Turist Rehberliği Alanındaki Uluslararası Araştırmaların Kapsamlı Bir İncelemesi

Öz

Amaç ve Önem: Bu çalışma, turist rehberliği alanında gerçekleştirilen araştırmaların gelişimini ortaya koymayı ve alanın bilimsel yapısını daha iyi anlamayı amaçlamaktadır. Çalışmada, yayın eğilimlerinin ve akademik katkıların sistematik olarak incelenmesi yoluyla, turist rehberliği araştırmalarının mevcut durumuna ilişkin kapsamlı bir değerlendirme sunulmakta ve gelecekte yürütülecek çalışmalar için yol gösterici bilgiler sağlanmaktadır.

Yöntem: Araştırmada bibliyometrik analiz yaklaşımı kullanılmıştır. Veriler Web of Science veri tabanından elde edilmiş ve yayın sayıları, atıf performansı, yazar üretkenliği, iş birliği ağları, anahtar kelime eş oluşumları ve dergi dağılımları gibi temel bibliyometrik göstergeler aracılığıyla analiz edilmiştir.

Bulgular: Elde edilen bulgular, turist rehberliği literatürünün yıllar içerisindeki gelişimini ve öne çıkan araştırma eğilimlerini ortaya koymaktadır. Çalışma kapsamında alana yön veren yazarlar ve dergiler belirlenmiş, baskın araştırma konularının yanı sıra yükselen temalar da tespit edilmiştir. Ayrıca yazarlar arasındaki işbirliği ilişkileri ile araştırmaların coğrafi dağılımına ilişkin önemli örüntüler ortaya çıkarılarak turist rehberliği alanındaki akademik üretimin küresel yapısına dair kapsamlı bilgiler sunulmuştur.

Özgünlük/Bilimsel Katkı: Bu çalışma, turist rehberliği araştırmalarının güncel durumunu sistematik bir biçimde haritalandırarak alan yazına katkı sağlamaktadır. Alanın entelektüel temellerinin daha net anlaşılmasına yardımcı olurken, görece daha az araştırılmış konuların belirlenmesine de olanak tanımaktadır. Bu yönüyle çalışma, araştırmalarını mevcut bilgi birikimi içerisinde konumlandırmak isteyen akademisyenler için önemli bir başvuru kaynağı niteliğindedir.

Sınırlılıklar: Araştırma yalnızca Web of Science veri tabanında indekslenen ve İngilizce yayımlanan çalışmalarla sınırlıdır. Bu durum, farklı veritabanlarında yer alan veya başka dillerde yayımlanmış ilgili çalışmaların kapsam dışında kalmasına neden olmuş olabilir. Gelecekte yapılacak araştırmalarda farklı veritabanlarının birlikte kullanılması ve karşılaştırmalı analizlerin gerçekleştirilmesi, alanın daha bütüncül bir şekilde değerlendirilmesine katkı sağlayabilir.

Uygulanabilirlik: Araştırma sonuçları turist rehberliği alanındaki etkili çalışmaların, temel araştırma temalarının ve mevcut araştırma boşluklarının belirlenmesine katkı sağlamaktadır. Araştırmacılar, dergi editörleri ve ilgili kamu otoritelerinin araştırma önceliklerinin belirlenmesi ve akademik iş birliklerinin geliştirilmesi süreçlerinde daha bilinçli ve kanıta dayalı kararlar alınabilmesi açısından, çalışma yol gösterici nitelik taşımaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Turist rehberi
• rehberli turlar
• bibliyometrik analiz
• araştırma eğilimleri

A Comprehensive Review of International Research on Tourist Guiding

Öz

Purpose and Importance: By systematically examining publication patterns and scholarly contributions, the study aims to enhance understanding of how tour-guiding research has evolved and to support more informed, strategic future research in this field.

Methodology: The study employs a quantitative bibliometric analysis approach. Data were collected from the Web of Science database and analyzed using key bibliometric indicators, including publication output, citation performance, author productivity, collaboration networks, keyword co-occurrence, and journal distribution.

Findings: The analysis covers 456 articles published between 1985 and 2024. Findings show a notable rise in publications, especially after 2010. Key research themes include tourist satisfaction, performance, and service quality. China, the United States, and the United Kingdom are the most productive countries. Over time, research topics have diversified, with increasing focus on sustainability and niche tourism.

