Hasankeyf Halkının Turizmin Gelişimine Yönelik TutumuHasankeyf Residents' Attitudes Towards Tourism Development

Öz

Bir destinasyonda turizmin planlı ve sürdürülebilir gelişimi sürecinde yerel halkın turizme yönelik tutumunun belirlenmesi son derece önemlidir. Bu bağlamda, Hasankeyf halkının turizme yönelik tutumunu belirlemek çalışmanın amacını oluşturmaktadır. Nisan – Temmuz 2016 ayları içerisinde 3118 nüfuslu ilçe merkezinde 18 yaş üstü tesadüfi olarak seçilen toplam 370 katılımcıya yüz yüze görüşmeler aracılığıyla anketler uygulanmıştır. Ön kabul şartlarını sağlayan toplam 347 veri analiz edilmiş ve ortaya çıkan bulgular değerlendirilmiştir. Tutum ölçeğinin güvenirliği Cronbach Alpha katsayısına göre analiz edilmiş ve oldukça güvenilir bulunmuştur (0,784). Ölçeğe ilişkin toplam altı boyut ortaya çıkmış ve söz konusu boyutlara ilişkin katılımcıların vermiş olduğu yanıtların en yüksek ortalaması “turizmin gelişimine destek” alt boyutunda gerçekleşmiştir (Ort. 4,47). Katılımcılar, turizmin sosyo-kültürel ve ekonomik olumlu etkilerinin farkında olarak Hasankeyf’te turizmin gelişimini desteklemektedir

Anahtar Kelimeler

• Turizm, Yerel Halk, Tutum, Hasankeyf, Batman

HASANKEYF RESIDENTS’ ATTITUDES TOWARDS TOURISM DEVELOPMENT

Öz

It is crucial to determine the residents’ attitudes toward planned and sustainable development of tourism in a destination. In this regard, the research objective is to determine Hasankeyf residents’ attitudes towards tourism. As to importance of research is the absence of similar study in Hasankeyf before. Data was collected 370 participants above 18 age who was selected via random sample in the town populated 3118, by questionnaire based on the literature between April - July 2016. A total of 347 usable questionnaires were analyzed and the findings were evaluated. The reliability of the attitude scale was analyzed according to the Cronbach Alpha and was found to be highly reliable (0.784). A total of six dimensions were gained from the scale after factor analysis. The highest averages of the participants' responses to these dimensions were in the "support for tourism development" sub-dimension (Avg. 4,47). Participants are aware of the socio-cultural and economic positive effects of tourism and support the development of tourism in Hasankeyf

Anahtar Kelimeler

• Tourism, Residents, Attitude, Hasankeyf, Batman

Kaynakça

1. Akova, O. (2006). Yerel Halkın Turizmin Etkilerini Algılamalarına ve Tutumlarına Yönelik Bir Araştırma. Akademik İncelemeler Dergisi, 2(1), 1-34.
2. Alaeddinoğlu, F. (2007). Van Halkının Turisti ve Turizmi Algılama Şekli. Coğrafi Bilimler Dergisi, 5 (1), 1- 16.
3. Andereck, K. L., Valentine, K. M., Knopf, R. C., ve Vogt, C. A. (2005). Residents’ Perceptions of Community Tourism Impacts. Annals of Tourism Research, 32(4), 1056-1076.
4. Andriotis, K., ve Vaughan, R. D. (2003). Urban residents’ attitudes toward tourism development: The Case of Crete. Journal of Travel Research, 42(2), 172-185.
5. Ap, J. (1990). Residents’ Perceptions Research on The Social Impacts of Tourism. Annals of Tourism Research, 17(4), 610-616.
6. Avcıkurt, C. (2015). Turizm Sosyolojisi: Genel ve Yapısal Yaklaşım (Dördüncü Baskı). Detay Yayıncılık: Ankara.
7. Avcıkurt, C. ve Soybali, H. (2001). Residents’ attitudes towards tourism in Ayvalik, Turkey. Tourism Analysis, 6 (3-1), 259-265.
8. Bastias-Perez, P. ve Var, T. (1995). Perceived Impacts of Tourism by Residents. Annals of Tourism Research, 22(1), 208-210.

