HONAZ İLÇESİ’NİN ALTERNATİF TURİZM POTANSİYELİ

Öz

Alternatif turizm, doğal, sosyal ve kültürel değerlerin korunmasına katkı sağlayarak sürdürülebilirlik ve çevre bilinci doğrultusunda turizm faaliyetlerini çeşitlendirmekte, farklı türleriyle yerel ekonomilere katkı sunarken kitle turizminin olumsuz etkilerini bertaraf etmektedir. Sahip olduğu doğal, tarihi ve kültürel zenginliklerle Denizli iline bağlı Honaz ilçesi, dört mevsim boyunca gerçekleştirilebilecek çeşitli alternatif turizm türleri açısından büyük bir potansiyele sahiptir. Çalışma, Honaz destinasyonunun turizm envanterini ortaya koyarak, alternatif turizm potansiyelini değerlendirip, bölgenin gelişimine ve turizmin çeşitlendirilmesine katkı sağlayacak önerilerde bulunmayı amaçlamaktadır. Nitel araştırma yöntemlerinden doküman inceleme ve saha gözlemlerinin yanı sıra SWOT analiz yöntemi kullanılarak gerçekleştirilen çalışma; girişimciler, araştırmacılar ve turizmcilerin dikkatlerini bölgenin turizm olanaklarına çekebilecek, ortaya konan potansiyelin yerel girişimcilerin katılımıyla, geleneksel ve özgün değerlere sahip çıkılarak, doğal ve tarihi varlıkların korunduğu turizm faaliyetleriyle yöre halkına ve ülke ekonomisine katkı sağlayarak pazarlanmasına imkan tanıyabilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Destinasyon Pazarlaması
• Alternatif Turizm
• Honaz
• Turizm Pazarlaması
• SWOT Analizi

ALTERNATIVE TOURISM POTENTIAL OF HONAZ DISTRICT

Abstract

Alternative tourism contributes to the preservation of natural, social, and cultural values while diversifying tourism activities in line with sustainability and environmental awareness. By offering various types, it not only contributes to local economies but also mitigates the negative impacts of mass tourism. With its natural, historical and cultural richness, Honaz district of Denizli province has a great potential in terms of various alternative tourism types that can be realized throughout all four seasons. This study aims to reveal the tourism inventory of Honaz destination, evaluate the alternative tourism potential, and make suggestions that will contribute to the development of the region and diversification of tourism. The study, which was conducted using SWOT analysis method as well as document analysis and field observations from qualitative research methods, will be able to attract the attention of entrepreneurs, researchers, and tourism professionals to the tourism opportunities in the region. It will also facilitate the marketing of the potential that has been revealed by contributing to the local people and the national economy with the participation of local entrepreneurs, protecting traditional and unique values, and protecting natural and historical treasures.

Keywords

• Destination Marketing
• Alternative Tourism
• Honaz
• Tourism Marketing
• SWOT Analysis

Kaynakça

1. Açıkel, Y. (2001). XIV-XVI. Yüzyıllarda Eğirdir Yazla Mahallesinde Yaşamış İnanç Önderleri. Hoşgörü Yılı ve İnanç Turizminde Göller Bölgesi Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 108-129). Süleyman Demirel Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayını.
2. Ağır, M. (t.y.). Honaz "Doğa Harikası". Neşe Ofset.
3. Akın, G., Balıkçı, E., Temiz, S. & Atsız, O. (2019). Yozgat’ın Alternatif Turizm Potansiyelinin Belirlenmesine Yönelik Bir Alan Araştırması. Turizm Çalışmaları Dergisi Journal of Tourism Studies, 1 (1), 1-16.
4. Akpınar, E., & Bulut, Y. (2010). Ülkemizde alternatif turizmin bir dalı olan ekoturizm çeşitlerinin bölgeler göre dağılımı ve uygulama alanları. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi Bildiriler Kitabı içinde (Cilt IV, ss. 1575-1594). Artvin.
5. Arpacı, Ö., & Orta, C. (2011). Karaman ilinin alternatif turizm potansiyeli ve turizm açısından kullanılabilirliği. Journal of Current Researches on Social Sciences, 1 (3), 12-24.
6. Aydın, M. (2016). 19. yüzyıldan 20. yüzyıla Honaz. Pamukkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 25, 199-227.
7. Batman, O., & Oğuz, Ç. S. (2011). Kültür turizmi. N. Hacıoğlu & N. Avcıkurt (Der.), Turistik ürün çeşitlendirmesi (2. baskı, ss. 189-208) içinde. Nobel Yayıncılık.
8. Bertan, S. (2023). Çameli ilçesi turizm potansiyeli. Çameli Sempozyumu Bildiriler Kitabı (ss. 355-360) içinde. Denizli Büyükşehir Belediyesi Kültür Yayınları. https://www.camelisempozyumu.com.tr/pdf/1_behsetkaraca-sempozyummetni-son-1.pdf

