COVİD-19 PANDEMİSİNİN SAĞLIKLI YAŞAM TURİZMİ ÜZERİNDEKİ ETKİLERİ VE SEKTÖRDEKİ DEĞİŞİMLER

Öz

Belirli doğal kaynakların bulunduğu bölgelerde yapılabilen termal turizm faaliyetleri, sağlık turizmi kapsamında ele alınmaktadır. Termal turizm, doğal yollar ile yeryüzüne çıkan yer altı sularının bulunduğu bölgelerde uygun çevre şartlarında ve uygun mevsim koşullarında yapılan turizm şeklidir. Ayrıca insanların hayatlarında mutlu olmaları için onların sağlıklı bir yaşama sahip olmalarına önem veren ülkelerin turizm politikalarında önemli bir yere sahiptir. Bu nedenle gelir seviyesi yüksek olan ülkelerde yaşayan ve belirli yaş ortalamasının üzerinde olan insanların sağlığının korunması ve gerekli durumlarda tedavilerinin yapılmasında önemli bir konumda yer almaktadır. Termal turizm gibi tatil ve seyahat faaliyetleri kişilerin hem tatil hem de tedavi ihtiyaçlarının aynı anda gidermelerinde önemli rol oynamakta ve bu ihtiyaçları karşılamak için sektörün gelişme göstermesi gerekmektedir. Ülkelerin termal zenginliklerine bakıldığında Türkiye’nin çok önemli bir konumda yer aldığı görülebilmektedir. Ancak çok geniş imkanlara rağmen termal turizm faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi henüz istenilen seviyelerde değildir. Bu açıdan bakıldığında termal turizme dair olanakların geliştirilmesi için ülke yönetimlerinin turizm politikaları yol gösterici olmalıdır. Ayrıca farkındalığın oluşturulması için nitelikli çalışmalar gerekmektedir. Termal olanakların eğlence amacıyla kullanımının yanı sıra sağlık yönünden değerlendirilerek bu yönde kullanılması ve sezonun tamamına yayılacak şekilde değerlendirilmesi ile tesislerin de buna göre hizmet verebilecek olanaklara sahip olması gerekmektedir. Sınırlı kaynakların etkili ve verimli bir şekilde kullanımını amaçlayan yöneticilerin ve hükümetlerin ise sağlıklı yaşam faaliyetlerini desteklemek için fon tahsisinde bulunmaları gerekebilir. Böylece sağlıklı yaşam faaliyetlerini destekleyecekleri gibi buna ilişkin sektörlerin gelişmesinin önünü açmış olacaklardır. Bu ve benzeri çalışmalar ise endüstri liderleri için termal turizm alanında yapacakları faaliyetlerde yol gösterici olacaktır. Ayrıca kamuda yer alan ortakların eğitilmesinde, etkili ve uygun maliyetli turizm faaliyetlerine ilişkin girişimleri destekleyecek politika ve programların gerçekleştirilmesinde yardımcı olabilir. Bu çalışmanın amacı, sağlık turizmi ve sağlıklı yaşam turizmine ilişkin literatür taraması yaparak bir dönem termal tesisler üzerinde covid-19 salgınının tespit edilmiş etkilerini kapsamlı bir şekilde aktarmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm
• Sağlık
• Sağlıklı Yaşam
• Spa
• Covid-19

EFFECTS OF COVID-19 PANDEMIC ON WELLNESS TOURISM AND SECTORAL CHANGES

Abstract

Thermal tourism and wellness tourism activities are considered within health tourism. Wellness tourism is valuable in terms of meeting both holiday and treatment need of people at the same time. The aim of this study is to investigate the effects of the Covid-19 pandemic on wellness tourism and to examine the changes it has brought about in the sector. To achieve this aim, a literature review was conducted in the study and the findings of research conducted in various countries on wellness tourism during the years when the pandemic was effective were presented using the descriptive analysis method. According to the findings, the Covid-19 pandemic affected less the businesses that were able to reach their customers by providing services via the internet and technology during the pandemic period. The industry has developed new trends such as virtual studios and online yoga classes. The value and social importance of spa centers has increased after the Covid-19 pandemic due to their medical healing aspects. In addition, during the pandemic, practices were implemented to encourage patients who received Covid19 treatment to stay in spa centers. Such practices have strengthened the relationship of businesses operating in health tourism with the health system.

