AİLE TARİHİNİN ARAŞTIRILMASINDA SÖZLÜ TARİHİN KULLANIMI: İLKOKUL ÖĞRENCİLERİNİN TECRÜBELERİ
Öz
Bu çalışma kapsamında ilkokul öğrencilerine (4. sınıf) sözlü tarih yöntemi öğretilmiş ve kendi aile tarihlerini araştırmaları istenmiştir. Öğrenciler, kendi aile tarihlerini araştırmış, kendi soy ağaçlarını çıkarmış ve ailelerinin hikâyesini yazmaya çalışmışlardır. Eylem araştırması modeline göre yapılan bu çalışmanın amacı, sözlü tarih yöntemini kullanarak aile tarihlerini öğrenen, ailesinin soy ağacını çıkaran ve hikâyesini yazan öğrencilerin tecrübelerini ortaya koymaktır. Ayrıca amaçlı örnekleme tekniğine göre belirlenen çalışma grubu 30 öğrenciden oluşturulmuştur. Veri toplama araçları olarak açık uçlu anketler, öğrencilerin soyağacı çizimleri, yazdığı hikâyeler ve araştırmacı öğretmenin yapılandırmamış gözlemleri kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlar, öğrencilerin yöntemi kullanmaktan hoşlandıkları, ailesi ve yakın çevresini daha yakından tanıdığı, karşılaştırma yaptıkları ve değişim ve sürekliliği algıladıklarını göstermiştir. Ayrıca bazı sorunlara rağmen onlar kendi soyağaçlarını çıkarmış ve aile hikâyelerini yazmıştır.
Sözlü tarih, tarihin veri toplama yöntemlerinden biridir. Bunun yanında bu yöntem, uzun bir süredir bütün okul kademelerinde bir öğretim yöntemi kullanılmaktadır. Bu çalışmalarda genellikle tecrübeli insanlarla yapılan görüşmelerden elde edilen sonuçlar, öğrenciler tarafından analiz edilmekte ve bu sonuçların raporları yazılmaktadır. Ancak ilkokulda yapılan çalışmalarda soyağacı çıkarma ve kutu müze yapma gibi etkinliklere rastlanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Sözlü Tarih Yöntemi,İlkokul,Aile Tarihi,Değişim ve Süreklilik,Soy Ağacı
Kaynakça
- Albarelli, G., & Starecheski, A. (2013). The telling lives oral history curriculum guide. New York: The Columbia University Center for Oral History.
- Ardemendo, D. ve Kuszmar, K. (2009). Principles and best practices for oral history education (4-12). Washington DC: Oral History Association (OHA),1-3.
- Ayers, W., & Ayers, R. (2013). Every person is a philosopher/ every day is another story. Mayotte, C. (Ed.), The power of the story: The voice of witness teacher's guide to oral history, voice of witness. San Francisco.
- Caunce, S. (2001). Sözlü tarih ve yerel tarihçi. çev. Bilmez Bülent Can, Alper Yalçınkaya; yay. haz. Ayşe Özil, Türkiye Ekonomik ve Toplumsal Tarih Vakfı, 2001: İstanbul.
- Creswell, J. W. (2012). Educational research: Planning, conducting, and evaluating quantitative and qualitative research (4th edition). Boston: Pearson.
- Davey, F., Welde, K. D., & Foote, N. (2016). Oral history as inspiring pedagogy for undergraduate education. Oral History Education, Political Engagement, and Youth, Our Schools/Our Selves C. 25, S. 2, Kış, Ottawa, Canada.
- Dere, İ. (2017). Sosyal bilgiler derslerinde bir öğrenme ve öğretme yöntemi olarak sözlü tarih (Yayınlanmamış Doktora Tezi). Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Uşak.
- Dere, İ. ve Alkaya, S. (2017, Mayıs). Geçmişten Günümüze Salgın ve Bulaşıcı Hastalıklar, İlaçlar ve Hastalıklarla Mücadele Yöntemleri: 6. Sınıf Öğrencilerinin Sözlü Tarih Çalışmaları. 6. Uluslararası Sosyal Bilgiler Eğitimi Sempozyumunda sunulan bildiri, 4-6 Mayıs, Eskişehir.
- Diekema, M. (1989). Oral history and the young child (Unpublished master thesis). Calvin College: Michigan, USA.
- Gonzalez-Peterson, A. A. (1994). An oral history project with high school students: Implications for curriculum change (Unpublished master thesis). University of New Mexico, USA.