik Beyan

Ethical approval was obtained from the Ethics Committee of Çankırı Karatekin University Institute of Health Sciences (Ethics Committee Meeting No: 23, Decision Date: 09.11.2021). Permission to conduct the study was obtained from Ankara City Hospital (Number: E-90739940-799-2341, Decision Date: 01.12.202). Permission was obtained via email from the authors who adapted the scales used in the study into Turkish. The study was conducted after providing the necessary information about the research to the patients and obtaining verbal consent from the volunteer patients.

Teşekkür

The authors thank all participants and healthcare professionals who voluntarily participated in the research.

Tip 2 Diyabetli Bireylerin İnsülin Tedavi Sürecinde Yaşadıkları Engeller ve Öz Bakım Davranışları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi

Öz

Amaç: Tip 2 diyabetli bireylerin insülin tedavi sürecinde yaşadıkları engeller ve öz bakım davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Gereç ve Yöntemler: Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı tiptedir. Aralık 2021-Mayıs 2022 tarihleri arasında Ankara il merkezinde yer alan bir devlet hastanesinin poliklinik ve yataklı servislerde hizmet alan bireylerle (n=215) yürütülmüştür. Veriler yüzyüze görüşme yöntemiyle Hasta Tanıtım Formu, İnsülin Tedavisinde Engeller Ölçeği (İTEÖ) ve Diyabet Öz Bakım Ölçeği (DÖBÖ) kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, Pearson korelasyon analizi, multiple linear regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: DÖBÖ toplam puan ortalaması ile İnsülinle İlişkili Olumlu Sonuç Beklentisi (r=0,138; p=0,044) ve Hipoglisemi Korkusu arasında pozitif yönde zayıf (r=0,177; p=0,009), İnsülin Tedavisinde Beklenen Zorluk alt boyutu ile negatif yönde zayıf ilişki (r=-0,251; p=<0,001) belirlenmiştir. Diyabet öz bakım gücünü etkileyen faktörler kadın olma (r=-0,213; p=0,006) ve lise mezunu olma (r=0,192; p=0,011) olduğu saptanmıştır. Sonuç: Diyabet öz bakım gücü yüksek bireylerin tedavi sürecinde daha olumlu sonuçlar bekledikleri, hipoglisemi korkusu yaşadıkları ve insülin tedavisi sürecinde daha az zorluk bekledikleri saptanmıştır. Diyabetli bireylerin öz bakım gücü artırılarak insülin tedavisine karşı olan olumsuz tutum ve davranışları engellenebilir.

Anahtar Kelimeler

• İnsülin tedavisi
• İnsülin tedavisinde engeller
• Öz bakım
• Tip 2 diyabe

Destekleyen Kurum

yoktur.

Etik Beyan

Çalışma için Çankırı Karatekin Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Etik Kurulu'ndan etik onay alınmıştır (Etik Kurul Toplantı No: 23, Karar Tarihi: 09.11.2021). Çalışmanın yürütülmesi için Ankara Şehir Hastanesi'nden izin alınmıştır (Numara: E-90739940-799-2341, Karar Tarihi: 01.12.2022). Çalışmada kullanılan ölçekleri Türkçeye uyarlayan yazarlardan e-posta yoluyla izin alınmıştır. Çalışma, hastalara araştırma hakkında gerekli bilgiler verildikten ve gönüllü hastalardan sözlü onay alındıktan sonra gerçekleştirilmiştir.

Teşekkür

Yazarlar araştırmaya gönüllü katılım sağlayan tüm katılımcılara ve sağlık çalışanlarına teşekkür etmektedirler.

