WWOOF TÜRKİYE AĞINDAKİ EKOLOJİK ÇİFTLİKLERİN MEVCUT DURUMU VE ORMAN KÖYLERİNE ENTEGRASYONU

Öz

Türkiye’nin farklı bölgelerinde bulunan ve kırsal turizm potansiyeli olan ekolojik çiftlikler dünya çapında “WWOOF” olarak bilinmektedir. Çalışmada, WWOOF Türkiye topluluğundaki ev sahibi işletmelerin gönüllülere sunduğu hizmetlerdeki farklılıkların mevcut durumunun analiz edilmesi ve ekolojik çiftliklerin orman köylerine entegrasyonunun irdelenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma tekniklerinin kullanıldığı çalışmada, 10-15 Mayıs 2024 tarihi aralığında üye girişiyle toplanan ikincil veriler sınıflandırılarak özgün çalışma verileri oluşturulmuş ve 66 adet ev sahibi işletmenin içerik analizi gerçekleştirilerek SPSS aracılığıyla yüzde ve frekans dağılımları belirlenmiştir. Çalışma sonucunda; ev sahibi işletmelerin en fazla Karadeniz Bölgesi’nde, en çok işletmenin ise Muğla ilinde yer aldığı bulunmuştur. Ev sahibi türü daha çok kendine yeterli olarak bildirilmiş olup sebze yetiştiriciliği %92,4 oranla ev sahibi işletmelerin neredeyse tamamında söz konusudur. Yapılan yorumların %94,6’sının olumlu olması işletmelerin sürdürülebilirliği açısından önemli görülmektedir. Dünyada sayıları her geçen gün arttığı bildirilen bu çiftliklerin Türkiye’de tanınırlığı yönünde farkındalık oluşturulması gerekmektedir. Ağa kayıtlı çiftliklerin yaygınlaştırılması ve orman köylerine entegrasyonu teşvik edilmelidir.

Anahtar Kelimeler

• Ekolojik çiftlik
• Ev sahibi işletme
• Kırsal turizm
• Orman köyü
• TaTuTa
• WWOOF

CURRENT STATUS OF ECOLOGICAL FARMS IN WWOOF TURKEY NETWORK AND INTEGRATION INTO FOREST VILLAGES

Öz

Ecological farms, which are in different regions of Turkey and have rural tourism potential are known as “Hosts” registered in the WWOOF network worldwide. In this study, it is aimed to analyze the current situation of the differences in the services provided to volunteers by the hosts in the WWOOF Turkey community and to examine the integration of ecological farms into forest villages. In the study, in which qualitative research techniques were used, the original study data were created by classifying the secondary data collected by member login between 10-15 May 2024, and the content analysis of 66 hosts was carried out and percentage and frequency distributions were determined using SPSS. As a result of the study; it was found that the highest number of hosts in terms of geographical region was located in the Black Sea Region and the highest number of hosts among the provinces was found to operate in Muğla province. The type of hosts was mostly reported as self-sufficient. Vegetable cultivation was mentioned by almost all hosts with a rate of 92,4%. The fact that 94,6% of the comments made were positive is considered important for the sustainability of the hosts. It is necessary to raise awareness about the recognition of these farms, which are reported to be increasing day by day in the world, in Turkey. The dissemination of hosts registered in the network and their integration into forest villages should be encouraged.