9. Bulut, Z. (2006). Kemaliye (Erzincan) ilçesi ve yakın çevresinin alternatif turizm kapsamında rekreasyonel turizm potansiyelinin belirlenmesi (Yayınlanmamış doktora tezi). Atatürk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Erzurum.
10. Christou, L. (2012). Is it possible to combine mass tourism with alternative forms of tourism? The case of Spain, Greece, Slovenia, and Croatia. Journal of Business Administration Online. 11(1), s. 1-8. https://www.atu.edu/business/jbao/spring2012/Is_it_possible_to_combine.pdf
11. Cohen, E. (1987). Alternative tourism: A critique. Tourism Recreation Research, 12(2), 13-18. https://doi.org/10.1080/02508281.1987.11014845
12. Cömert, M. & Mete, E. (2018). Turizm eğitimi alan öğrencilerin ekoturizm hakkındaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 11 (58), 605-616. Dağdaş, S., & Kallimci, M. (2010). Honaz Dağı Milli Parkı'nın işlev zenginliği ve kullanım planlaması. III. Ulusal Karadeniz Ormancılık Kongresi Bildiriler Kitabı, I (ss. 130-143 içinde).
13. Denizli Büyükşehir Belediyesi. (2014). Denizli kültür envanteri.
14. Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024a, Aralık 24). Kamp ve karavan turizmi. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211851/kamp-ve-karavan-turizmi.html
15. Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024b, Aralık 24). Olta balıkçılığı ve av turizmi. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211840/olta-balikciligi-ve-av-turizmi.html Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024c, Aralık 24). Bisiklet turları ve dağ yürüyüşü. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211841/bisiklet-turlari-ve-dag-yuruyusu.html Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024d, Aralık 24). Park ve mesirelik alanlar. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211849/park-ve-mesirelik-alanlar.html
16. Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024e, Aralık 24). Yayla turizmi. https://denizli.ktb.gov.tr/TR-211857/yayla-turizmi.html
17. Denizli İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü. (2024f, Aralık 25). Denizli turizmi. https://denizli.ktb.gov.tr/Eklenti/68133,denizliturimpotansiyeliguncelpdf.pdf?0&_tag1=2CEAA3BF455DFA6698E7CE2EBEA8A5859F3E622E
18. Denizli Ticaret Odası. (2020). Ekonomik yönüyle Denizli (Yayın No. 47). https://www.dto.org.tr/wp-content/uploads/2020/08/Ekonomik_Rapor_2020.pdf
19. Denizli Ticaret Odası. (2023). Geleceğin gücü dönüşümün öncüsü (Yayın No. 50). https://www.dto.org.tr/ekonomik-yonuyle-denizli-2023/
20. Denizli Valiliği. (2024). İlçelerimiz. http://www.denizli.gov.tr/ilcelerimiz Erişim tarihi: 25 Aralık 2024.
21. Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. (2020). Denizli ili korunan alanları tabiat turizmi master planı, 2020-2023. https://bolge5.tarimorman.gov.tr/Documents/Denizli%20MASTER%20PLAN%202020-2023.pdf
22. Doğan, D., Zengin, M., & Tekin Cüre, C. (2023). Denizli Pamukkale ilçesi agroturizm potansiyeli. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 14(2), 231-242. https://doi.org/10.29048/makufebed.1298578
23. Doğan, E. (2007). Buldan'ın kültürel varlıklarının değerlendirilmesi ve turizm potansiyeli. T. Tok ve İ. Ertuğrul (Edt.) Buldan Sempozyumu Bildiri Kitabı (ss. 251-260) içinde. Aydoğdu Ofset Matbaacılık.
24. Doğanay, H. (2001). Türkiye turizm coğrafyası. Çizgi Yayıncılık.