9. Bertan, S. (2010). Pamukkale’deki Yöre Halkının Turizmi Desteklemesi İle Turizmin Sosyo- Kültürel Etkileri Arasındaki İlişki. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 2(4), 83- 92.
10. Bilim, Y. ve Özer, Ö. (2013). Yerel Halk Gözüyle Konya’da Turizmin Önemi ve Ekonomik, Sosyal, Çevresel Etkileri. I. Ulusal KOP Bölgesel Kalkınma Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 14-16 Kasım 2013, Konya, 1-7.
11. Boğan, E. ve Sarıışık, M. (2016). Yerel Halkın Turizm Faaliyetine Yönelik Görüş ve Algılamalarının Belirlenmesi Üzerine Alanya’da Bir Araştırma. Kastamonu Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi, 12(12): 325-342.
12. Butler, R.W. (1980). The Concept of a Tourist Area Cycle of Evoluation: Implication for the Management of Resources. Canadian Geographer, 24(1), 5-12.
13. Cengiz, E. ve Kırkbir, F. (2007). Yerel Halk Tarafından Algılanan Toplam Turizm Etkisi İle Turizm Desteği Arasındaki İlişkiye Yönelik Yapısal Bir Model Önerisi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(1), 19-37
14. Chen, C. F. ve Chen, P. C. (2010). Resident Attitudes Toward Heritage Tourism Development. Tourism Geographies, 12(4), 525-545.
15. Çalışkan, U. ve Tütüncü, Ö. (2008). Turizmin Yerel Halk Üzerindeki Etkileri ve Kuşadası İlçesi Uygulaması, IV. Lisansüstü Turizm Öğrencileri Araştırma Kongresi Bildiriler Kitabı, 23-27 Nisan 2008, Antalya, 127-148.
16. Çetin, T. (2009). Beypazarı’nda Turist-Yerel Halk İletişimi ve Turizmin Sosyal, Kültürel ve Ekonomik Etkileri. Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, 1 (9), 15-32.
17. Doğan, H. ve Üngüren, E. (2012). Yerel Halkın Isparta Turizmine Yönelik Görüşleri Üzerine Bir Araştırma. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17 (1), 103-122
18. Doğan, H., Z. (2004). Turizmin Sosyo-Kültürel Temelleri, Detay Yayıncılık: Ankara.
19. Doxey, G. V. (1976). When Enough’s Enough: The Natives are Restless in Old Niagara. Heritage Canada, 2, 26–28.
20. Duran, E., ve Özkul, E. (2012). Residents’ Attitudes Toward Tourism Development: A Structural Model via Akcakoca Sample. Journal of Human Sciences, 9 (2), 500-520.
21. Dyer, P., Gursoy, D., Sharma, B. ve Carter, J. (2007). Structural Modeling of Resident Perceptions of Tourism and Associated Development on the Sunshine Coast, Australia. Tourism Management, 28(2), 409-422.
22. Eren, R. ve Aypek, N. (2012). Kırsal Turizm Bölgesinde Yerel Halkın Turizmin Gelişimine Karşı Tutumları: Cumalıkız Köyü Örneği. Uluslararası Sosyal Ekonomik Bilimler Dergisi, 2 (2), 43-47.
23. Erkuş, A. (2009). Davranış Bilimleri İçin Bilimsel Araştırma, Seçkin Yayıncılık: Ankara.
24. Golzardi, F., Sarvaramini, S. ve Sarvaramini, M. (2012). Residents Attitudes towards Tourism Development: A Case Study of Niasar, Iran. Research Journal of Applied Sciences, Engineering and Technology, 4(8), 863-868.
25. Gursoy, D., J. Chen, ve Y. Yoon (2000). Using Structural Equation Modeling to Assess the Effects of Tourism Impact Factors and Local Residents Support for Tourism Development, 31st Annual Travel and Tourism Research Association Conference Proceedings, 11-14 Haziran 2000, Kaliforniya, 243–250.
26. Gursoy, D., Jurowski, C., ve Uysal, M. (2002). Resident Attitudes: A structural Modeling approach. Annals of Tourism Research, 29(1), 79-105.
27. Gümüş, S. ve Özüpekçe, N. (2009). Foça’da Turizmin Ekonomik, Sosyal, Kültürel ve Çevresel Etkilerine Yönelik Yerel Halkın Görüşleri. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 6 (2), 398- 417.
28. Gürbüz, A. (2002). Turizmin Sosyal Çevreye Etkisi Üzerine Bir Araştırma. Teknoloji Dergisi, (1- 2), 49-59.
29. Hair, Jr., J. F., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis: a global perspective (7. Baskı). Upper Saddle River, NJ: Pearson Prentice Hall.
30. Haralambopoulos, N. ve Pizam, A. (1996). Perceived Impacts of Tourism: The Case of Samos. Annals of Tourism Research, 23(3), 503-526.
31. Inbakaran, R. ve Jackson, M. (2006). Resident Attitudes inside Victoria’s Tourism Product Regions: A Cluster Analysis. Journal of Hospitality and Tourism Management, 13(1), 59-74.
32. Johnson, J. D., Snepenger, D. J. ve Akis, S. (1994). Residents’ Perceptions of Tourism Development. Annals of Tourism Research, 21(3), 629-642.
33. Jurowski, C. (1994). The Interplay of Elements Awecting Host Community Residents Attitudes Toward Tourism: A Path Analytic Approach, Basılmamış Doktora Tezi, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg, VA.