Anahtar Kelimeler

• Ecological farm
• Hosts
• Rural tourism
• Forest village
• TaTuTa
• WWOOF

Kaynakça

1. Ahipaşaoğlu, S., & Çeltek, E. (2006). Sürdürülebilir kırsal turizm. Gazi Kitabevi, ISBN: 975-6009-45-4.
2. Ahmadova, S., & Akova, O. (2016). Türkiye’de organik ekoturizm çiftlikleri üzerine bir araştırma. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(1), 14-29.
3. Akçay Özkan, B., & Yalçıner Ercoşkun, Ö. (2019). İç Anadolu Bölgesi’ndeki ekolojik çiftliklerde tarım turizmi. Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi, 5(3), 78-79.
4. Akesen, A. (1985). Ormanlarımızın Turizm Açısından Önemi. Çevre ve Ormancılık, 1(1): 8-10.
5. Akın, A., Akın, A., Baş, M., & Karakan, H. İ. (2021). Pandemi döneminde TaTuTa çiftliklerinin uyguladığı stratejiler. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(3), 1896-1911.
6. Altunsoy, N. C. (2022). Ekolojik çiftliklerin yönetim ve örgütlenme pratikleri üzerine bir araştırma. Yüksek Lisans Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Antalya.
7. Altuntaş, B., & Sağlam, M. (2021). Orman köylüsünün kırsal turizm algılamalarına yönelik nitel bir araştırma: Anamur Kükür Köyleri örneği. Sivas İnterdisipliner Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(2), 68-82, ISSN: 2651-2742
8. Anonim, (2018). Orman köylülerinin sosyo-ekonomik yapısının araştırması-algılar, ihtiyaçlar, imkanlar ve stratejiler. Yaşama Dair Vakıf Yayını, 85 s., Ankara.