25. Eadington, W. R., & Smith, V. L. (1992). Introduction: The emergence of alternative forms of tourism. V. L. Smith & W. R. Eadington (Der.), Tourism alternatives: Potentials and problems in the development of tourism içinde (ss. 1-12). John Wiley.
26. Emekli, G. (2006). Coğrafya, kültür ve turizm: Kültürel turizm. Ege Coğrafya Dergisi, 15, 51-59.
27. Fragaki, E. (2003). Alternatives Forms of Tourism. Trade with Greece.
28. Geka. (2013). Bir Denizli Seyahati (2. baskı). Güney Ege Kalkınma Ajansı, Denizli Yatırım Destek Ofisi, GEKA Yayın No. 0018.
29. Gibson, H. J. (2005). Sport tourism: Concepts and theories. Sport in Society, 8(2), 133-141. https://doi.org/10.1080/17430430500101996
30. Gonzales, A., Brenzel, L., & Sancho, J. (2001). Health tourism and related services: Caribbean development and international trade. Final report. Erişim Adresi: https://caricom.org/documents/10111-health_study.pdf
31. Google Haritalar (2025). Çal, Denizli, Türkiye [Harita]. https://www.google.com/maps
32. Gülbahar, O. (2009). 1990'lardan günümüze Türkiye'de kitle turizminin gelişimi ve alternatif yönelimler. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 14(1), 151-177.
33. Gün, S., & Çakar, M. N. (2024). Sürdürülebilirlik perspektifinde alternatif turizm. K. F. Küçüktopuzlu (Der.), Alternatif turizm (ss. 126-144) içinde. İksad Yayınevi.
34. Hacıoğlu, N., & Avcıkurt, C. (2011). Turistik ürün, turistik ürün çeşitlendirmesi ve alternatif turizm. N. Hacıoğlu & N. Avcıkurt (Edt.), Turistik ürün çeşitlendirmesi (2. baskı, ss. 1-12) içinde. Nobel Yayıncılık.
35. Honaz Belediyesi. (2024, Aralık 25). Honaz tanıtım. https://www.honaz.bel.tr/icerik/honaz-tanitim
36. Honaz Kaymakamlığı. (2024a, Aralık 25). Kaklık Mağarası. http://www.honaz.gov.tr/kaklik-magarasi
37. Honaz Kaymakamlığı. (2024b, Aralık 25). Honaz tarihi yerler. http://www.honaz.gov.tr/honaz-tarihi-yerler
38. Honaz Kaymakamlığı. (2024c, Aralık 25). Turizm. www.honaz.gov.tr/turizm
39. Jabbarov, N. A. (2024). Youth tourism as an innovative method of attracting tourists. American Journal of Social Sciences and Humanity Research, 4(7), 89-93.
40. Kahvecioğlu Sarı, H. (2017). Honaz’da yaşayan Ahıska Türklerinin düğün törenleri üzerine bir araştırma. The Journal of Social Sciences, 13(13), 205-215.
41. Kozak, M. (2018). Bilimsel Araştırma: Tasarım, Yazım ve Yayım Teknikleri. Ankara: Detay Yayıncılık.
42. Köroğlu, Ö., Köroğlu, A., & Alper, B. (2012). Doğaya dayalı gerçekleştirilen turizm faaliyetleri içerisinde turist rehberlerinin rolleri üzerine bir inceleme. KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 14(22), 131-139.
43. Mehrhoff, W. A. (1991). The new frontier: A case study of cultural tourism. Canadian Review of American Studies, 22(2), 251-262.
44. Middleton, V. T. C., & Clarke, J. (2001). Marketing in travel and tourism (3. baskı). Butterworth-Heinemann.
45. Mittal, S. B., Zuma, J. G., Kagame, P., Nielsen, B., Onyema, O. & Coumantaros, J. G. (2015). Achieving Africa’s growth agenda. B. Nielsen (Moderatör), Economic growth and social inclusion içinde. Dünya Ekonomik Forumu’nun toplantısında gerçekleştirilen sempozyum, İsviçre.
46. Oğan, Y. & Kıvılcım, B. (2021). Alternative Tourism and Gastronomic Tourism. (Edt.) S.T. Jamil, F.H. Dikmen, A.M. Köktaş, Economic, Social and Busıness Issues Evidence From Developing World içinde. Ijopec Publication, London, s.431-439.
47. Ovalı, P. K. (2007). Kitle turizmi ve ekolojik turizmin kavram, mimari ve çevresel etkiler bakımından karşılaştırılması. YTÜ Mimarlık Fakültesi E-Dergisi, 2(2), 64-79.