Originality/Value: This study offers a systematic and up-to-date mapping of the tour guiding research landscape, contributing to the literature by clarifying the field’s intellectual foundations and identifying underexplored topics. It provides a valuable reference point for scholars seeking to position their work within the existing body of knowledge.

Limitations: The analysis is limited to articles indexed in the Web of Science database and published in English, which may exclude relevant studies indexed elsewhere or written in other languages. Future research may benefit from incorporating multiple databases and comparative analyses to achieve a more comprehensive perspective.

Practical Implications: By identifying influential studies, key themes, and research gaps, the findings support researchers, journal editors, and policymakers in making more targeted and evidence-based decisions regarding research priorities and academic collaboration in the field of tour guiding.

Anahtar Kelimeler

• Tourist guide
• guided tours
• bibliometric analysis
• research trends
• Web of Science (WoS)

Kaynakça

1. Ap, J., & Wong, K. K. (2001). Case study on tour guiding: Professionalism, issues and problems. Tourism Management, 22(5), 551–563. https://doi.org/10.1016/S0261-5177(01)00013-9
2. Arabacıoğlu, D., & Dedeoglu, B. B. (2025). The moderating role of information quality in the relationship between guides’ communication skills and tour satisfaction. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 26(4), 813–832. https://doi.org/10.1080/1528008X.2023.2264510
3. Aria, M., & Cuccurullo, C. (2017). Bibliometrix: An R-tool for comprehensive science mapping analysis. Journal of Informetrics, 11(4), 959–975. https://doi.org/10.1016/j.joi.2017.08.007
4. Chang, C. M., Hsu, M. H., Hsu, C. S., & Cheng, H. L. (2014). Examining the role of perceived value in virtual communities continuance: Its antecedents and the influence of experience. Behaviour & Information Technology, 33(5), 502–521. https://doi.org/10.1080/0144929X.2012.745607
5. Cohen, E. (1985). The tourist guide: The origins, structure and dynamics of a role. Annals of Tourism Research, 12(1), 5–29. https://doi.org/10.1016/0160-7383(85)90037-4
6. Çamlıbel, Z. (2022). Turizm rehberliği alanında yayınlanan uluslararası makalelerin bibliyometrik analizi: 1984–2022. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 10(3), 2047–2068. https://doi.org/10.21325/jotags.2022.1081
7. Dahiya, K. S. (2022). Bibliometric analysis of tour guiding research. Journal of Tourism and Management Research, 7(1), 1009–1028. https://doi.org/10.5281/zenodo.6501603
8. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N., & Lim, W. M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285–296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070

