Yeni Çağda Baudrillard Bağlamında Haberi Tanımlama Denemesi: Post-Haber

Öz

Haber kavramı üzerinde uzlaşı sağlanması zor alanlardan biri olarak görülmektedir. Liberal görüşe göre haber, dördüncü kuvvet olarak yer alırken aynı zamanda demokrasinin açık bıraktığı iki seçim arasını doldurmak için önemli bir konumda yer almaktadır. Aynı zamanda Liberal görüşte haber, dış etkenlerden etkilenmeyen, okuyucuya gerçeği ileten bir kavramdır. Eleştirel görüşe göre ise haber, “gerçeğin eğilip bükülebilen” bir halidir. Bu eğilip bükülme sürecinde iktidar, sermaye ve ideoloji önemli bir rol oynamaktadır. Her iki görüşte de gerçeklik varlığını sürdürmektedir. Çalışmanın amacı, haberin tanımlanmasında yapılan eleştirilerden farklı olarak haberin temel etkeni olan gerçeklik kavramını ele almaktır. Haberin tanımlanmasında ise Baudrillard’ın Simülasyon görüşü ve haber hakkındaki düşünceleri temel alınarak yeni bir bakış açısı getirilmiştir. Hakikat Sonrası (PostTruth) çağda, yalan haber olarak sıkça duyulan bu haber türü Post-Haber’den farklıdır. Arendt’in hakikat eleştirileri bağlamında ele alındığında yalan, gerçeğin karşısında durandır. Baudrillard’da bu durum farklıdır. Ortada olmayan gerçekliğin karşısına herhangi bir şey konulamaz. Haber bu tartışmaların ışığında ancak bir simülakr olarak açıklanabilir. Simülasyon evreni içerisinde haber, gerçekliğin yerine bizzat kendisi geçmeye çalışmaktadır. Gerçeklikten kopan haber, parçalanan özne üzerine bombardıman şeklinde düşmektedir. Okuyucu, tüm bu simülasyon tezgahında simülakrlar tarafından sarılmıştır. Bu simülasyon düzeni içerisindeki haberin yeniden yorumlanması, bundan sonraki haber tartışmaları için de bir adım olarak yer almaktadır. Haber üç evreden geçmekte ve görevini tamamlamaktadır. İlk olarak – mış haber, yani olması beklenen haberdir. İkinci evre ideoloji sonrası haber, ideolojinin gösterdiği gizleme boşluğunu dolduran haberdir. Son olarak ise simülasyon haberdir, simülasyon tezgahından çıkmamızı engelleyen simülakr haberdir.

Anahtar Kelimeler

• Haber
• Baudrillard
• Post-Truth
• Post-Haber
• Gerçeklik

News in the Context of Baudrillard in the New Age Identification Attempt: Post-News

Öz

The concept of news is seen as one of the difficult areas to reach a consensus on. According to the liberal view, news is the fourth estate and at the same time it is in an important position to fill the gap between the two elections left open by democracy. At the same time, in the liberal view, news is a concept that is not affected by external factors and conveys the truth to the reader. According to the critical view, on the other hand, news is a form of “truth that can be bent and twisted”. Power, capital and ideology play an important role in this bending process. In both views, reality continues to exist. The aim of the study is to address the concept of reality, which is the main factor of the news, different from the criticisms made in defining the news. In defining the news, a new perspective is brought based on Baudrillard’s Simulation view and his thoughts on the news. This type of news, which is frequently heard as fake news in the Post-Truth era, is different from Post-News. When considered in the context of Arendt’s and Baudrillard’s criticisms of truth, the lie is what stands against the truth. This situation is different in Baudrillard. Nothing can be put in front of the reality that is not there. In the light of these discussions, news can only be explained as a simulacrum. Within the universe of simulation, the news tries to replace reality itself. The news, detached from reality, falls on the disintegrating subject in the form of a bombardment. The reader is surrounded by simulacra in this simulation loom. The reinterpretation of the news in this simulation order is also a step for further news discussions. The news passes through three phases and completes its task. Firstly, it is – like news was ,that is, the news that is expected to be. The second stage is post-ideological news, which is the news that fills the concealment gap shown by ideology. Finally, it is simulation news, simulacrum news that prevents us from leaving the simulation loom.

