Yayın Kritiği: SON DÖNEM OSMANLI EĞİTİM TARİHİNDE COĞRAFYA DERS KİTAPLARINA BİR ÖRNEK: COĞRAFYA DERSLERİ - Abdurrahman ŞEREF
Öz
Türkiye’de coğrafya öğretiminin tarihi üzerine yapılan çalışmaların sayısında ve niteliğinde yeterli olmasa da bir artış yaşanmaktadır. Coğrafyanın hem Osmanlı Devleti’nin son yıllarında hem de Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda devlet bütünlüğünün somutlaştırılmasında oynadığı rolü düşündüğümüzde, bu alan ile ilgili kurgulanan derslerin katkılarını analiz etmenin gerekliliği belirginleşmektedir. İşte çalışmamızdaki temel hedefimiz Osmanlı Devleti’nin son yıllarında coğraya eğitiminin şekillenmesinde ders kitaplarının oynadığı rolü küçük bir örnekle de olsa analiz edebilmektir. Bu analizimizi gerçekleştirirken yararlandığımız metin ise Abdurrahman Şeref’in “Coğrafya Dersleri” adlı çalışmasıdır. Çalışmada yöntem olarak tarama modelinden yararlanılmıştır. Bu çerçevede ilk olarak Abdurrahman Şeref Efendi’nin 60 sayfadan oluşan eseri temin edilmiş, daha sonra ise eserin transkripsiyonu ve sadeleştirilmesi yapılarak biçimsel özellikler açığa çıkartılmıştır. Söz konusu eserin çeviri aşaması bittikten sonra elde edilen bulgular irdelenerek bir sonuca ulaşılmıştır.
Kaynakça
- Abdurrahman Şeref, (1326/1910-1911). Coğrafya dersleri. İstanbul: Şirket-i Mürettibiye.
- Demiryürek, M. (2003). Ölümünün 78. yılında son Vak'anüvis Abdurrahman Şeref Efendi ve Cumhuriyet. Milli Eğitim (158), ss.198-204.
- İmzasız. (1986). Abdurrahman Şeref. Büyük Larousse, Cilt 1, s. 24. İstanbul: Gelişim.
- Fortna, B. C. (2002). İmperial classroom: Islam, the state, and education in the late Ottoman Empire. New York: Oxford University.
- Özcan, A. (1988). Abdurrahman Şeref. Türkiye Diyanet Vakfı Ansiklopedisi, Cilt 1, s. 175. Ankara: Türkiye Diyanet Vakfı.
- Satı. M. (1327/1911, 15 Nisan/28 Nisan). Coğrafya nasıl tedris edilmelidir? Tedrisat Mecmuası (12), ss.244-250.
- Tekiner, M. E. (2009). Abdurrahman Şeref Efendi: Biyografisi, resmi ve özel hayatı. Tarih İncelemeleri Dergisi, 24(1), ss.253-278.
- Türk, İ. C. (2009). II. Meşrutiyet Dönemi eğitimcisi Satı Bey ve coğrafya öğretimi. A.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü Dergisi (40), ss.423-438.