Kaynakça

1. 1. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği (TEMD). Diabetes mellitus ve komplikasyonları tanı, tedavi ve izlem klavuzu 2024. [cited 2025 Aug 1]. Available from:https://file.temd.org.tr/Uploads/publications/guides/documents/diabetesmellitus2024.pdf
2. 2. IDF Diabetes Atlas. 11th Edition 2025. [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://diabetesatlas.org/
3. 3. Zheng Y, Ley SH, Hu FB. Global etiology and epidemiology of type 2 diabetes mellitus and its complications. Nature reviews endocrinology. 2018; 14(2): 88–98. https://doi.org/10.1038/nrendo.2017.151
4. 4. Satman I, Yilmaz T, Sengül A, Salman S, Salman F, Uygur S, Bastar I, Tütüncü Y, Sargin M, Dinççag N, Karsidag K, Kalaça S, Ozcan C, King H. Population-based study of diabetes and risk characteristics in Turkey: results of the turkish diabetes epidemiology study (TURDEP). Diabetes care. 2002;25(9):1551–1556. https://doi.org/10.2337/diacare.25.9.15511
5. 5. Satman I, Omer B, Tutuncu Y, Kalaca S, Gedik S, Dinccag N, Karsidag K, Genc S, Telci A, Canbaz B, Turker F, Yilmaz T, Cakir B, Tuomilehto J, TURDEP-II Study Group. Twelve-year trends in the prevalence and risk factors of diabetes and prediabetes in Turkish adults. Eur J Epidemiol. 2013;28(2):169–180. https://doi.org/10.1007/s10654-013-9771-5
6. 6. Özer E, Yıldız EA. Türkiye’de diyabet diyetisyenliği: 23 yıllık tarihsel süreç. Beslenme ve Diyet Dergisi. 2019;47:1-4.
7. 7. Li Y, Teng D, Shi X, Qin G, Qin Y, Quan H, Shi B, Sun H, Ba J, Chen B, Du J, He L, Lai X, Li Y, Chi H, Liao E, Liu C, Liu L, Tang X, Tong N, Wang G, Zhang J, WangY, Xue Y, Yan L, Yang J, Yang L, Yao Y, Ye Z, Zhang Q, Zhang L, Zhu J, Zhu M, Ning G, Mu Y, Zhao J, Teng W, Shan Z. Prevalence of diabetes recorded in mainland China using 2018 diagnostic criteria from the American Diabetes Association: national cross sectional study. BMJ. 2020;369:m997. https://doi.org/10.1136/bmj.m997
8. 8. American Diabetes Association (ADA). 2. Classification and diagnosis of diabetes: standards of medical care in diabetes-2019. Diabetes care. 2019;42(1):13–28. https://doi.org/10.2337/dc19-S002