Anahtar Kelimeler

• News
• Baudrillard
• Post-Truth
• Post-News
• Reality

Kaynakça

1. Adanır, O. (2021). Jean Baudrillard | Simülarklar ve simülasyon (1. Ders) – Prof. Dr. Oğuz Adanır 29.01.2023 tarihinde https://www.youtube.com/watch?v=EfXqLICsA-Y&t=1814s adresinden erişilmiştir.
2. Allan, S. (2004). News culture. Open University Press.
3. Althusser, L. (2019). İdeoloji ve devletin ideolojik aygıtları. (A. Tümertekin, Çev.). İthaki Yayınları.
4. Arendt, H. (2012). Geçmişle gelecek arasında. (B. S. Şener, Çev.). İletişim Yayınları.
5. Arendt, H. (2018). Siyasette Yalan. (İ. Oranlı & B. Şeker, Çev.). Sel Yayıncılık.
6. Atabek, N., Dağtaş, E. (1998). Kamuoyu ve iletişim. Anadolu Üniversitesi Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları.
7. Baudrillard, J. (2012). Şeytana satılan ruh ya da kötülüğün egemenliği. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
8. Baudrillard, J. (2015). İlahi sol. (O. Adanır, Çev.). Boğaziçi Üniversitesi Yayınevi.