Keywords

• Tourism
• Health
• Wellness
• Spa
• Covid-19

Kaynakça

1. Alen, E., De Carlos, P. and Dominguez, T. (2014). An Analysis of Differentiation Strategies for Galician Thermal Centres. Current Issues in Tourism, 17(6), 499-517.
2. Alen, E., Losada, N., and de Carlos, P. (2017). Profiling the Segments of Senior Tourists Throughout Motivation and Travel Characteristics. Current Issues in Tourism, 20(14), 1454-1469.
3. Aliu, A., Aliu, D. and Çılgınoğlu, H. (2021). Etkili Turizm Diplomasisi, Aşı Turizmi ve Üçlü-Sarmal Modeli: Baltık Ülkeleri Araştırması. Turkish Studies-Economics, Finance, Politics, 16(2).
4. Anaya-Aguilar, R., Gemar, G., and Anaya-Aguilar, C. (2021). Factors Associated with Spa Tourists’ Satisfaction. Mathematics, 9(4), 332.
5. Atik, E. (2022). Pamukkale Karahayıt Bölgesi’nde Bulunan Termal Otellerde Pandemi Sürecinde ve Sonrasında Yenilik Yönetiminin İncelenmesi, Pamukkale Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 2022 Sayı 53: Özel sayı 2, Denizli, ss. 299-311.
6. Bezruchka S. (2001). Medical Tourism as Medical Harm to the Third World: Why? For Whom? Wilderness Environ. Med. 11, 77–78
7. Bhatia, A., Roy, B., and Kumar, A. (2022). A Review of Tourism Sustainability in the Era of Covid-19. Journal of Statistics and Management Systems, 25(8), 1871-1888.
8. Bucak, T. ve Özkaya, E. (2013). Çanakkale İlinin Termal Potansiyeli, Aksaray Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 5(2), s7-23.

