RAISING AWARENESS ABOUT POORNESS IN SABAHATTIN ALI'S STORIES

Öz

Sabahattin Ali is one of the leading short story writers of the Republican era. A social realist writer, Sabahattin Ali constructed his novels and stories within this framework. The poverty of Anatolian people and the problems they face are the main theme of his fictional works. In this context, poverty is explored in its various dimensions. In the stories examined, poverty is not addressed through the lens of political discourse and social chaos, but rather to raise awareness. The behavioral and intellectual dimensions of poverty have been set aside and reduced to an economic and subsistence plane in the stories. Although the author has a dissenting identity, in the stories examined, poverty forms the main framework of his works without transforming into class conflict. The characters have internalized absolute poverty. Appreciating a realistic style and observation, Sabahattin Ali particularly portrays the poverty and desperation of people living in villages and towns. The wars and crises of the late Ottoman Empire, the War of Independence, and the economic hardships experienced in the early years of the Republic left the people of Anatolia exhausted. During Sabahattin Ali's lifetime, Anatolian people faced two enemies: poverty and ignorance. The storyteller addresses these two enemies in detail in his works. While struggling with ignorance through a social realist perspective, his life is spent in exile and prison. Because combating and eradicating material poverty is a social phenomenon far beyond his capacity, he only features it extensively in his stories. In a sense, he combats poverty through his stories. This study will examine the dimensions of material poverty rather than "spiritual poverty," drawing on Sabahattin Ali's story collections, including Yeni Dünya (New World), Ses (Sound), Kağnı (Water Chapel), Değirmen (Mill) and Sırça Köşk (Glass Mansion). In this way, the degrees to which different social classes, men, women, and children of different ages are affected by absolute material poverty and deprivation, as well as their resistance or acceptance in the face of the harsh living conditions imposed by poverty, will be revealed.

Anahtar Kelimeler

• Sabahattin Ali
• Story
• Poverty
• Awareness

SABAHATTİN ALİ’NİN HİKÂYELERİNDE YOKSULLUK BAĞLAMINDA FARKINDALIK YARATMA

Öz

Sabahattin Ali, Cumhuriyet döneminin önemli hikâyecisidir. Toplumcu Gerçekçi bir edebiyatçı olan Sabahattin Ali, romanlarını, hikayelerini bu çerçevede kurgulamıştır. Anadolu insanının yoksulluğu ve buna bağlı olarak yaşadığı sorunlar, kurgusal eserlerin ana temasıdır. Bu bağlamda yoksulluk farklı boyutlarıyla işlenmektedir. İncelenen hikayelerde, yoksulluk siyasal söylem ve toplumsal kaos düzleminde ele alınmaz tam tersine farkındalık yaratmak için işlenmiştir. Yoksulluğun davranışsal ve düşünsel boyutu bir tarafa bırakılıp hikâyelerde ekonomik ve geçim düzlemine indirgenmiştir. Yazar, muhalif bir kimliğe sahip olsa da incelenen hikâyelerde yoksulluk, sınıfsal çatışmaya dönüşmeden eserlerinin ana çerçevesini oluşturur. Kahramanlar, mutlak yoksulluğu içselleştirilmişlerdir. Gerçekçi üsluba ve gözleme değer veren Sabahattin Ali, bilhassa köyde ve kasabalarda yaşayan insanların yoksullukla beraber çaresizliğini gözler önüne serer. Osmanlı İmparatorluğu’nun son dönemlerindeki savaşlar, buhranlar, Kurtuluş Savaşı, Cumhuriyetin ilk yıllarında yaşanan ekonomik sıkıntılar, Anadolu insanını bitkin bırakmıştır. Sabahattin Ali’nin yaşadığı yıllarda Anadolu insanının iki düşmanı vardır; biri yoksulluk diğeri ise cehalettir. Hikâyeci, eserlerinde bu iki düşmana detaylı olarak yer vermektedir. Toplumcu Gerçekçi bir anlayışla, cehaletle mücadele ederken hayatı hep sürgünde ve hapishanede geçmektedir. Maddi yoksullukla mücadele etmek, onu ortadan kaldırmak onun gücünün çok üstünde bir sosyal olgu olduğundan ancak hikâyelerinde genişçe yer vermektedir. Bir nevi hikâyeleriyle, yoksullukla savaşmaktadır. Çalışmada Sabahattin Ali’nin, Değirmen, Yeni Dünya, Kağnı, Ses, Sırça Köşk, adlı hikâye kitapları esas alınarak “manevi yoksulluk”tan ziyade maddi yoksulluğun boyutları irdelenecektir. Bu şekilde farklı toplumsal sınıfların, farklı yaştaki insanların, erkek ve kadınların maddi yoksulluk ve yoksunluktan etkilenme dereceleri ve yoksulluğun dayattığı zor yaşam koşullarına karşı gösterdikleri direnç veya kabulleniş ortaya konulacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Sabahattin Ali
• Hikâye
• Yoksulluk
• Farkındalık.