9. Artuğer, S., Özkoç, G., & Kendir, H. (2013). TaTuTa (Tarım-Turizm-Takas) çiftliklerinin pazarlanması ve tanıtılması için öneriler. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(1), 01-05.
10. Aydın, E. (2021). Kırsal Turizm. (Alternatif Turizm Kapsamında Güncel Konular ve Araştırmalar içinde; Editörler: Emre Çilesiz ve Olca Sezen Doğancılı), Çizgi Kitabevi Yayınları (e‐kitap), ISBN: 978‐605‐196‐639‐7, Bölüm 2, 23-38.
11. Aydın, O. (2012). AB’de kırsal turizmde ilk 5 ülke ve Türkiye’de kırsal turizm. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(23), 39-46. https://doi.org/10.18493/kmusekad.50252
12. Aydın, P. (2012). Bursa ili dağ yöresinde ekolojik turizmi geliştirme olanakları. Yüksek Lisans Tezi, Uludağ Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Bursa.
13. Cicik, Ş. (2019). TaTuTa çiftliklerindeki uygulamaların permakültür gönüllülerinin motivasyonlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi, Mersin Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Mersin.
14. Civelek, M. (2013). Sürdürülebilirlik kapsamında agro-turizm ve kırsal kalkınma ilişkisi: Muğla yöresindeki TaTuTa çiftliklerinin agro-turizm potansiyeli yönünden değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Muğla.
15. Civelek, C., Dalgın, T., & Çeken, H. (2014). Agro-turizm ve kırsal kalkınma ilişkisi: Muğla yöresindeki agro-turizm alanlarında bir araştırma. Turizm Akademik Dergisi, 1(1), 15-28.
16. Çatı, K., & Yıldız, S. (2007). Türkiye’de kuru kayısı üretim ve pazarlama problemleri ve çözüm önerileri. Atatürk Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 21(1), 337-360.
17. Çeltek, E. (2014). Çiftlik turizminde ürün geliştirme: ekolojik tarım turizmi çiftlikleri üzerine bir inceleme. Uluslararası Hakemli Beşeri ve Akademik Bilimler Dergisi (UHBAB), 3(8), 90-114. ISSN Print: 2147-4168, Online: 2147-5385.
18. Çiftçi, F. (2017). Turizm sektöründeki sosyal girişim çalışanlarının sosyal girişimcilik davranışı, iş ve yaşam tatmini: TaTuTa projesi Narköy örneği. Yüksek Lisans Tezi, Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Eskişehir.
19. Çuhadar, Y. (2024). Kırsal yoksullukla mücadelede kırsal turizm: Şirince örneği. Review of Tourism Administration (ROTA) Journal, 5(1), 76-88.
20. Dönmez, Y., Gökyer, E., & Aşkın, F. K. (2015). Safranbolu Yörük köyü ve yakın çevresinin ekoturizm potansiyelinin R’WOT analizi ile değerlendirilmesi. Karabük Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Özel Sayı I, 70-83.
21. Erdoğan, N. (2003). Çevre ve (Eko)turizm. Erk Yayın ve Dağıtım, 317 s., ISBN: 975-93130-2-2, Ankara.
22. Erdönmez, C. (1999). Bursa-Keleş kırsal alanlarındaki toplumsal yapının çevre sorunları üzerine etkisi. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, Seri A, 49(1), 41-58.
23. Ergün, G. S. (2021). Kırsal Turizm. (İçinde: Türkiye’den Rotalarla Alternatif Turizm, Editör: Prof. Dr. Hacer Bakır Sert). Nobel Akademik Yayıncılık, 1. Basım, XII+392 s., ISBN: 978-625-417-341-7, Ankara.
24. Eşitti, B. (2023). The Relationships between Sustainable Rural Development and Agro-tourism: Examples from Türkiye. In: Economic growth in the conditions of globalization: conference proceedings: International Scientific-Practical Conference, XVIIth edition, October 12-13, 2023, Chisinau. Chisinau: SEP ASEM, 2023, vol. I, pp. 231-239. ISBN 978-9975-167-20-8, https://doi.org/10.36004/nier.cecg.II.2023.17.11
25. Fırat, A. (2021). Türkiye’de yer alan permakültür alanları ve ekolojik yaşam çiftliklerinin ekolojik sürdürülebilirlik kapsamında değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi, Kilis 7 Aralık Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Kilis.
26. Günşen, H. B., & Atmiş, E. (2020). Kalkınma planlarında yer alan orman köylüsüne ilişkin politikaların zamansal değişimi. Bartın Orman Fakültesi Dergisi, 22(1), 256-272, DOI: 10.24011/barofd.701096
27. Ingram, G. (2002). Motivations of farm tourism hosts and guests in the south west tapestry region, Western Australia: a phenomenological study. Indo-Pacific Journal of Phenomenology, 2(1), 1-12.
28. Karahan, H., & Gürbüz, İ. B. (2014). Orman köylerinde tarımsal faaliyette bulunan aile işletmelerinin sosyo-ekonomik yapısı. Ulusal Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim 2014, 120-125, ISBN: 978-605-136-152-9, Ankara.