9. Heung, V. C. (2008). Effects of tour leader's service quality on agency's reputation and customers' word-of-mouth. Journal of Vacation Marketing, 14(4), 305–315. https://doi.org/10.1177/1356766708094752
10. Huang, S., Hsu, C. H., & Chan, A. (2010). Tour guide performance and tourist satisfaction: A study of package tours in Shanghai. Journal of Hospitality & Tourism Research, 34(1), 3–33. https://doi.org/10.1177/1096348009349815
11. Kaygalak-Çelebi, S., & Kırlar-Can, B. (2019). Turizm rehberliği alanında yapılan makalelerin bibliyometrik analizi. International Journal of Contemporary Tourism Research, 3(2), 213–223. https://doi.org/10.30625/ijctr.580271
12. Lin, Y. C., Lin, M. L., & Chen, Y. C. (2018). Examining the impact of tour guides’ professional competences on service quality, tourist satisfaction and repurchase intentions toward package tour products. Journal of Tourism and Hospitality Management, 6(2), 26-38.
13. Mak, A. H., Wong, K. K., & Chang, R. C. (2011). Critical issues affecting the service quality and professionalism of tour guides in Hong Kong and Macau. Tourism Management, 32(6), 1442–1452. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2011.01.003
14. McGrath, G. (2007). Towards developing tour guides as interpreters of cultural heritage: The case of Cusco, Peru. In Quality assurance and certification in ecotourism (pp. 364-394). CABI. https://doi.org/10.1079/9781845932374.0364
15. Moliner-Tena, M. Á., Monferrer-Tirado, D., Ferreres-Bonfill, J. B., & Rodríguez-Artola, R. M. (2021). Destination sustainability and memorable tourism experiences. Sustainability, 13(21), 11996. https://doi.org/10.3390/su132111996
16. Pearce, P. L. (2012). The role of relationships in the tourist experience. In Global tourism (pp. 103-122). Routledge.
17. Pereira, A. M. (2015). Tour guides and destination image: Evidence from Portugal. Journal of Tourism and Hospitality Management, 3(7–8), 129-150.
18. Pond, K. L. (1993). The professional guide: Dynamics of tour guiding. Van Nostrand Reinhold.
19. Pu, P., Cheng, L., Samarathunga, W. H. M. S., & Wall, G. (2023). Tour guides’ sustainable tourism practices in host–guest interactions: When Tibet meets the West. Tourism Review, 78(3), 808–833. https://doi.org/10.1108/TR-07-2022-0345
20. Rabotić, B. (2008, November). Tourist guides as cultural heritage interpreters: Belgrade experience with municipality-sponsored guided walks for local residents. In International Tourism Conference: Cultural and Event Tourism Issues & Debates (pp. 213–233).
21. Saragih, Y. (2025). The role of tour guides in preserving folklore in Kaimana. In the 5th International Conference on Linguistics and Cultural Studies (ICLC-5 2024) (pp. 425–434). Atlantis Press.
22. Seyitoğlu, F., Atsız, O., & Akyüz, M. (2024). The post-pandemic era tourist guiding: Evidence from professional tourist guides. Current Issues in Tourism, 1-13. https://doi.org/10.1080/13683500.2024.2376889
23. Sulaiman Al Jahwari, D., Sirakaya-Turk, E., & Altintas, V. (2016). Evaluating communication competency of tour guides using a modified importance–performance analysis (MIPA). International Journal of Contemporary Hospitality Management, 28(1), 195–218. https://doi.org/10.1108/IJCHM-02-2014-0064
24. Syakier, W. A., & Hanafiah, M. H. (2022). Tour guide performances, tourist satisfaction and behavioural intentions: A study on tours in Kuala Lumpur city centre. Journal of Quality Assurance in Hospitality & Tourism, 23(3), 597–614. https://doi.org/10.1080/1528008X.2021.1891599
25. Towner, J. (1985). The grand tour: A key phase in the history of tourism. Annals of Tourism Research, 12(3), 297–333.
26. Üzülmez, M., Ercan İştin, A., & Barakazı, E. (2023). Environmental awareness, ecotourism awareness and ecotourism perception of tourist guides. Sustainability, 15(16), 12616. https://doi.org/10.3390/su151612616
27. Weiler, B., & Black, R. (2015). The changing face of the tour guide: One-way communicator to choreographer to co-creator of the tourist experience. Tourism Recreation Research, 40(3), 364–378. https://doi.org/10.1080/02508281.2015.1083742
28. Weiler, B., & Davis, D. (1993). An exploratory investigation into the roles of the nature-based tour leader. Tourism Management, 14(2), 91–98. https://doi.org/10.1016/0261-5177(93)90041-I
29. Weiler, B., & Yu, X. (2007). Dimensions of cultural mediation in guiding Chinese tour groups: Implications for interpretation. Tourism Recreation Research, 32(3), 13–22. https://doi.org/10.1080/02508281.2007.11081535
30. Weng, L., Liang, Z., & Bao, J. (2020). The effect of tour interpretation on perceived heritage values: A comparison of tourists with and without tour guiding interpretation at a heritage destination. Journal of Destination Marketing & Management, 16, 100431. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2020.100431
31. Wong, A. (2001). Satisfaction with local tour guides in Hong Kong. Pacific Tourism Review, 5(1-2), 59-67.
32. Yılmaz, N., Özsoy, A., & İli, N. D. (2025). Tour guide performance through the eyes of tourists: An analysis of user-generated reviews on Expedia. Journal of Multidisciplinary Academic Tourism, 10(1), 65–78. https://doi.org/10.31822/jomat.2025-10-1-65
33. Zupic, I., & Čater, T. (2015). Bibliometric methods in management and organization. Organizational Research Methods, 18(3), 429-472. https://doi.org/10.1177/1094428114562629