9. Baudrillard, J. (2017a). Can çekişen küresel güç. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
10. Baudrillard, J. (2017b). Foucault’u unutmak. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
11. Baudrillard, J. (2018). Amerika. (Y. Avunç, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
12. Baudrillard, J. (2019). Neden her şey hala yok olup gitmedi? Anatolojik imgeden sayısal imgeye. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
13. Baudrillard, J. (2020a). Kötülüğün şeffaflığı aşırı fenomenler üzerine bir deneme. (I. Ergüden, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
14. Baudrillard, J. (2020b). Nesneler sistemi. (O. Adanır & A. Favaro, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
15. Baudrillard, J. (2021a). Baştan çıkarma üzerine. (A. Sönmezay, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
16. Baudrillard, J. (2021b). Gösterge ekonomi politiği hakkında bir eleştiri. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
17. Baudrillard, J. (2021c). Sanat komplosu yeni sanat düzeni ve çağdaş estetik. (E. Gen & I. Ergüden, Çev.). İletişim Yayınları.
18. Baudrillard, J. (2021d). Sessiz yığınların gölgesinde toplumsalın sonu. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
19. Baudrillard, J. (2021e). Simgesel değiş tokuş ve ölüm. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
20. Baudrillard, J. (2021f). Simülakrlar ve simülasyon. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
21. Baudrillard, J. (2022a). Her yer ekran. (O. Adanır, Çev.). Doğu Batı Yayınları.
22. Baudrillard, J. (2022b). Tüketim toplumu. (N. Tutal & F. Keskin, Çev.). Ayrıntı Yayınları.
23. Bennet, W. L., Lawrence, R. G. (1995). New icons and the mainstreaming of social change. Journal of Communications, 45(3), 28-29. https://doi.org/10.1111/j.1460-2466.1995.tb00742.x
24. Cohen, S. and Young, J. (1973). The manufacture of nem: A Reader, Beverly.
25. Dursun, Ç. (2014). TV haberlerinde ideoloji. İmge Kitabevi Yayınları.
26. Fishman, M. (1980). Manufacturing the news. University of Texas Press.
27. Gieber, W. (1964). News is what newspapermen make it. I. A. Dexter & D. Manning (Ed). White, people, society and mass communications içinde (ss. 173-182). Free Press.
28. Girgin, A. (2000). Yazılı basında haber ve habercilik “etik”i. İnkılap Kitapevi.
29. Habermas, J. (1989) The structural transformation of the public sphere. (T. Burger, Çev.). MIT Press.
30. Habermas, J. (1992) Further reflections on the public sphere, C. Calhoun (ed.). Habermas and the public sphere içinde (ss. 421-461). MIT Press.
31. Hall, S. (2002). İdeoloji ve İletişim Kuramı. Medya Kültür Siyaset. (S. İrvani, der.), (A. Gürata, Çev.). Pharmakon Kitap.
32. Hall, S. (2006). Encoding/decoding. Durham, M. & Kellner, D. (Ed). Media and cultural studies: Keyworks içinde (ss. 163-173), Blackwell Publishing.
33. Hall, S. (2017). Temsil kültürel temsiller ve anlamlandırma uygulamaları. (İ. Dündar, Çev.). Pinhan Yayıncılık.
34. Hobbes, T. (2007). Leviathan. (S. Lim, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
35. İnal, A. (1993). Haber üretim sürecine farklı iki yaklaşım. Ankara Üniversitesi Yıllığı.
36. İnal. A. (1996). Haberi okumak. Temuçin Yayınları.
37. Jameson, F. (2002). Dil hapishanesi. (M. H. Doğan, Çev.). Yapı Kredi Yayınları.
38. Karabay, N. (2000). Kuramsal bir yaklaşımla gazetecilik ve haber. Meta Basımevi.
39. Keyes, R. (2021). Hakikat sonrası çağ: Günümüz dünyasında yalancılık ve aldatma. (D. Özçetin, Çev.). Tudem Yayın Grubu.
40. Kreitner, R., (2016) Post-truth and its consequences: What a 25-year-old essay tells us about the current moment. 11.09.2022 tarihinde https://www.thenation.com/article/archive/post-truth-and-its-consequences- what-a-25-year-old-essay-tells-us-about-the-current-moment/ adresinden erişilmiştir.
41. McLellan, D. (2005). İdeoloji. (B. Yıldırım, Çev.). İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları. Oxford Dictionaries. Post-truth. 11.09.2022 tarihinde https://en.oxforddictionaries.com/definition/post-truth adresinden erişilmiştir.
42. Özer, Ö. (2020). Haber söylem ideoloji eleştirel haber çözümlemeleri. Literatürk Academia.
43. Poster, M. (1994). The mode of information and posmodernity. Communication Theory Today. D. Crowley, D. Mitchell (der.). Polity Press.
44. Rehmann, J. (2017). İdeoloji kuramları yabancılaşma ve boyun eğme güçleri. (Ş. Alpagut, Çev.). Yordam Kitap.
45. Schudson, M. (1989). The sociology of news production. Media, Culture & Society, 11(3), 263–282. https://doi. org/10.1177/016.344.389011003002
46. Stevenson, N. (2015). Medya kültürleri sosyal teori ve kitle iletişimi. (G. Orhon & B. E. Aksoy, Çev.). Ütopya Yayınları.
47. Şeker, M., (2009). Dağlıca baskını haberlerinin söylemi. Şeker, M. & Şeker, T. (der). Terör ve haber söylemi içinde, (ss. 89-156). Literatürk Academia.
48. Tılıç, D. (1998). Utanıyorum ama gazeteciyim. İletişim Yayıncılık.
49. Toffoletti, K. (2020). Yeni bir bakışla Baudrillard. (Y. Başkavak, Çev.). Kolektif Kitap.
50. Tokgöz, O. (1981). Temel gazetecilik. (Ç. Erkal-Yeşilbademli, Çev.). S.B.F. Basın ve Yayın Meslek Yüksek Okulu.
51. Tolkien, J. R. R. (2021). Yüzüklerin Efendisi 1-Yüzük Kardeşliği. Metis Yayınları.
52. Toraman, B. (2022). Yeni çağda haberi yeniden okumak “post-haber”. Toraman, B. (ed). Post Gazetecilik içinde (ss. 11-34). Eğitim Yayınevi.
53. White, D. M. (1950). The “gate keeper”: A case study in the selection of news. Journalism Quarterly, 27(4), 383- 390. https://doi.org/10.1177/107.769.905002700403