29. Karasar, N. (1991). Bilimsel Araştırma Yöntemi: Kavramlar, İlkeler, Teknikler. 4. Basım, ISBN: 975-05432-1-6, Ankara.
30. Kaymaz, Ç. K., & Birinci, S. (2018). Agriturizm ve agroturizmin TaTuTa (Tarım-Turizm-Takas) kapsamında değerlendirilmesi ve Uzundere-Tortum ilçelerinde kırsal kalkınmaya etkisi. International Journal of Agricultural and Natural Sciences (IJANS), 1(2), 115-126, E-ISSN: 2651-3617.
31. Kızılaslan, N., Ünal, T., Hanedar, C., Kızılaslan, H., & Kızıloğlu, R. (2014). Kırsal kalkınma aracı olan kırsal turizmde aile çiftçiliğinin rolü. Ulusal Aile Çiftçiliği Sempozyumu, 30-31 Ekim 2014, 310-315, ISBN: 978-605-136-152-9, Ankara.
32. Kiper, T., & Arslan, M. (2007). Safranbolu-Yörükköyü tarımsal turizm potansiyelinin kırsal kalkınma açısından değerlendirilmesi. Turkish Journal of Forestry, 8(2), 145-158.
33. Kiper, T., Uzun, O., Özdemir, G., & Üstün Topal, T. (2016). Orman köylerinde ekoturizm planlama sürecinde turistlerin rolü: Kıyıköy örneği. Ormancılık Dergisi, 12(2), 94-107.
34. Korkmaz, M. (2001). Orman kaynaklarında doğa turizmi etkinliklerinin ekonomik çözümlemeleri (Kızıldağ Milli Parkı örneği). Süleyman Demirel Üniversitesi Orman Fakültesi Dergisi, A(2), 111-134, ISSN: 1302-7085.
35. Özdemir, Ö., Akyürek, S., & Kutukız, D. (2019) Tatuta çiftliklerini ziyaret eden turistlerin çevrimiçi yorumlarının incelenmesi. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 8(1), 106-126.
36. Poyraz, Y. (2019). TaTuTa’ya bağlı çiftliklerde alternatif yaşam deneyimi, ekotopya düşüncesi ve gönüllülük motivasyonu. Yüksek Lisans Tezi, Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
37. Ross, S., & Wall, G. (1999). Ecotourism: towards congruence between theory and practice. Tourism Management, 20(1), 123-132, https://doi.org/10.1016/S0261-5177(98)00098-3
38. Selim Selvi, M., & Demirer, D. (2012). Ekolojik tatil çiftliklerinin TATUTA projesi deneyimine ilişkin örnek olay incelemesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 23(2), 187-202. ISSN: 1300-4220 (1990-2012).
39. Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2019). Örneklendirilmiş Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Anı Yayıncılık, Gözden Geçirilmiş 7. Baskı, ISBN: 978-605-170-317-6.
40. Sü Eröz, S., & Bozkurt, M. (2015). Kırsal turizm kapsamında çiftlik turizmi ve Rize ilinde uygulanabilirliği. Journal of Recreation and Tourism Research, 2(1), 1-9, ISSN: 2348-5321
41. Şekerli, S. (2018). Tarım Turizmi (TaTuTa) Projesi Kapsamında Faaliyet Gösteren Ekolojik Çiftliklerde Bir Araştırma: İzmir İli Örneği. Yüksek Lisans Tezi, İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, İzmir.
42. Şimşek, O. (2016). Alternatif bir ekolojik yaşam modeli: TaTuTa (ekolojik çiftliklerde tarım turizmi ve gönüllü bilgi, tecrübe takası) projesi. Yüksek Lisans Tezi, Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
43. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü, (2020). Bolu, Kastamonu ve Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü Ekoköyler Tespiti Proje Sonuç Raporu, Konya, 485 s.
44. Terry, W. (2014). Solving labor problems and building capacity in sustainable agriculture through Volunteer Tourism. Annals of Tourism Research, 49, 94-107, https://doi.org/10.1016/j.annals.2014.09.001
45. Uğurlu, K., & Öztürk, H. (2017). Trakya Bölgesinin ekolojik tarım turizmi potansiyeli ve pazarlanabilirliği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(2), 151-161, DOI: 10.21325/jotags.2017.119
46. Üzülmez, M., & Ercan İştin, A. (2019). Türkiye’de yer alan ekolojik çiftlik (TaTuTa) özelliklerinin incelenmesi üzerine bir araştırma. VIII. National IV. International Eastern Mediterranean Tourism Symposium, 19-20 April 2019, Anamur/Mersin/Turkey.
47. Yıldırım, G. (2018). Kırsal turizm kapsamında Türkiye’de çiftlik turizminin değerlendirilmesi: TaTuTa çiftlikleri örneği. Doktora Tezi, Selçuk Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.
48. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri. Seçkin Yayıncılık, ISBN: 978-975-02-6982-0.
49. Yıldız, D., & Coşgun, U. (2022). Kırsal kalkınma aracı bağlamında TaTuTa/WWOOF Türkiye ağındaki ekolojik çiftliklerin sürdürülebilir turizm uygulamalarındaki yeri ve önemi. (İçinde: Ziraat, Orman ve Su Ürünleri Alanında Yeni Trendler, Editör: Nilda Ersoy). Duvar Yayınları, ISBN: 978-625-8261-57-8.