Turizm Rehberliği Öğrencileri Perspektifinden Staj Uygulamalarına Yönelik Bir Değerlendirme

Öz

Amaç ve Önem: Bu çalışmanın temel amacı lisans düzeyinde rehberlik eğitimi alan öğrencilerin staj uygulamalarına ilişkin görüşlerinin değerlendirilmesidir. Bu kapsamda çalışmada Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Rehberliği bölümü öğrencilerinin yapmış oldukları staj ve işletmede mesleki eğitim (dönem stajı) ile ilgili olumlu ve olumsuz değerlendirmeler üzerinde durulmuş ve çeşitli öneriler sunulmuştur. Yöntem: Araştırmada nitel veri toplama yöntemi tercih edilmiş olup çalışmanın birincil verileri görüşme tekniği ile elde edilmiştir. Araştırma kapsamında staj veya işletmede mesleki eğitim uygulamalarını tamamlamış 14 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Araştırma verilerinin değerlendirilmesinde içerik analizinden yararlanılmış; öğrenci görüşleri staj öncesi, staj süreci ve staj sonrası değerlendirmeler olmak üzere üç kategoride incelenmiştir. Bulgular: Araştırma bulguları öğrencilerin staj sürecinde staj yeri bulma, çalışma saatleri ve ücret hakları konusunda sorunlar yaşadıklarını göstermektedir. Genel olarak stajların mesleği yakından tanıma, işi yaparak öğrenme, teorideki bilgilerini uygulamada pekiştirme, iletişim becerilerini geliştirme, analitik düşünme ve problem çözme kabiliyeti edinme, kariyer beklentilerini şekillendirme açısından önemli bir fırsat olduğu düşünülmektedir. Özgünlük/Bilimsel Katkı: Turizm rehberliği bölümlerinde eğitim alan öğrencilerin staj uygulamalarına ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerini içeren sınırlı sayıda çalışma bulunmaktadır. Bu kapsamda makalenin alana katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Staj sürecinin etkinliği ve verimliliği, öğrencilerin sektöre entegrasyonlarını doğrudan etkileyen önemli bir faktördür. Staj programlarının tamamlanmasının ardından öğrencilerin staja ilişkin olumlu ve olumsuz değerlendirmelerinin incelenmesi ile üniversitelerin staj uygulamaları geliştirilebilir ve öğrencilerin stajlarda karşılaştıkları zorlukları hafifletmeye yönelik tedbirler alınabilir. Sınırlılıklar: Bu araştırma Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Turizm Rehberliği bölümü öğrencileri ile kısıtlıdır. Farklı üniversite öğrencileri üzerine yapılacak karşılaştırmalı araştırmalar literatüre kayda değer katkılar sağlayacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Turizm rehberliği
• turizm eğitimi
• staj
• mesleki eğitim

An Evaluation of Internship Practices from the Perspective of Tourism Guidance

Öz

Purpose and Importance: The main purpose of this study is to evaluate the opinions of undergraduate tourism guidance students regarding internship practices. In this context, the study focused on the positive and negative evaluations of the internship and vocational education in business (term internship) performed by the students of the Department of Tourism Guidance at Sakarya University of Applied Sciences and various suggestions were presented. Methodology: Qualitative data collection method was preferred in the research and the primary data of the study was obtained through interview technique. Within the scope of the research, interviews were conducted with 14 students who completed their internship or vocational training practices in business. Content analysis was used to evaluate the research data; Student opinions were examined in three categories: pre-internship, internship process and post-internship evaluations. Findings: The research findings show that students experience problems in finding an internship place, working hours, and wage rights during the internship process. In general, it is thought that internships are an important opportunity to get to know the profession closely, learn by doing the job, reinforce theoretical knowledge in practice, improve communication skills, acquire analytical thinking and problem-solving abilities, and shape career expectations. Originality/Value: There are a limited number of studies containing positive and negative evaluations of students studying in tourism guidance departments regarding internship practices. In this context, it is thought that the article will contribute to the field. The effectiveness and efficiency of the internship process is an important factor that directly affects students' integration into the sector. By examining the positive and negative evaluations of students about internships after the completion of internship programs, universities' internship practices can be improved and measures can be taken to alleviate the difficulties students face in internships. Research Limitations/implications: This research is limited to Sakarya University of Applied Sciences Tourism Guidance department students. Comparative studies on different university students will make significant contributions to the literature.

Anahtar Kelimeler

• Tourism guidance
• tourism education
• internship
• vocational education

Kaynakça

1. Ahipaşaoğlu, H. S. (2006). Turizmde rehberlik. Gazi Kitabevi.
2. Akyurt Kurnaz, H. (2021). Tur operasyonu ve elemanları. İçinde Ö. Değirmencioğlu (Ed.). Örneklerle tur planlaması ve yönetimi (ss. 37-66). Detay Yayıncılık.
3. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S. & Yıldırım, E. (2010). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (6. baskı). Sakarya Yayıncılık.
4. Barnard, Y. F., Veldhuis, G. J. & van Rooij, J. C. (2001). Evaluation in practice: Identifying factors for improving transfer of training in technical domains. Studies in Educational Evaluation, 27(3), 269-290.
5. Cojocariu, V. M., Cîrtiţă-Buzoianu, C. & Mareş, G. (2019). Opportunities and difficulties in conducting internships in higher education from the employers perspective. Postmodern Openings, 10(2), 1-27.
6. Çokal, Z., Dalkılıç Yılmaz, F. & Büyükkuru, M. (2019). Türkiye’ de lisans düzeyindeki turizm rehberliği bölümlerinin staj yönergelerinin mesleğe uyumunun incelenmesi. AVRASYA Uluslararası Araştırmalar Dergisi, 7(20), 202-218.
7. Çolakoğlu, O. E., Epik, F. & Efendi, E. (2010). Tur yönetimi ve turist rehberliği. Detay Yayıncılık.
8. Eker, N. (2023). Turist rehberliği ve disiplinler arasılık. İçinde B. Zengin, ve N. Eker (Ed.), Turist rehberliği mesleğine disiplinler arası bir yaklaşım (ss. 1-18). Nobel Bilimsel.

