MUCUR’DA KIRKLAMA GELENEĞİNE BAĞLI İNANIŞ VE UYGULAMALAR ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Kırklama genellikle kırklı olarak nitelendirilen kişileri, kirden arındırmak ve onlara paklık kazandırmak için yapılan geleneksel bir uygulamadır. Türk kültüründe kırklı kişilerin, maddi ve manevi olarak kirlilik sürecinde olduklarına ve bu canlılara belirli varlıkların zarar verebileceklerine inanılmaktadır. Bu nedenle kırklı olarak nitelendirilen canlıların, Alkarısı, alkızı gibi kara iyelerden, kirli, tıvgalı ve kem gözlü kadınlardan, doğumunun ya da ölümünün üzerinden kırk gün geçmemiş hayvanlardan ya da bitkilerden korunması gerekmektedir. Kırklı kişilerin, belirtilen varlıklardan korunmaması durumunda, birbirlerini basabileceklerine ya da kara iyeler tarafından basılabileceklerine inanılmaktadır. Kırklılık sürecinde gerçekleşen bu basma olaylarına, “kırk basması” adı verilmektedir. Bu çalışmada, Mucur’un ağırlıklı olarak doğum, evlilik ve ölüm sürecindeki kırklama geleneğine dair inanış ve uygulamalara yer verilmekle birlikte halk hekimliği ile kalıplaşmış ifadelerdeki kırklama geleneğine de yer verilmiştir Bu bağlamda, ilk olarak alan araştırması yöntemiyle sahada derleme çalışması yapılmış, ardından derlenen veriler yazıya aktarılmıştır. Daha sonra tespit edilen inanç ve uygulamaların altındaki etmenler, Türk kültür coğrafyasının farklı kesimlerinden yapılan karşılaştırmalarla ve verilen örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Araştırma konusunun, “kırk”tan yola çıkılarak seçilmesindeki amil, “kırk”ın maddi ve manevi paklanmada ortak payda özelliği taşıyor olmasıdır.