OTEL İŞLETMELERİNDE UYGULANAN İNOVATİF FAALİYETLERİN REKABET AVANTAJI ÜZERİNE ETKİLERİ: DOĞU MARMARA ÖRNEĞİ

Öz

İşletmeler bilgi ve teknoloji çağı olarak anılan 21. yüzyılda, kendi aralarında yaşanan rekabet ortamını çok yoğun düzeye çıkarmıştır. Yoğun rekabet ortamında işletmeler rekabet avantajı elde etmek için ürünlerini farklılaştırma ve mevcut ürünlerini iyileştirmede adeta yarış içine girmişlerdir. Çalışmanın konusunu oluşturan otel işletmelerinde de hizmet yapısı özelliği ve tüketici tercihlerini direk etkilemesi sebebiyle işletmeler arası rekabet ortamı ve markayı lider konuma taşımada inovatif faaliyetlerin üzerinde önemle durmayı gerektirmektedir. Konaklama işletmeleri kendi imajlarını ve markalaşmış hizmetlerini tüketiciye sunarken, rakip işletmelere göre üstün konuma gelmek ve gerçekleştirdikleri inovatif faaliyetler ile de pazarda öncü konuma gelmek istemektedirler. Pazarın kaymağını almak için de müşteri beklentilerine uygun ürünler ile pazara rakiplerden önce girmeyi gerekmektedir. Bu bağlamda çalışmanın temel amacı Doğu Marmara’da faaliyet gösteren 4 ve 5 yıldızlı konaklama işletmelerinde uygulanan inovatif faaliyetlerin rekabet avantajı sağlamadaki etkilerini tespit etmektir. Bu amaçla nitel bir araştırma olarak tasarlanan çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış mülakat tekniğinden yararlanılmış ve yöneticilerle yüz yüze görüşmeler yapılarak veriler toplanmıştır. Verilerin analizi sonucu, otel işletmelerinin inovatif faaliyetlerini daha çok mimari alanda gerçekleştirmekte oldukları tespit edilmiştir. Ayrıca, inovatif faaliyetlerini hizmet sunumu yönünde gerçekleştiren bazı işletmelerin ise tüketici istek ve ihtiyaçlarına göre hareket etmeye çalıştıkları sonucuna varılmıştır. Sonuç olarak bölgedeki konaklama işletmelerinin inovatif faaliyetleri etkileyen faktörleri bir bütün olarak ele alıp her alanda inovatif faaliyetler gerçekleştiren işletmeler rekabet avantajı elde etmektedir denilebilir

Anahtar Kelimeler

• İnovasyon, Rekabet, Konaklama İşletmelerinde İnovasyon

Effects of Applied Competitive Advantages in Providing Innovative Activities in Hotel Management: The Case of Eastern Marmara

Abstract

In 21st century which is called age of technology and information, Enterprises has increased competition environment to intense level. In intense competition environment, Enterprises has taken on to achieve competitive advantage in product differentiation and improving present product. Owing to direct influence of duty structure feature and consumer preferences, in hotel operations that create subject of study, take attention to importance of innovative activities in competitive occasion between businesses and carrying brand to leading position. Hospitality enterprises want to be predominant over other competitor and take a leading part in market with their innovative activity, while they give own image and branded service to consumer. So, to skimming of market, It is needed to enter market before competitors, with product which is appropriate to consumer’s needs. In this regard, main purpose of this aim to determine effect of innovative activity, which is performed in 4 and 5- star hotel enterprises in East Marmara, to provide competitive advantage. With this aim, in the paper, which is designed as a qualitative research, semi-structured interview has been used and data gathered making face to face interview with managers. According to results of analyses, It has been determined that much of innovative activity of hotel enterprises has made real in architecture area. Besides, It has been reached that some enterprises has tried their innovative activity is that appropriate requests and needs of consumer. Consequently, businesses that realize innovative activities in each area, deal with factors as a whole, realize innovative activities in each area can be said that obtain competitive advantage