9. 9. Petrak F, Stridde E, Leverkus F, Crispin AA, Forst T, Pfützner A. Development and validation of a new measure to evaluate psychological resistance to insulin treatment. Diabetes care. 2007;30(9):2199–2204. https://doi.org/10.2337/dc06-20422
10. 10. Petrak F, Herpertz S, Stridde E, Pfützner A. Psychological insulin resistance in type 2 diabetes patients regarding oral antidiabetes treatment, subcutaneous insulin injections, or inhaled insulin. Diabetes Technol Ther. 2013;15(8):703-11. https://doi.org/10.1089/dia.2012.025
11. 11. Holmes-Truscott E, Pouwer F, Speight J. Assessing psychological ınsulin resistance in type 2 diabetes: a critical comparison of measures. Curr Diab Rep. 2017;17(7):46. https://doi.org/10.1007/s11892-017-0873-4
12. 12. Yasa MK. Tip 2 diyabetli bireylerde insülin tedavisindeki engellerin ve etkileyen faktörlerin yaşam kalitesi ile ilişkisi (Yüksek Lisans Tezi), Balıkesir, Balıkesir Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022, 1-142, Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
13. 13. Boye KS, Shinde S, Kennedy-Martin T, Robinson S, Thieu VT. Weight change and the association with adherence and persistence to diabetes therapy: a narrative review. Patient Prefer Adherence. 2022;6(16):23-39. https://doi.org/10.2147/PPA.S328583
14. 14. Russell-Jones D, Pouwer F, Khunti K. Identification of barriers to insulin therapy and approaches to overcoming them. Diabetes Obes Metab. 2018;20(3):488–496. https://doi.org/10.1111/dom.13132
15. 15. Mogre V, Johnson NA, Tzelepis F, Paul C. Barriers to diabetic self-care: A qualitative study of patients' and healthcare providers' perspectives. J Clin Nurs. 2019; 28(11-12):2296–2308. https://doi.org/10.1111/jocn.14835
16. 16. Urgancı DB. İnsülin tedavisine yeni başlayan ve tedavileri 2-5 yıldır devam eden hastaların tedaviye yönelik algısı, uyumu, aile desteği ve akut komplikasyon gelişme oranlarıının karşılaştırılması (Yüksek Lisans Tezi), Amasya, Amasya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022, 1-118, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
17. 17. Sağlam FS. Tip 2 diyabetli bireylerin insülin tedavisine ve diyabet komplikasyonlarına ilişkin risk algıları (Yüksek Lisans Tezi), Antalya, Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022, 1-148, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
18. 18. Brazeau AS, Nakhla M, Wright M, Henderson M, Panagiotopoulos C, Pacaud D, Kearns P, Rahme E, Da Costa D, Dasgupta K. Stigma and ıts association with glycemic control and hypoglycemia in adolescents and young adults with type 1 diabetes: cross-sectional study. J Med Internet Res. 2018;20(4):e151 https://preprints.jmir.org/preprint/9432
19. 19. Üren Y, Karabulutlu EY. Tip 2 diyabet hastalarında diyabet kontrolünü zorlaştıran faktörlerin incelenmesi. Sağlık Bilimleri ve Meslekleri Dergisi. 2018;5(3).376-386.
20. 20. Yıldırım TB. Tip 2 diyabetli bireylere akıllı telefonları aracılığı ile verilen video eğitiminin öz bakıma ve metabolik kontrole etkisi (Yüksek Lisans Tezi), Kırklareli, Kırklareli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2022, 1-102, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
21. 21. Hartweg DL, Metcalfe SA. Orem's self-care deficit nursing theory: relevance and need for refinement. Nurs Sci Q. 2022;35(1):70-76. https://doi.org/10.1177/08943184211051369
22. 22. Hartweg DL. Dorothea Orem’s self-care deficit nursing theory. In: Smith MC, Parker ME, editors. Nursing theories & nursing practice. 4nd ed. F. A. Davis Company, Philadelphia; 2015,105-133.
23. 23. Rodriguez KM. Intrinsic and extrinsic factors affecting patient engagement in diabetes self-management: perspectives of a certified diabetes educator. Clin Ther. 2013;35(2):170-8. https://doi.org/10.1016/j.clinthera.2013.01.002
24. 24. Woodward A, Walters K, Davies N, Nimmons D, Protheroe J, Chew-Graham CA, Stevenson F, Armstrong M. Barriers and facilitators of self-management of diabetes amongst people experiencing socioeconomic deprivation: A systematic review and qualitative synthesis. Health Expect. 2024;27(3):e14070. https://doi.org/10.1111/hex.14070
25. 25. Captieux M, Pearce G, Parke HL, Epiphaniou E, Wild S, Taylor SJC, Pinnock H. Supported self-management for people with type 2 diabetes: a meta-review of quantitative systematic reviews. BMJ Open. 2018;8(12):e024262. https://doi.org/10.1136/bmjopen-2018-024262
26. 26. Lee AA, Piette JD, Heisler M, Rosland AM. Diabetes distress and glycemic control: the buffering effect of autonomy support from ımportant family members and friends. Diabetes Care. 2018;41(6):1157-1163. https://doi.org/10.2337/dc17-2396
27. 27. Sarıtaş SC, Erci B, Şahin İ, Timocin E. Validity study of the Turkish version of the barriers to insulin treatment questionnaire. International Journal of Diabetes in Developing Countries. 2019;39(2):247–253. https://doi.org/10.1007/s13410-018-0670-x
28. 28. Lee NP, Fisher WP Jr. Evaluation of the Diabetes Self-Care Scale. J Appl Meas. 2005;6(4):366-81. PMID: 16192661.
29. 29. Karakurt P. Tip 2 diyabetli hastalara verilen eğitimin öz-bakım üzerine etkisi (Doktora Tezi), Erzurum, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2008, 1-87, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jspp
30. 30. Pituch KA, Stevens JP. Applied multivariate statistics for the social sciences: Routledge; 2012.