48. Özav, L., & Ersöz Tüğen, A. (2020). Sürdürülebilir turizm açısından Merkezefendi ve Pamukkale ilçelerinin doğal, tarihi ve kültürel çekiciliklerinin değerlendirilmesi. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 24(2), 647-664. https://doi.org/10.29048/atusbed.1298578
49. Öztürk, Y., & Yazıcıoğlu, İ. (2002). Gelişmekte olan ülkeler için alternatif turizm faaliyetleri üzerine teorik bir çalışma. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 2, 183-195.
50. Savolainen, L. (2021). Ecotourism in the municipality of Cameli in Finnish and Scandinavian tourist view (Yayımlanmamış lisans tezi). JAMK University of Applied Sciences. https://www.theseus.fi/bitstream/handle/10024/589898/Savolainen_Leena.pdf?sequence=2
51. Sindiga, I. (1999). Alternative tourism and sustainable development in Kenya. Journal of Sustainable Tourism, 7(2), 108-127. https://doi.org/10.1080/09669589908667391
52. Soydaş, M. E. (2022). Türkiye’de göl turizm potansiyeli gezi rehberi -I. A. Karaman, S. Şalvarcı, & B. Yiğit (Der.), Denizli Bölgesi Gölleri ve Turizm Potansiyeli içinde (ss. 35-49). Eğitim Yayınevi.
53. Sönmezoğlu, R., Doğan, N. M., & Kumsar, H. (2024). Evaluation of the bacterial diversity and current travertine strength of Kaklık cave in Honaz, Denizli, Türkiye. Carbonates and Evaporites, 39, 94. https://doi.org/10.1007/s13146-024-01006-8
54. Šušić, V., & Mojić, J. (2015). Congress tourism as a market niche of business tourism. Economic Themes, 52(4), 513-530. https://doi.org/10.1515/ethemes-2014-0031
55. Tengilimoğlu, D. (2017). Sağlık turizmi. Siyasal Kitapevi.
56. Toros, A. (1992). Gençlik turizminde kavramsal çerçeve ve Türkiye’de temel göstergeler. Gençlik Turizmi Konferansı–Workshop (ss. 35-42) içinde. Turizm Bakanlığı Turizm Eğitimi Genel Müdürlüğü.
57. Triarchi, E. & Karamanis, K. (2017). Alternative Tourism Development: A Theoretical Background. World Journal of Business and Management, 3 (1), 35-54.
58. Tuna, H. (2022). Türkiye’deki mağaraların sağlık turizmi kapsamında incelenmesi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(3), 1829-1843.
59. Turan, E. (2012). Türkiye’de yabancı turizm talebini artırmada inanç turizminin yeri ve önemi (Uzmanlık tezi). Kültür ve Turizm Bakanlığı Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü.
60. Wikimedia Commons. (2006). Honaz İlçesi Lokasyon Haritası [Harita]. Wikimedia Commons. https://tr.wikipedia.org/wiki/Denizli%27nin_il%C3%A7eleri#/media/Dosya:Denizli_districts.png Erişim Tarihi: 15.09.2025
61. Yemenoğlu, E., Dalgın, T., & Çeken, H. (2013). Geleneksel festivallerin kırsal turizm üzerindeki etkiler: Denizli-Honaz Kiraz Festivali örneği. Uluslararası Sosyal ve Ekonomik Bilimler Dergisi, 3(1), 16-23.
62. Yemenoğlu, E., Dalgın, T., & Çeken, H. (2020). Buldan ilçesinin kırsal turizm potansiyelinin belirlenmesine yönelik nitel bir araştırma. Turizm ve Araştırma Dergisi, 9(2), 121-143.
63. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal Bilimlerde Nitel Araştırma Yöntemleri (9.baskı). Ankara: Seçkin Yayıncılık.
64. Yıldız, Z. (2011). Turizmin sektörünün gelişimi ve istihdam üzerindeki etkisi. Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 3(5), 54-71.
65. Zengin, B., Öztürk, E., & Salha, H. (2014). Amasya ilinin alternatif turizm potansiyelinin değerlendirilmesi. Namık Kemal University Institute of Social Sciences - Papers on Social Science, 6, 1-22.