Keywords

• Innovatıon, Competition, Innovation in Hospitality Operations

Kaynakça

1. AKIN, H. Bahadır (2001), “Yeni Ekonomi: Strateji, Rekabet, Teknoloji Yönetimi”, Çizgi Kitabevi Yayınları, Ankara.
2. AKSÜZEK, S., (2008), “İşletmelerde Rekabet Avantajı Olarak Yaratıcı Düşünceden Yararlanılması Üzerine Bir Araştırma”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi: SBE, Ankara.
3. ALTUNTUĞ, N., (2007), “Küresel Rekabet Ortamında Ayırt Edici Ve Sürdürülebilir Üstünlükler Bağlamında Temel Yetenek Tabanlı Stratejiler Ve Bir Uygulama”, Yayımlanmış Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi: SBE, Isparta.
4. ASLAN, R., ve ZİNCİRKIRAN, M., (2016), “İnovasyon ile Tüketim Eğilimleri ve Reklam İlişkisi: Üniversite Öğrencilerine Yönelik Bir Araştırma”, İşletme Araştırmaları Dergisi, Cilt: 8, Sayı: 1, ss: 265-281.
5. AVCI, U., (2009), “Öğrenme Yönelimliliğin Yenilik Performansı Üzerine Etkisi: Muğla Mermer Sektöründe Bir İnceleme”, ZKÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Vol:5, Sayı:10, ss: 121-138.
6. AYAZLAR, G. (2012), “Otel İşletmelerinde Örgütsel Öğrenme ve Bilgi Paylaşımının Hizmet İnovasyon Performansına Etkisi”, Yayımlanmış Doktora Tezi, Adnan Menderes Üniversitesi SBE, Aydın.
7. BİLİM, Y. ADABALI, M. M. (12-15 Kasım 2015), “Otel İşletmelerinde Yenilikçi (inovatif) Oda Ürünlerine İlişkin Tüketici Algıları: Yenilik İhtiyacı ve Yenilik Algısı Değerlendirmesi”, 16. Ulusal Turizm Kongresi Bildiriler Kitabı, ÇOMÜ, Çanakkale, ss: 719-736.
8. COŞKUN, S., (2013), “Stratejik Rekabet Üstünlüğü Sağlama Aracı Olarak İnovasyon Stratejileri: Kocaeli Otel İşletmeleri Üzerine Bir Araştırma”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Düzce Üniversitesi: SBE, Düzce.

