100 YILDA NE DEĞİŞTİ? YENİ MALUMAT-I MEDENİYE VE GÜNÜMÜZ VATANDAŞLIK EĞİTİMİ DERS KİTABININ KARŞILAŞTIRILMASI
Öz
Tarihi süreç içerisinde vatandaşlık derslerinin hedeflerine ulaşılmasında kullanılan en önemli ve en somut araçlardan biri ders kitapları olmuştur. Ders kitaplarına bakılarak o dönemin siyasal, kültürel ve düşünce dünyası hakkında bilgilere ulaşılabilmektedir. Bu araştırmanın amacı Osmanlı Devleti’nin son döneminde vatandaşlık eğitimi ders kitabı olan Yeni Malumat-ı Medeniye ve günümüzde 4.sınıfta vatandaşlık ders kitabı olarak okutulan, İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi ders kitabının incelenip, içeriklerinin karşılaştırılmasıdır. Araştırma verileri nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yoluyla toplanmıştır. Verilerin analizinde ise içerik analizi kullanılmıştır. Araştırmada analiz birimi olarak yargı bildiren kelime grupları kullanılmıştır. Verilerin analizi sırasında bir dokuman inceleme formu dosyası oluşturulmuş ve bu dosyaya her bir kitapta yer alan ifadeler ayrı ayrı kodlanmıştır. Araştırma sonucunda, ideolojik bir dönem olan Meşrutiyet Döneminde yazılan Yeni Malumat-ı Medeniye ders kitabının, dönemin siyasi ortamına ve ideolojik yapısını ait unsuları içerdiği; İncelenen her iki kitapta bireyin görev ve sorumluluklarına geniş yer verilirken, devletin görev ve sorumluluğu üzerinde kısaca durulduğu tespit edilmiştir. Ayrıca günümüz vatandaşlık kitabında ise Meşrutiyet Döneminde günümüze elde edilen haklara bağlı olarak, bireyin haklarına ve aynı zamanda aktif vatandaşlık üzerinde de durulduğu görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Yeni Malumat-ı Medeniye,Vatandaşlık,Vatandaşlık Eğitimi,Ders Kitabı
Kaynakça
- Aybay, R. (1998). Teba-i Osmaniden T.C. yurttaşına geçişin neresindeyiz? A. Ünsal (Ed.), 75 yılda teba’dan yurttaş’a doğru içinde (s. 37-43). İstanbul: Tarih Vakfı Yayınları.,
- Bakır, K. (2008). “II. Meşrutiyet Doneminde Milli Seckincilik ve Eğitim: Emrullah Efendi Tuba Ağacı Nazariyesi”, Doğu Batı, Yıl: 11, Sayı: 45, 197-213.
- Doğan, N. (2011). Osmanlı'dan Cumhuriyete Ders Kitaplarında Devlet Kavramının İktidar Eğitim İlişkisi Açısından İncelenmesi. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri Dergisi, 11(4), 2084-2090.
- Çağlar, A. (1999) “75. Yılında Cumhuriyet’in İlköğretim Birikimi” 75 Yılda Eğitim, Tarih Vakfı Yayınları, İstanbul, s.125-144
- Duman, D. ve Tuna, E. (2012). Meşrutiyet dönemi ilk vatandaşlik kitaplarindan biri olan “rehber-i ittihad”in içerik analizi. Turkish Studies - International Periodical For The Languages, Literature and History of Turkish or Turkic Volume 7/4, Fall 2012, p. 1631-1648
- Fortna C. B. (2002). Mekteb-i Hümayun, Osmanlı İmparatorluğu’nun son döneminde İslam, devlet ve eğitim. İstanbul: İletişim.
- Haydar, A. ve Ziya, A. (2017) Yeni Malumat-I Medeniye. (M. İçen, Çev.) Dün, Bugün, Yarın yay. İstanbul.
- Marshall, T. H. (1965). Class, citizenship and social development. USA Newyork: Anchor Books.
- MEB. (2017). İnsan Hakları, Yurttaşlık ve Demokrasi Programı ve Kılavuzu .
- Merriam, S. (1998). Qualitative research and case study applications in education. Revised and expanded from case study research in education. USA: JB Printing.