EN
TR
Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi
Öz
Amaç ve Önem: Bu çalışmanın amacı, İç Anadolu ve Batı Karadeniz Bölgelerinde görev yapan eylemli turist rehberlerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerini yaş ve cinsiyet değişkenleri açısından incelemektir. Küreselleşmenin etkisiyle birlikte, turist rehberlerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin hizmet kalitesi, turist memnuniyeti ve kültürel etkileşim süreçleri üzerindeki belirleyici rolü giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Bu bağlamda çalışma, kültürlerarası duyarlılığın demografik değişkenlere göre nasıl farklılaştığını analiz ederek, ilgili literatüre katkı sağlamayı ve turizm rehberliği alanına kuramsal ve uygulamalı katkı sunmayı amaçlamaktadır.
Yöntem: Araştırmada nicel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Veriler, Chen ve Starosta (2000) tarafından geliştirilen, 24 madde ve 5 faktörden oluşan Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği (ISS) ile toplanmıştır. Çalışmanın örneklemini, TUREB’e kayıtlı 13.638 rehberden, İç Anadolu ve Batı Karadeniz Bölgelerinde eylemli olarak görev yapan 352 rehber oluşturmuştur. Veriler Kasım-Aralık 2024 tarihleri arasında çevrimiçi ve yüz yüze anketlerle toplanmıştır. Güvenirlik testi (Cronbach Alpha = 0,853), normal dağılım kontrolleri (çarpıklık ve basıklık değerleri), bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) yapılmıştır. Gruplar arası farklarda Tukey post-hoc testi kullanılmıştır.
Bulgular: Örneklemde yer alan katılımcıların kültürlerarası duyarlılık düzeyleri yaşa göre anlamlı biçimde farklılık göstermektedir. 25 yaş altı rehberler, diğer yaş gruplarına göre daha yüksek duyarlılık düzeyine sahiptir. 50 yaş ve üzeri rehberler ise en düşük duyarlılık düzeyine sahiptir. Diğer yandan kadın ve erkek rehberler arasında kültürlerarası duyarlılık düzeyleri açısından anlamlı bir fark bulunmamıştır.
Özgünlük/Bilimsel Katkı: Araştırma, Türkiye’de turist rehberlerinin kültürlerarası duyarlılık düzeylerini demografik değişkenler bağlamında inceleyen sayılı çalışmalardan biridir. Özellikle genç yaş gruplarının daha yüksek kültürlerarası duyarlılığa sahip olduğunu göstermesi ve bu durumun küreselleşme ve dijital medya etkileşimleriyle açıklanması, sektörel ve akademik açıdan özgün katkı sağlamaktadır. Ayrıca çalışma, rehberlik mesleğinde kültürlerarası duyarlılığın önemine vurgu yaparak, eğitim ve mesleki gelişim programları için öneriler sunmaktadır.
Sınırlılıklar: Araştırma yalnızca İç Anadolu ve Batı Karadeniz Bölgelerinde eylemli olarak görev yapan turist rehberleriyle sınırlıdır. Veriler sadece Kasım-Aralık 2024 döneminde toplanmıştır; bu nedenle zamansal değişkenlik göz ardı edilmiştir.
Uygulanabilirlik: Araştırma sonuçları, turist rehberliği eğitim programlarının içeriklerinin kültürlerarası duyarlılık modülleriyle güçlendirilmesi, meslek içi gelişim eğitimlerinde kültürlerarası etkileşim senaryolarının kullanılması ve genç rehberlerin uluslararası değişim programlarına teşvik edilmesi gibi uygulamalara yön verebilir. Ayrıca rehber sertifikalandırma ve mesleki yeterlilik kriterlerine kültürlerarası duyarlılığı ölçen kriterlerin eklenmesi önerilebilir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Arasaratnam, L. A. (2009). The development of a new instrument of intercultural communication competence. Journal of Intercultural Communication Research, 38(2), 87-98.
- Arasaratnam, L. A. & Doerfel, M. L. (2005). Intercultural communication competence: Identifying key components from multicultural perspectives. International Journal of Intercultural Relations, 29(2), 137–163. https://doi.org/10.1016/j.ijintrel.2004.04.001
- Bakshi, I., Sharma, S., & Sharma, S. (2025). Impact of cross cultural training on enhancing customer experience in Hotels of Amritsar. International Journal of Education, Culture and Society, 10(2), 82-92. https://doi.org/10.11648/j.ijecs.20251002.13
- Bennett, M. J. (1986). A developmental approach to training for intercultural sensitivity. International Journal of Intercultural Relations, 10(2), 179-196.
- Bennett, M. J. (1993a). Intercultural sensitivity: Principles and practices. Portland State University.
- Bennett, M. J. (1993b). Toward ethnorelativism: A developmental model of intercultural sensitivity. In R. M. Paige (Ed.), Education for the intercultural experience (pp. 21-71). Intercultural Press.
- Bhawuk, D. P. S., & Brislin, R. (1992). The measurement of intercultural sensitivity using the concepts of individualism and collectivism. International Journal of Intercultural Relations, 16(4), 413-436.
- Büyüköztürk, Ş. (2005). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı (5th ed.) Pegem Akademi Yayıncılık.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Turizm (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2025
Gönderilme Tarihi
18 Haziran 2025
Kabul Tarihi
19 Ağustos 2025
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2025 Cilt: 8 Sayı: 2
APA
Erdoğan, Y., & Tanrısever, C. (2025). Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), 8(2), 96-107. https://doi.org/10.34090/tured.1722275
AMA
1.Erdoğan Y, Tanrısever C. Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi. TURED. 2025;8(2):96-107. doi:10.34090/tured.1722275
Chicago
Erdoğan, Yakup, ve Canan Tanrısever. 2025. “Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi”. Turist Rehberliği Dergisi (TURED) 8 (2): 96-107. https://doi.org/10.34090/tured.1722275.
EndNote
Erdoğan Y, Tanrısever C (01 Aralık 2025) Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi. Turist Rehberliği Dergisi (TURED) 8 2 96–107.
IEEE
[1]Y. Erdoğan ve C. Tanrısever, “Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi”, TURED, c. 8, sy 2, ss. 96–107, Ara. 2025, doi: 10.34090/tured.1722275.
ISNAD
Erdoğan, Yakup - Tanrısever, Canan. “Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi”. Turist Rehberliği Dergisi (TURED) 8/2 (01 Aralık 2025): 96-107. https://doi.org/10.34090/tured.1722275.
JAMA
1.Erdoğan Y, Tanrısever C. Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi. TURED. 2025;8:96–107.
MLA
Erdoğan, Yakup, ve Canan Tanrısever. “Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi”. Turist Rehberliği Dergisi (TURED), c. 8, sy 2, Aralık 2025, ss. 96-107, doi:10.34090/tured.1722275.
Vancouver
1.Yakup Erdoğan, Canan Tanrısever. Turist Rehberlerinin Kültürlerarası Duyarlılık Düzeylerinin İncelenmesi. TURED. 01 Aralık 2025;8(2):96-107. doi:10.34090/tured.1722275