9. ÇELİK, M. (2011), “Şirketlerin İnovasyon Yapma Eğilimlerinde Üniversite-Sanayi İşbirliğinin Rolü ve ODTÜ Teknokent Örneği”, Yayımlanmış Yüksek Lisan Tezi, Marmara Üniversitesi: SBE, İstanbul.
10. DOĞAN, Ö. İ., (2000), “Kalite Uygulamalarının İşletmelerin Rekabet Gücü Üzerine Etkisi”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Vol: 2, Sayı: 1.
11. DURNA, U., (2002), “Yenilik Yönetimi”, Nobel Yayınevi, Ankara.
12. DURNA, U. ve BABÜR, S., (2011), “Otel İşletmelerinde Yenilik Uygulamaları”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, Vol:3, Sayı:1, ss: 73-98.
13. DURNA, U. ve TEKİN, Y., (2012), “Otel İşletmelerinde Yenilik Yönetimi Uygulamaları Alanya’da Beş ve Dört Yıldızlı Otel İşletmelerinde Bir Araştırma”, Uluslararası Alanya İşletme Fakültesi Dergisi, Vol:4, Sayı:3, ss:93-110.
14. ECEVİT SATI, Z. ve IŞIK, Ö. (2011), “İnovasyon ve Stratejik Yönetim Sinerjisi: Stratejik İnovasyon”, CBÜ Sosyal Bilimler Dergisi, Cilt:9, Sayı:2, s.538-559, Manisa.
15. ELÇİ, Ş., (2006), “İnovasyon: Kalkınma ve Rekabetin Anahtarı”, Nova Yayınları, İstanbul.
16. ERDEM, B., GÖKDENİZ, A. ve MET, Ö., (2011), “Yenilikçilik ve İşletme Performansı İlişkisi: Antalya’da Etkinlik Gösteren 5 Yıldızlı Otel İşletmeleri Örneği”, Dokuz Eylül Üniversitesi İİBF Dergisi, Cilt:26, Sayı:2, ss.77-112, İzmir.
17. ERTEN., E., ve DEDEOĞLU, A., (2016), “Üretimde Mi Yoksa Tüketimde Mi İnovasyon? Sürdürülebilirlik, Pazar Ekonomisi Ve İnovasyon Temelinde Türkiye’nin Pazar Ortamının Değerlendirilmesi”, Ege Stratejik Araştırmalar Dergisi, Cilt: 7, Özel Sayı, ss: 175-190.
18. FISCHER, M. M., (2001), “Innovation, Knowledge Creation and Systems of Innovation”, The Annals of Regional Science, Vol: 35, S: 2, ss:199-216.
19. GÖK, C., (2010), “Turizm İşletmelerinde İnovasyon: Türk Turizminde İnovatif Yaklaşımlar Ve Model Önerisi”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi: SBE, Kütahya.
20. GÖKER, Ş. (2009), “Şirketlerde İnovasyon Stratejisinin Önemi ve Türkiye’de İnovasyon Kapasitesinin Analizi”, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Dumlupınar Üniversitesi: SBE, Kütahya.
21. GÜRAVŞAR GÖKÇE, S., (2010), “İnovasyon Kavramı Ve İnovasyonun Önemi”, www.fka.org.tr/ SayfaDownload/Inovasyon%20Kavrami.pdf, ET:06.06.2016.
22. HJALAGER, A.M., (2002), “Repairing Innovation Defectiveness in Tourism”, Tourism Management, S: 23, ss: 465-474.
23. IŞIK, C., (2015), “Geleneksel Ürün Arzının İnovasyon Belirleyicileri: Erzurum Civil Peynir Örneği”, Atatürk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, Cilt: 42, Sayı: 2, ss:1-10.
24. IŞIK, C. ve MERİÇ, S., (2015), “Otel Yöneticilerinin Bireysel Yenilikçi Kapsamında Değerlendirilmesi: Van İli Örneği”, Girişimcilik ve İnovasyon Yönetimi Dergisi, Cilt: 4, Sayı: 1, ss: 1-16.
25. KARACAOĞLU, K., (2009), “Rekabet Üstünlüğünü Etkileyen Unsurların Yapısal Eşitlik Modeli ile Belirlemesi: ISO 500 Büyük Sanayi İşletmesi Örneği”, Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, Sayı: 34, ss:165-187.
26. KAMIEN, M. I. ve SCHWARTZ, N. L. (1982), “Market Structure and Innovation”, Cambridge: Cambridge University Pres.
27. KİBRİTÇİOĞLU, A., (1998), “Porter’ın Rekabetçi Avantajlar Yaklaşımı ve İktisat Kuramı”,
28. http://edoc.bibliothek.unihalle.de/servlets/MCRFileNodeServlet/HALCoRe_derivate_
29. /0509010.pdf, ET:03.06.2016.
30. KÖSEOĞLU, M. A., (2007), “Etik Kodlarının Rekabet Stratejilerine Etkileri ve Bir Alan Araştırması”, Yayımlanmış Doktora Tezi, Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi: SBE, Afyon.
31. MUTLU, A., (2008), “Turizmde İnovatif Açılımlar”, http://innocentric.blogspot.com.tr/2008/07/ turizmde-inovatif-almlarturizm.html
32. PAKSOY, H. M. ve ERSOY, N., (2016), “Antalya’da Faaliyet Gösteren Dört ve Beş Yıldızlı Otel İşletmelerinde İnovasyon ve İşletme Performansı Arasındaki İlişkinin İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma”, Gaziantep University Journal of Social Sciences, Cilt: 15, Sayı:2, ss: 413-433.
33. PORTER, M. E., (1998), “Competitive Advantage Creating and Sustaining Superior Performance With a New Introduction”, New York: The Free Press.
34. OECD ve EUROSTAT, (2005), Oslo Manual – “Proposed Guidelines for Collecting and Interpreting Technological Innovation Data”, Paris, s:31.
35. OĞUZTÜRK, B. S. ve SARIÇOBAN K., (2013), “Küresel Rekabette Kümelenme Ve İnovasyonun Rolü”, Sosyal ve Beşeri Bilimler Dergisi, Vol:5, Sayı:1, ss: 94-104.
36. TİMURÇİN, D., (2010), “Türkiye’de Kobi’lerin Rekabet Gücü ve Rekabet Üstünlüğü Sağlamada Kümelenmenin Etkisi”, Yayımlanmış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi: SBE, İstanbul.
37. TÜSİAD, (2003), “Ulusal İnovasyon Sistemi, Kavramsal Çerçeve, Türkiye İncelemesi ve Ülke Örnekleri”, TÜSİAD Yayını, İSTANBUL.
38. VATAN, A., (2010), “Turizm İşletmelerinde İnovasyon: İstanbul’daki 5 Yıldızlı Konaklama İşletmelerinde Bir Araştırma”, Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi, Balıkesir Üniversitesi: SBE, Balıkesir.
39. WEB 1 KAVALOĞLU, K., “Turizmde İnovasyon”, http://kariyer.turizmgazetesi.com/articles/article. aspx?id=61416 03.06.2016.
40. ZENGİN, B. ve VATAN, A., (2014), “Çevresel İnovasyon ve Konaklama İşletmelerindeki Uygulamalar Üzerine Bir Araştırma: İstanbul Örneği”, Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, Yıl: 2, Sayı: 8, s.511-530.