“Bilgi Çağında Tarihçi Olmak”: Sosyal Ağ Analizi Yaklaşımı ve Osmanlı Tarihi Çalışmaları

The number of researches on analyzing sophisticated social, economic, cultural and psychological relations amongst people in the past and trying to understand by reconstructing them with the help of archival sources are still limited in Ottoman social history. In this article, it is going to be questioned whether the documents in qadi registers can be evaluated by implementing social network analysis or not. The main purpose of this study is to exemplify where, how and in what ways the people related to each other. Initially, I will introduce SNA, how it is employed in different fields and reviewing works of Ottoman historians. Then, the different kind of documents such as testimony, proxy, suretyship and indicating lender-deptor relations in selected registers will be processed by SNA. Finally, the findings will be evaluated and discussed the limits of method.

Geçmişte var olan insanlararası sosyal, ekonomik, kültürel ve psikolojik çok yönlü ilişkileri birincil kaynaklar üzerinden yeniden inşa ederek anlamaya çalışan araştırmalar özellikle Osmanlı sosyal tarihi açısından hâlâ oldukça sınırlıdır. Bu çalışma yeni bir yaklaşımla, kadı sicillerindeki belge türlerinin sosyal ağ analizi yöntemi ile değerlendirilip değerlendirilemeyeceğini sorgulamaktadır. Osmanlı toplumunda, kişilerin kimlerle, ne tür ve hangi amaçla ilişki kurduklarını anlamada sosyal ağ analizi yönteminin kullanımını örneklendirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada öncelikle, sosyal ağ analizi yaklaşımı tanıtılacak, farklı disiplinlerdeki kullanım biçimleri örneklendirilecek, SNA’ya dikkat çeken Osmanlı tarihçilerinin çalışmaları değerlendirilecektir. Daha sonra seçilen kadı sicillerindeki şahitlik, vekâlet, kefalet ve borç ilişkilerini gösteren belgeler SNA ile işlenecektir. Son olarak elde edilen bulgular sunulacak ve yöntemin sınırları tartışılacaktır.

Anahtar Sözcükler: Osmanlı Sosyal Tarihi, Sosyal Ağ Analizi, Kadı Sicilleri, Bursa, Tarihyazımı

 

“Being Historian in the Information Age”: Social Network Analysis and Ottoman History Studies

 

Abstract: The number of researches on analyzing sophisticated social, economic, cultural and psychological relations amongst people in the past and trying to understand by reconstructing them with the help of archival sources are still limited in Ottoman social history. In this article, it is going to be questioned whether the documents in qadi registers can be evaluated by implementing social network analysis or not. The main purpose of this study is to exemplify where, how and in what ways the people related to each other. Initially, I will introduce SNA, how it is employed in different fields and reviewing works of Ottoman historians. Then, the different kind of documents such as testimony, proxy, suretyship and indicating lender-deptor relations in selected registers will be processed by SNA. Finally, the findings will be evaluated and discussed the limits of method.

Keywords: Ottoman Social History, Social Network Analysis, Qadi Registers, Bursa, Historiography