SEZAİ KARAKOÇ'UN ŞİİRLERİNDE SİMGE KURGUSU VE GÖRÜNTÜ DÜZEYLERİ

Öz

Şiir, çok çeşitli anlam katmanlarına sahip olan bir türdür. Sezai Karakoç’un şiirleri de çok katmanlıdır. Sezai Karakoç, son yüzyılda ülkemizin yetiştirmiş olduğu önemli bir şair, düşünür ve siyasetçi kimliğine sahip olan çok yönlü bir fikir adamıdır. Birçok kişinin düşünce dünyasını şekillendiren ve aydınlatan bir şairdir. “Diriliş” kavramını ortaya koyar. Bu kavramla birlikte dönemin sorunlarına çözüm yolları arar. Karakoç’a göre diriliş önce ruhta olmalıdır. Sezai Karakoç, şair kimliğinin yanı sıra düşünce dünyamıza da büyük katkılar sunmuş bir şairdir. Sezai Karakoç, her ne kadar ‘’İkinci Yeni’’ akımı içerisinde yer alıyor gibi gözükse de İslamcı- muhafazakâr kimliğiyle diğer ‘’İkinci Yeni’’ şairlerinden ayrılır. ‘‘İkinci Yeni şiiri’‘ gerçekliği ‘‘soyut’’ olarak algılarken Sezai Karakoç gerçekliği ‘‘somut’’ olarak algılar. Sezai Karakoç, şiirlerinde zengin simgeler bütününü kullanmıştır. Sezai Karakoç, toplumun sesine kulaklarını tıkamanın aksine kulaklarını toplumu duymaya adamıştır. Bu amaçla da çok çeşitli simgeleri şiirine serpiştiren büyük bir şairdir. “Sezai Karakoç’un Şiirlerinde Simge Kurgusu ve Görüntü Düzeyleri” adlı makalede Sezai Karakoç’un şiirlerinden yola çıkarak Karakoç’un şiir dünyasında çok çeşitli anlam katmanlarına sahip olan simgeler ve bunların görüntü düzeyleri incelenmiştir. Çalışmada Sezai Karakoç’un şiirlerine simge yönünden yaklaşılmaya çalışılmış olup öncelikle çalışmanın temelini oluşturan simge kavramı daha sonra ise şairin simgeye olan bakış açısı ele alınmıştır. Tespit edilen simgeler ise ''bireysel simgeler'', ''geleneksel simgeler'' ve ''evrensel simgeler'' olarak üç başlık halinde incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Sezai Karakoç
• Simge
• Şiir
• Görüntü Düzeyleri

SYMBOLIC FICTION AND IMAGE LEVELS IN THE POEMS OF SEZAİ KARAKOÇ

Öz

Poetry is a genre that has many layers of meaning. Sezai Karakoç's poems are also multi-layered. Sezai Karakoç is a versatile intellectual who has the identity of an important poet, thinker and politician that our country has produced in the last century. He is a poet who shapes and enlightens the world of thought of many people. It introduces the concept of "resurrection". With this concept, he searches for solutions to the problems of the period. According to Karakoç, resurrection must first occur in the soul. Sezai Karakoç is a poet who, in addition to his poet identity, has made great contributions to our world of thought. Although Sezai Karakoç seems to be in the "Second New" movement, he differs from other "Second New" poets with his Islamist-conservative identity. Sezai Karakoç perceives reality as "concrete" while the "İkinci Yeni poetry" perceives reality as "abstract". Sezai Karakoç used rich symbols in his poems. Sezai Karakoç dedicates his ears to hearing the society as opposed to plugging his ears into the voice of society. For this purpose, he is a great poet who sprinkles various symbols into his poetry. In the article titled "Symbol Fiction and Image Levels in Sezai Karakoç's Poems", based on Sezai Karakoç's poems, the symbols that have various layers of meaning in Karakoç's poetry world and their image levels are examined. In the study, Sezai Karakoç's poems were tried to be approached in terms of symbols, and firstly the concept of symbol, which forms the basis of the study, and then the poet's point of view towards the symbol was discussed. The detected symbols were analyzed under three headings as "individual symbols", "traditional symbols" and "universal symbols".

Anahtar Kelimeler

• Sezai Karakoç
• Symbol
• Poem
• İmage Levels

Kaynakça

1. Akyıldız Ercan, Cemile (2017), ‘’Söylencelerde ve Masallarda Elma Sembolü’’, Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, C. 2, S. 3, s. 1043-1060.
2. Bachelard, Gaston (1999), Ateşin Tin Çözümlemesi (Çev. Nail Bezel), Öteki Matbaası, Ankara.
3. Bozkurt, Emine (2020), ‘‘Sezai Karakoç’un Şiir ve Hikâyelerinde Kadın İmgeleri’’, Dumlupınar Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Kütahya.
4. Çetin, Nurullah (2013), Şiir Çözümleme Yöntemi, Öncü Yayınları, Ankara.
5. Diclehan, Şakır (2018), Sanat ve Düşünce Dünyasında Sezai Karakoç, Dicle Yayıncılık, İstanbul.
6. Durmuş, Mithat (2011), ‘’İmge- Sembol Kavramlarını Yorumlama Projesi ve Melih Cevdet Anday Şiirinde İmge’’. Turkish Studies, 6/3, s.745-762.
7. Erdem, Ömer (1995), Sezai Karakoç Hayatı-Şiiri, İstanbul Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi), İstanbul.
8. Fromm, Erich (1995), Masallar Rüyalar Mitoslar, (Çev. Aydın Arıtan ve Kaan Ökten), Arıtan Yayınları, İstanbul. Furtana, Filiz (2014), ‘‘Sezai Karakoç Şiirlerinde Tabiat ve Kültür Unsurları’’, KMÜ Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi, S. 4, s. 41-48.

9. Karakoç, Sezai (1986), Edebiyat Yazıları II, Diriliş Yayınları, İstanbul.
10. Karakoç, Sezai (2004), Gün Doğmadan, Diriliş Yayınları, İstanbul.
11. Karakoç, Sezai (2011), Şahdamar- Körfez Sesler, Diriliş Yayınları, İstanbul.