9. Eker, N., Işkın, M., Şengel, Ü. & Zengin, B. (2015). Lisans düzeyinde eğitim alan turizm öğrencilerinin staj sorunları üzerine bir araştırma: Sakarya Üniversitesi örneği. 2nd International Congress of Tourism ve Management Researches (ss. 802-814). Aydın: Sakarya Üniversitesi.
10. Farmaki, A. (2018). Tourism and hospitality internships: A prologue to career intentions? Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 23, 50-58.
11. Hacıoğlu, N., Kaşlı, M., Şahin, S. & Tetik, N. (2008). Türkiye'de turizm eğitimi. Detay Yayıncılık.
12. Hernandez, K. E., Bejarano, S., Reyes, F. J., Chavez, M. & Mata, H. (2014). Experience preferred: Insights from our newest public health professionals on how internships/ practicums promote career development. Health Promot Pract., 15(1), 95-99.
13. Koc, E., Yumusak, S., Ulukoy, M., Kilic, R. & Toptas, A. (2014). Are internship programs encouraging or discouraging? - A viewpoint of tourism and hospitality students in Turkey. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 15, 135–142.
14. Köroğlu, A. (2019). Turist rehberlerinin rolleri. Detay Yayıncılık.
15. Köroğlu, Ö. & Güdü Demirbulat, Ö. (2017). Rehberlikte sertifikasyon, kalifikasyon ve uzmanlaşma. İçinde Ö. Güzel, ve İ. Ş. Volkan Altıntaş (Ed.). Turist rehberliği araştırmaları (ss. 49-79). Detay Yayıncılık.
16. Kroon, N. & Franco, M. (2022). Antecedents, processes and outcomes of an internship program: An employer's perspective. Journal of Applied Research in Higher Education, 14(2), 556-574.
17. Leclerc, D., ve Martin, J. N. (2004). Tour guide communication competence: French, German and American tourists’ perceptions. International Journal of Intercultural Relations, 28(3-4), 181-200.
18. Maertz, C. P., Stoeberl, P. A. & Marks, J. (2014). Building successful internships: Lessons from the research for interns, schools, and employers. Career Dev. Int., 19(1), 123-142.
19. Mihail, D. M. (2006). Internships at Greek universities: An exploratory study. Journal of Workplace Learning, 18(1/2), 28-41.
20. Ön Esen, F. & Gülmez, M. (2017). Turizm rehberliği eğitimi ve eğitim modelleri. İçinde F. Ö. Güzel, V. Altıntaş, ve İ. Şahin (Ed.). Turist rehberliği araştırmaları: Öneriler ve uygulamalar (ss. 27-48). Detay Yayıncılık.
21. Pekin, F. (2011). Çözüm: Kültür turizmi. İletişim Yayınları.
22. Pelit, E., Çoban, E. & Tomakin, B. N. (2023). Turist rehberliği eğitiminde yaşanan sorunlar üzerine bir değerlendirme. Turist Rehberliği Dergisi, 6(1), 52-80.
23. Pelit, E., Kabakulak, A. & Zorlu, Ö. (2019). Turist rehberliği öğrencilerinin yaz stajına yönelik değerlendirmeleri: Afyon Kocatepe Üniversitesi örneği. Innovation and Global Issues Congres V, (s. 849-862). Ankara.
24. Richardson, S. (2008). Undergraduate tourism and hospitality students’ attitudes toward a career in the industry: A preliminary investigation. Journal of Teaching in Travel & Tourism, 8(1), 23–46.
25. Seggie, F. N. & Bayyurt, Y. (2015). Nitel araştırma yöntem, teknik, analiz ve yaklaşımları. Anı Yayıncılık.
26. Silva, P., Lopes, B., Costa, M., Melo, A. I., Dias, G. P., Brito, E. & Seabra, D. (2016). The million-dollar question: Can internships boost employment? Studies in Higher Education, 72(6), 703-721.
27. Taylor, M. S. (1988). Effects of college internships on individual participants. Journal of Applied Psychology, 73(3), 393-401.
28. Temizkan, R. & Timur, B. (2020). Türkiye’deki turist rehberliği eğitim modellerinin karşılaştırmalı bir analizi. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 4(4), 3550-3569.
29. Tsai, C. T., Hsu, H. & Yang, C. C. (2017). Career decision self-efficacy plays a crucial role in hospitality undergraduates’ internship efficacy and career preparation. Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 21, 61-68.
30. Yazıcıoğlu, İ. & Özata, E. (2017). Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümü öğrencilerinin ders programı algılarının akademik başarıları üzerine etkisi. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), 17-32.
31. Yazıcıoğlu, Y. & Erdoğan, S. (2014). SPSS uygulamalı bilimsel araştırma yöntemleri. Detay Yayıncılık.
32. Yıldırım, A., ve Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (9.baskı). Seçkin Yayınları.
33. Yükseköğretim Kurumu (2024). YÖK Program Atlası. https://yokatlas.yok.gov.tr/ (Erişim Tarihi: 24.04.2024).