34. Jurowski, C. ve Gursoy, D. (2004). Distance Effects On Residents’ Attitudes toward Tourism. Annals of Tourism Research, 31(2), 296-312.
35. Karasar, N. (2011). Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Pegem Yayıncılık: Ankara.
36. Ko, D. W. ve Stewart, W. P. (2002). A Structural Equation Model of Residents’ Attitudes for Tourism Development. Tourism Management, 23(5), 521-530.
37. Korça, P.(1994). Halkın Turizmin Çevresel Etkilerini Algılaması ve Değerlendirmesi. TUGEV Turizm Geliştirme ve Eğitim Vakfı Yayını, No:31, 1-128.
38. Korça, P. (1998). Resident Perceptions of Tourism in a Resort Town. Leisure Sciences, 20(3), 193- 212.
39. Kozak, N., Akoğlan Kozak, M. ve Kozak, M. (2015). Genel Turizm (18. Baskı). Detay Yayıncılık: Ankara.
40. Kuvan, Y. ve Akan, P. (2005). Residents’ Attitudes toward General and Forest Related Impacts of Tourism: The Case of Belek, Antalya. Tourism Management, 26(5), 691-706.
41. Lankford, S. V. ve Howard, D. R. (1994). Developing a Tourism Impact Attitude Scale. Annals of Tourism Research, 21(1), 121-139.
42. Lepp, A. (2007). Residents’ Attitudes towards Tourism in Bigodi Village, Uganda. Tourism Management, 28(3), 876-885.
43. Mansuroğlu, S. (2006). Turizm Gelişmelerine Yerel Halkın Yaklaşımlarının Belirlenmesi: Akseki/Antalya Örneği. Akdeniz Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dergisi, 19(1), 35-46.
44. McIntosh, R.W. ve Goeldner, C.R. (1990). Tourism: Principles, Practices, Philosophies, John Wiley & Sons: New York.
45. Oviedo‐Garcia, M., Castellanos‐Verdugo, M. ve Martin‐Ruiz, D. (2008). Gaining Residents’ Support for Tourism and Planning. International Journal of Tourism Research, 10(2), 95-109.
46. Özdemir, M. A. ve Kervankıran, İ. (2011). Turizm ve Turizmin Etkileri Konusunda Yerel Halkın Yaklaşımlarının Belirlenmesi: Afyonkarahisar Örneği. Marmara Coğrafya Dergisi, 24 (1), 1- 25.
47. Perdue, R. R., Long, P.T. ve Allen, L. (1990). Rural Resident Tourism Perceptions and Attitudes by Community Level of Tourism. Journal of Travel Research, 28 (3), 3-9.
48. Pham, L. H. (2012). Tourism Impacts and Support for Tourism Development in Ha Long Bay, Vietnam: An Examination of Residents’ Perceptions. Asia Social Science, 8(8). 28-39.
49. Pham, L. H., ve Kayat, K. (2011). Residents’ Perceptions of Tourism Impact and Their Support for Tourism Development: The Case Study of Cuc Phuong National Park, Ninh Binh Province, Vietnam. European Journal of Tourism Research, 4(2), 123-146.
50. Ritchie, B. W. ve Inkari, M. (2006). Host Community Attitudes toward Tourism and Cultural Tourism Development: The Case Of The Lewes District, Southern England. International Journal of Tourism Research, 8(1), 27-44.
51. Rivera, M., Croes, R. ve Lee, S.H. (2016). Tourism Development and Happiness: A Residents’ Perspective, Journal of Destination Marketing & Management, 5, 5-15.
52. Sharma, B. ve Dyer, P. (2009). Residents’ Involvement in Tourism and Their Perceptions of Tourism Impacts. Benchmarking: An International Journal, 16(3), 351-371.
53. Sinclair-Maragh, G., Gursoy, D. ve Vieregge, M. (2015). Residents’ Perceptions toward Tourism Development: A Factor-Cluster Approach. Journal of Destination Marketing & Management, 4(1), 36-45.
54. Solmaz, C. (2014). Yerel Halkın Yöre Turizmi Hakkındaki Düşüncelerinin Ortaya Çıkartılması: Burdur Örneği. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 6(10), 90- 105.
55. Tayfun A. ve Kılıçlar, A. (2004). Turizmin Sosyal Etkileri ve Yerli Halkın Turiste Bakışı. Gazi Üniversitesi Ticaret ve Turizm Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 1-17.
56. Türker, G. Ö. ve Türker, A. (2014). Yerel Halkın Turizm Etkilerini Algılama Düzeyi Turizm Desteğini Nasıl Etkiler: Dalyan Destinasyonu Örneği, EJOVOC: Electronic Journal of Vocational Colleges, 4(1), 81-98.
57. UNWTO (2017). Tourism Highlights 2016 Edition. UNWTO Publications.
58. Vargas-Sánchez, A., de los Ángeles Plaza-Mejía, M. ve Porras-Bueno, N. (2009). Understanding Residents' Attitudes Toward the Development of Industrial Tourism in a Former Mining Community. Journal of Travel Research, 47(3), 373-387.
59. Yoon, Y., Gursoy, D., ve Chen, J. S. (2001). Validating a Tourism Development Theory with Structural Equation Modeling. Tourism Management, 22(4), 363-372.
60. Yüksel, A. ve Yüksel, F. (2004). Turizmde Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Turhan Kitabevi: Ankara.