Kaynakça

1. Armağan, B. (2018). Sabahattin Ali’nin hikâyelerinde ekonomik düzen ve sosyal eşitsizlik. Hece Dergisi, 25, 323-334.
2. Cemal, B. (2021). Celil Memmedkuluzade’nin ve Sabahattin Ali’nin hikâyelerinde sosyal eleştiri (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yeditepe Üniversitesi, İstanbul.
3. Karabulut, M. (2013). Hikâye tekniği bakımından Ömer Seyfettin’in “Beyaz Lale” hikâyesi. Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları, 18, 117-129.
4. Karabulut, M. (2017). Modern Türk hikâyeciliği ve Şevket Bulut, Elazığ: Manas Yayınları.
5. Karabulut, M. & Biricik, İ. (2019). Sabahattin Ali’nin “Kuyucaklı Yusuf” romanında mekânın poetiği. Litera Turca-Journal of Turkish Language and Literature, 5, 56-70.
6. Mert, R. (2024). Sabahattin Ali’nin hikâyelerinde atmosfer Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). İstanbul Üniversitesi, İstanbul.
7. Moshref, İ. H. M. Z. (2022). Sabahattin Ali’nin hikâye ve romanlarında erkek kahramanlar (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul Aydın Üniversitesi, İstanbul.
8. Önder, A. (2020). Sabahattin Ali’nin “Hanende Melek”, “Yeni Dünya” ve “Çilli” öykülerinde düşmüş kadın imgesi. Dil ve Edebiyat Araştırmaları (DEA), 22, 95-125.

9. Öner, H. (2018). Sabahattin Ali’nin hikâyelerinde köy, köylüler ve sorunları. Hece Dergisi, Özel Sayı, 312-322.
10. Özkan, A. F. (2021). On dokuzuncu yüzyıl Türk romanında acıma veya merhamet uyandıran bir durum olarak yoksulluk. Necmettin Erbakan Üniversitesi Medeniyet ve Toplum Dergisi (METDER) Journal of Civilization and Society (JCISO), 5(1), 48-65.
11. Sarıçelik, R. (2022). Sabahattin Ali ve kadınlık durumu. Frankofoni, 2(41), 137-144.
12. Sabahattin Ali (2019). Tüm eserleri-öyküler, Epsilon Yayınevi.
13. Sabahattin Ali (2014). Sırça köşk, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
14. Sabahattin Ali (2016).Yeni dünya, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
15. Sabahattin Ali (2018). Bütün hikâyeleri-1, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
16. Sabahattin Ali (2015). Kağnı ses esirler, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
17. Yeter, G. B. (2016). Sabahattin Ali’nin “Ses” adlı hikâyesinde estetik bir unsur olarak ritim. Şehir ve İrfan Araştırmaları Dergisi, 3, 51-62.