9. Carrera, P. M. and Bridges, J. F. (2006). Globalization and Healthcare: Understanding Health and Medical Tourism. Expert Review of Pharmacoeconomics and Outcomes Research, 6(4), 447-454.
10. Choudhary, B. and Qadir, A. (2021). Impact of covid-19 on Wellness and Spa Industry. International Journal of Spa and Wellness, 4(2-3), 193-203.
11. Constantin, D., Radu-Daniel, P., Daniel, P., Georgiana, C. L. and Igor, S. (2015). The Role of SPA Tourism in the Development of Local Economies from Romania. Procedia Economics and Finance, 23, 1573-1577.
12. Cooper, P. and Cooper, M. (2009). Health and Wellness Tourism: Spas and Hot Springs (Vol. 40). Channel View Publications.
13. Çam, O. ve Çılgınoğlu, H. (2022). Sağlık Turizmi Kapsamında Aşı Turizmine Genel Bakış: Covid-19 Pandemisi Süreci Örneği. Safran Kültür ve Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 220-254.
14. Çılgınoğlu, H. (2023). Medikal Turizm Konusundaki Araştırmaların Bibliyometrik Analizi: Eğilimler, Odak Noktaları ve Olanakları. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(3), 451-464.
15. Çılgınoğlu, H., ve Aytuğar, S. (2021). Termal Turizm İşletmelerinde Sağlık Beklentileri ve Müşteri Memnuniyeti: Bolu Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), 1088-1102.
16. Çontu, M. (2006). Alternatif Turizm Çeşitleri ve Kızılcahamam Termal Turizmi Örneği (Master's Thesis, Abant İzzet Baysal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü).
17. Dillette, A. K., Douglas, A. C., and Andrzejewski, C. (2021). Dimensions of Holistic Wellness as A Result of İnternational Wellness Tourism Experiences. Current Issues in Tourism, 24(6), 794-810.
18. Dini, M. and Pencarelli, T. (2021). Wellness Tourism and the Components of Its Offer System: A Holistic Perspective. Tourism Review, 77(2), 394-412.
19. Erdoğan ve Aklanoğlu, F. (2008). Termal Turizm ve Afyon-Gazlıgöl Örneği. Social Sciences, 3(1), 83-92.
20. Global Wellness Institute (2023), Health, Happiness, and the Wellness Economy: An Empirical Analysis, Ocak 2023.
21. Gustavo, N. S. (2010). A 21st-Century Approach to Health Tourism Spas: The Case of Portugal. Journal of Hospitality and Tourism Management, 17(1), 127-135.
22. Kamata, H., and Misui, Y. (2015). The Difference of Japanese Spa Tourists Motivation in Weekends and Weekdays. Procedia-Social and Behavioral Sciences, 175, 210-218.
23. Koskinen, V. (2019). Spa Tourism as A Part of Ageing Well. International Journal of Spa and Wellness, 2(1), 18-34.
24. Kozak, N. (1992). Termal turizm İşletmeciliği ve Önemi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(3), 33-38.
25. Medina-Muñoz, D. R., and Medina-Muñoz, R. D. (2013). Critical Issues in Health and Wellness Tourism: an Exploratory Study of Visitors to Wellness Centres on Gran Canaria. Current Issues in Tourism, 16(5), 415-435.
26. Navarrete, A. and Shaw, G. (2021). Spa Tourism Opportunities as Strategic Sector in Aiding Recovery from Covid-19: The Spanish MODEL. Tourism and Hospitality Research, 21(2), 245-250.
27. Özbek, T. (1991). Dünya'da ve Türkiye'de Termal Turizmin Önemi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(3), 15-29.
28. Sarman, A. and Sarman, E. (2021). Covid-19 Pandemisinin Sağlık Turizmi Üzerindeki Etkisi. Journal of Applied Tourism Research, 2(2), 115-124.
29. Senkova, A., Kosíkova, M., Matusikova, D., Sambronska, K., Kravcakova Vozarova, I. and Kotulic, R. (2021). Time Series Modeling Analysis of the Development and impact of The Covid-19 Pandemic on Spa Tourism in Slovakia. Sustainability, 13(20), 11476.
30. Sigala, M. (2020). Tourism And Covid-19: Impacts and Implications for Advancing and Resetting Industry and Research. Journal of Business Research, 117, 312-321.
31. Szromek, A. R. (2021). The Role of Health Resort Enterprises in Health Prevention During The Epidemic Crisis Caused by Covid-19. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 7(2), 133.
32. Szromek, A. R. and Polok, G. (2022). A Business Model for Spa Tourism Enterprises: Transformation in A Period of Sustainable Change and Humanitarian Crisis. Journal of Open Innovation: Technology, Market, and Complexity, 8(2), 72.
33. Şengül, H. ve Bulut, A. (2019). Sağlık Turizmi Çerçevesinde Türkiye’de Termal Turizm; Bir Swot Analizi Çalışması. Estüdam Halk Sağlığı Dergisi, 4(1), 55-70.
34. Türkiye Tanıtım ve Geliştirme Ajansı (Erişim Tarihi. Eylül 2023) https://tga.gov.tr/
35. Uluslararası Turizm Örgütü (Erişim tarihi: Mayıs 2022) https://www.unwto.org/tourism-Statistics/Covid-19-and-tourism-statistics
36. United Nations (U.N.)-Committee for the Coordination of Statistical Activities UN-CCSA, (2021). How Covid-19 is Changing The World: A Statistical Perspective-Volume III. https://unstats.un.org/unsd/ccsa/documents/covid19-report-ccsa_vol3.pdf.
37. UNWTO, (2019). International Tourism Highlights, 2019 Edition, Madrid. https://www.e-unwto.org/doi/book/10.18111/9789284421152.
38. UNWTO, (2020). International Tourism Highlights, 2020 Edition, Madrid, https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284422456.
39. UNWTO, (2023). International Tourism Highlights 2023 Edition The Impact of Covıd-19 on Tourism (2020–2022). https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284424504.
40. UNWTO, (2023). The End of Covid-19-Related Travel Restrictions Summary of Findings from the Covid-19 Related Travel Restrictions Reports. https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284424320.
41. Wellness Summit, Global Spa and International, SRI, "The Global Wellness Tourism Economy" (2017). Travel and Tourism Research Association: Advancing Tourism Research Globally. 15.
42. World Tourism Organization and European Travel Commission (2018), Exploring Health Tourism – Executive Summary, UNWTO, Madrid. https://www.e-unwto.org/doi/epdf/10.18111/9789284420308.
43. Wu, D. C., Cao, C., Liu, W. and Chen, J. L. (2022). Impact of Domestic Tourism on Economy Under Covid-19: The Perspective of Tourism Satellite Accounts. Annals of Tourism Research Empirical Insights, 3(2), 100055.
44. Zengin, B. ve Eker, N. (2016). Sakarya İli Termal Turizm Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), 165-181.