31. 31. Hussein A, Mostafa A, Areej A, Mona AM, Shimaa A, Najd AG, Futoon A. The perceived barriers to insulin therapy among type 2 diabetic patients. Afr Health Sci. 2019;19(1):1638-1646. doi: 10.4314/ahs.v19i1.39
32. 32. Pilv L, Vermeire EIJJ, Rätsep A, Moreau A, Petek D, Yaman H, Oona M, Kalda R. Diabetes-related quality of life in six European countries measured with the DOQ-30. Eur J Gen Pract. 2021;27(1):191-197. https://doi.org/10.1080/13814788.2021.1954615
33. 33. Nam S, Chesla C, Stotts NA, Kroon L, Janson SL. Factors associated with psychological insulin resistance in individuals with type 2 diabetes. Diabetes Care. 2010;33(8):1747-9. https://doi.org/10.2337/dc10-0099
34. 34. Caner E. Tip 2 diyabetli hastalarda öz-bakım ile tedavi uyumu arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi (Yüksek Lisans Tezi). Erzurum, Atatürk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2023, 1-72, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
35. 35. Mumcu CD. Tip 2 diyabeti olan kadınlarda web tabanlı eğitimin öz yönetimine ve aile desteğine etkisinin incelenmesi (Yükek Lisans Tezi), Ankara, Ankara Yıldırım Beyazıt Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2021, 1-107, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
36. 36. Gerçek A. Tip 2 hastaların hastalığı kabullenme ve öz bakım durumlarının belirlenmesi (Yüksek Lisans Tezi), Erzincan, Erzincan Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2017, 1-84, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
37. 37. D'Souza MS, Karkada SN, Parahoo K, Venkatesaperumal R, Achora S, Cayaban ARR. Self-efficacy and self-care behaviours among adults with type 2 diabetes. Appl Nurs Res. 2017;36:25-32. https://doi.org/10.1016/j.apnr.2017.05.004
38. 38. Azami G, Soh KL, Sazlina SG, Salmiah MS, Aazami S, Mozafari M, Taghinejad H. Effect of a nurse-led diabetes self-management education program on glycosylated hemoglobin among adults with type 2 diabetes. J Diabetes Res. 2018;2018:4930157. https://doi.org/10.1155/2018/4930157
39. 39. Terkeş N. Tip 2 diyabetli bireyler için web tabanlı eğitim programı geliştirilmesi ve programın diyabet yönetimine etkisi (Doktora Tezi), Antalya, Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2018, 1-153, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
40. 40. Tutino GE, Yang WY, Li X, Li WH, Zhang YY, Guo XH, Luk AO, Yeung RO, Yin JM, Ozaki R, So WY, Ma RC, Ji LN, Kong AP, Weng JP, Ko GT, Jia WP, Chan JC; China JADE Study Group. A multicentre demonstration project to evaluate the effectiveness and acceptability of the web-based Joint Asia Diabetes Evaluation (JADE) programme with or without nurse support in Chinese patients with Type 2 diabetes. Diabet Med. 2017;34(3):440-450. https://doi.org/10.1111/dme.13164
41. 41. Selen F. Web tabanlı tip 2 diyabet eğitiminin diyabet öz yönetimine etkisi (Doktora Tezi), Ankara, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, 2019, 1-157, [cited 2025 Aug 1]. Available from: https://tez.yok.gov.tr/UlusalTezMerkezi/tezSorguSonucYeni.jsp
42. 42. Doupis J, Festas G, Tsilivigos C, Efthymiou V, Kokkinos A. Smartphone-based technology in diabetes management. Diabetes Ther. 2020;11(3):607-619. https://doi.org/10.1007/s13300-020-00768-3
43. 43. Yu CH, Parsons JA, Mamdani M, Lebovic G, Hall S, Newton D, Shah BR, Bhattacharyya O, Laupacis A, Straus SE. A web-based intervention to support self-management of patients with type 2 diabetes mellitus: effect on self-efficacy, self-care and diabetes distress. BMC Med Inform Decis Mak. 2014;14:117. doi: 10.1186/s12911-014-0117-3. PMID: 25495847; PMCID: PMC4272538. http://www.biomedcentral.com/1472-6947/14/117
44. 44. Çevik Aktura S, Özden G. Psychological insulin resistance and affecting factors in patients with type 2 diabetes. Journal of Human Sciences, 2022;19(4):559–568. https://doi:10.14687/jhs.v19i4.6319
45. 45. Bilgehan T, Vardar İnkaya B, Altunsoy A, Aytemur M. Perceptions of diabet in type 1 diabetes and type 2 diabetes:a mixed-methods comparative insight. Turk J Diab Obes 2025; 9(2): 147-163. doi: 10.25048/tudod.1684480
46. 46. Alhaiti AH, Senitan M, Dator WLT, Sankarapandian C, Baghdadi NA, Jones LK, Da Costa C, Lenon GB. Adherence of Type 2 Diabetic Patients to Self-Care Activity: Tertiary Care Setting in Saudi Arabia. J Diabetes Res. 2020;2020:4817637. https://doi.org/10.1155/2020/4817637
47. 47. Lin MH, Ou HY, Wang RH, Lin CH, Liao HY, Chen HM. Glycaemic control mediates the relationships of employment status and self-stigma with self-care behaviours in young adults with type 2 diabetes. J Clin Nurs. 2022;31(5-6):582-591. https://doi.org/10.1111/jocn.15915
48. 48. Zhou Y, Liao L, Sun M, He G. Self-care practices of Chinese individuals with diabetes. Exp Ther Med. 2013;5(4):1137-1142. https://doi.org/10.3892/etm.2013.945
49. 49. Aytemur M, Vardar İnkaya B. Diabetes mellituslu bireylerde diyabet komplikasyon risk algısının ve diyabet öz yönetim becerilerinin incelenmesi. Turk J Diab Obes. 2022; 2:121-130. https://10.25048/tudod.1099172
50. 50. AlQahtani AH, Alzahrani AS, Alzahrani SH, Alqahtani SM, AlOtaibi AF, Khan AA. Levels of Practice and Determinants of Diabetes Self-Care in Primary Health Care in Jeddah City, Saudi Arabia. Cureus. 2020;12(6):e8816. https://doi.org/10.7759/cureus.8816
51. 51. Ayele K, Tesfa B, Abebe L, Tilahun T, Girma E. Self care behavior among patients with diabetes in Harari, Eastern Ethiopia: the health belief model perspective. PLoS One. 2012;7(4):e35515. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0035515